I SA/Ke 503/24

WyrokWSA w Kielcach2025-01-16

Skład orzekający: Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Andrzej Mącznik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn jest zasadna, gdy podatnik argumentuje, że środki są mu potrzebne na remont odziedziczonego gospodarstwa rolnego i ma problemy zdrowotne, a jednocześnie posiada znaczne środki finansowe i wysokie dochody z poprzednich lat?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego do umorzenia zaległości podatkowej. Podatnik posiadał wystarczające środki finansowe na spłatę zobowiązania, a jego problemy zdrowotne i potrzeba inwestycji w gospodarstwo nie stanowiły wystarczającej podstawy do zastosowania ulgi o charakterze wyjątkowym.
Stan faktyczny
Podatnik zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, argumentując potrzebą środków na remont odziedziczonego gospodarstwa rolnego i wskazując na problemy zdrowotne. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że podatnik posiada wystarczające środki finansowe (ponad 450.000 zł na rachunku bankowym) i wysokie dochody z lat poprzednich, a jego sytuacja życiowa i zdrowotna nie uzasadnia zastosowania ulgi. Wójt gminy wyraził zgodę na umorzenie, jednak organ odwoławczy nie uznał tego za wiążące. Podatnik zaskarżył decyzję odmowną do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, sesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dyrektor) decyzją z 23 września 2024 r. nr 2601-IEW.4264.3.2024 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sandomierzu (naczelnik) z 21 maja 2024 r. nr 2610-SEW.4264.12.2024 w sprawie odmowy K. Ś. (podatnik, strona, skarżący) umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w wysokości 53.312,55 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 21 zł. W uzasadnieniu wskazano, że podatnik wnioskiem z 6 marca 2024 r. zwrócił się do naczelnika o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w wysokości 53.312,55 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 21 zł. Wraz z wnioskiem przedłożył oświadczenie o sytuacji majątkowej osoby fizycznej. Wskazał, że jest rolnikiem, posiada odziedziczone gospodarstwo rolne o powierzchni 5,87 ha (w tym działka zabudowana budynkiem mieszkalnym), które chciałby dalej prowadzić. Dom mieszkalny potrzebuje nakładów finansowych i wymaga natychmiastowego kapitalnego remontu okien, dachu oraz ścian. Budynki gospodarcze także wymagają remontu, a plac manewrowy utwardzenia. Ponadto ogrody w związku z brakiem użytkowania przez trzy lata znajdują się w złym stanie. Jednocześnie zobowiązał się do pokrycia pozostałej zaległości podatkowej w wysokości 100.000 zł. Wobec tego, że we wniosku o udzielnie ulgi strona wskazała kwotę zaległości mającej być przedmiotem umorzenia w poz. D w wysokości 153.233 zł, a w poz. G uzasadnienia kwotę 53.233 zł, naczelnik wezwał do usunięcia w ciągu 7 dni od doręczenia pisma braków formalnych wniosku w zakresie jednoznacznego wskazania wysokości zobowiązania podatkowego mającego być przedmiotem wnioskowanej ulgi. Ponadto w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wezwał do przedłożenia dokumentów dotyczących informacji podanych we wniosku i złożonym oświadczeniu majątkowym. W odpowiedzi na powyższe, podatnik przedłożył pismo, w którym wskazał kwotę zaległości podatkowej mającej być przedmiotem wnioskowanej ulgi, tj. 53.312,55 zł. Następnie przedłożył pismo wyjaśniające wraz z dokumentami dotyczącymi informacji podanych we wniosku i oświadczeniu. W uzupełnieniu wniosku wskazał, że w związku z faktem, że dopiero od września 2023 r. mógł dysponować spadkiem nie jest w stanie określić wysokości dochodów jakie uzyskuje z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Podkreślił, że mienie ruchome, które odziedziczył w spadku wymaga remontu, którego koszt oszacował na kwotę 80.000 zł. Ponadto mienie nieruchome tj. "areał sadów jabłoniowych", aby móc uruchomić produkcję, również wymaga nakładów finansowych w wysokości 100.000 zł. Remont budynku mieszkalnego oraz innych zabudowań wycenił na kwotę 150.000 zł. Nadto podał, że poszukuje pracowników, jak również firmy, która podjęłaby się wykonania powyższych prac ogrodniczych oraz budowlanych. Wraz z pismem dołączył dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki oraz kartę odmowy/porady szpitalnego oddziału ratunkowego. Po zgromadzeniu całego materiału dowodowego, naczelnik wystąpił do Wójta Gminy Samborzec (wójt) o zajęcie stanowiska w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r. wójt wyraził zgodę na umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, naczelnik decyzją z 21 maja 2024 r. odmówił podatnikowi umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn w wysokości 53.312.55 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 21 zł. Rozpoznając odwołanie, dyrektor wskazał na przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 596 ze. zm., dalej "u.p.s.d.") oraz art. 15 ust. 5 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2267 ze. zm, dalej "u.d.j.s.t."). W dalszej kolejności wskazał na treść przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej "Ordynacja podatkowa" - art. 67a § 1 pkt 3 i art. 209 § 1. Następnie podniósł, że organ podatkowy rozpatrując wniosek podatnika o przyznanie którejkolwiek z ulg określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej, zobligowany jest do zbadania, czy w sprawie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podkreślił, że spójnik "lub" użyty w tym przepisie wskazuje przy tym na to, że wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Oznacza to, że organ podatkowy w każdym wypadku winien zbadać sprawę pod kątem spełnienia obu przesłanek. Powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie oraz doktrynie, wyjaśnił znaczenie ww. pojęć - "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Wywiódł, że ulgi w spłacie należności, aczkolwiek dopuszczalne przez ustawodawcę, stanowią jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, oznaczające w istocie rezygnację Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z należnych im wpływów z tytułu podatków, jako że skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego. Wskazuje się przy tym, że umorzenia zaległości podatkowych nie można traktować jako prostej konsekwencji złej sytuacji finansowej podatników, zaś w sytuacji gdy uregulowanie podatku nie stwarza stanu zagrożenia dla bytu ekonomicznego podatnika, umorzenie mu zaległości byłoby preferencją niedostępną dla innych, uprzywilejowaniem wobec podatników rzetelnie wywiązujących się z obowiązków podatkowych. Dyrektor podkreślił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi podatkowej nakłada na podatnika obowiązek wykazania przesłanek koniecznych do jej zastosowania, ponieważ postępowanie takie jest prowadzone na wniosek podatnika, a nie z urzędu. W związku z tym ciężar dowodzenia spoczywa na tym, kto wywodzi z wszczętego postępowania określone skutki prawne, jak w przedmiotowej sprawie, w postaci umorzenia zapłaty zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. W interesie podatnika ubiegającego się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych jest właściwe i rzetelne udokumentowanie wniosku, wskazanie przesłanek do jej udzielenia oraz podanie organom podatkowym wszystkich i prawdziwych okoliczności sprawy. Natomiast rolą organu podatkowego jest zweryfikowanie danych wskazanych we wniosku podatnika, a następnie ich ocena pod kątem zaistnienia przesłanek określonych przepisem art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Kierując się przesłankami wynikającymi z treści wyżej wymienionych przepisów oraz przedstawionym orzecznictwem sądów administracyjnych dotyczącym analogicznych stanów faktycznych, dyrektor przeanalizował dowody zgromadzone w rozpatrywanej sprawie i dokonał ponownej ich oceny pod kątem występowania przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 127 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do istoty sprawy, organ podatkowy drugiej instancji przytoczył treść i argumentację wniosku o udzielenie ulgi oraz wskazał na dowody przedstawione przez podatnika. Wyjaśnił, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte w wyniku złożonego przez podatnika zeznania SD-3 z tytułu nabycia spadku po zmarłym 25 maja 2023 r. A. M. Ś., po którym prawa spadkowe uregulowane zostały postanowieniem Sądu Rejonowego w Sandomierzu z 26 września 2023 roku, sygn. akt I Ns 219/23, prawomocnego od 4 października 2023 r. W złożonym zeznaniu SD-3 podatnik jako odziedziczony spadek wykazał: gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 5,87 ha, w tym działka zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 240 m˛, położona w miejscowości P. oraz Z. , gmina S. o łącznej wartości 860.000 zł; budynki gospodarcze (stodoła, garaż) położone w P., gmina S. o łącznej wartości 100.000 zł; środki pieniężne zlokalizowane w Banku Spółdzielczym w kwocie 542 919,57 zł; udział ˝ części samochodu ciężarowego Star o wartości 4.000 zł; udział ˝ części w samochodzie marki " Ż. " o wartości 750 zł; udział ˝ w części w ciągniku rolniczym S. [...]; udział w ľ części w samochodzie osobowym marka V. P., rok prod. 1998 o wartości 3.000 zł. Wartość udziału w spadku jaką określił podatnik zgodnie z postanowieniem sądu wyniosła 1.518.170 zł. Wskazaną wartość spadku naczelnik przyjął jako odpowiadającą wartości rynkowej. Podatnik podał, że jest kawalerem i zamierza kontynuować prace w odziedziczonym gospodarstwie rolnym. Budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze wymagają natychmiastowego kapitalnego remontu, którego koszt wynosi 150.000 zł. Ogrody w związku z tym, że nie były użytkowane przez okres 3 lat wymagają wymiany i cięć naprawczych. Z tego powodu poszukuje pracowników prac ogrodniczych celem doprowadzenia sadów do użyteczności oraz uruchomienia produkcji jabłek. Koszt prac oszacował na kwotę około 100.000 zł. Ponadto wskazał, że mienie ruchome również jest w złym stanie i wymaga remontu w wysokości 80.000 zł. W oświadczeniu o sytuacji majątkowej oraz w dołączonych dokumentach wskazał, że od września 2023 r. mógł dysponować masą spadkową, dlatego nie może określić wysokości uzyskiwanych dochodów. Natomiast w oświadczeniu majątkowym wykazał je w wysokości 400 zł miesięcznie. Z kolei w części dotyczącej wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie wskazał na: podatek od nieruchomości/podatek rolny - 2 400 zł/rok, tj. ok 200 zł miesięcznie, energię elektryczną - 360 zł/kwartał, tj. około 90 zł miesięcznie, gaz -100 zł, wodę i kanalizację -180 zł, wywóz śmieci - 40 zł, internet - 90 zł, telefon - 120 zł, dojazdy do pracy - 400 zł, wyżywienie - 1000 zł, utrzymanie środków transportu - 1800 zł/rok, tj. około 150 zł miesięcznie. Łączna wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków wynosi około 2.370 zł. W części dotyczącej posiadanych nieruchomości stanowiących własność lub współwłasność wnioskodawcy lub będących w użytkowaniu wnioskodawcy, podatnik wskazał: dom jednorodzinny położony w P. o pow. 240 m˛, gospodarstwo rolne położone w P. o pow. 5,87 ha, lokal użytkowy (przechowalnia) o pow. 150 m˛, inne nieruchomości (garaż, budynki gospodarcze). Jako inne składniki ruchome majątku wskazał: samochód ciężarowy S. [...], rok prod. 1969, samochód ciężarowy Ż., rok prod. 1979, samochód osobowy V. P., rok prod. 2001, ciągnik [...], rok prod. 1980. Strona nie wskazała, aby posiadała inne składniki majątkowe takie jak: gotówka, lokaty, papiery dłużne, polisy ubezpieczeniowe, udziały w spółkach, akcje, obligacje, certyfikaty i jednostki inwestycyjne, wartościowy sprzęt AGD i RTV, dzieła sztuki, antyki, biżuteria. Wskazała natomiast, że posiada środki zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości ok. 450.000 zł. Podatnik oświadczył, że nie posiada zaległości wobec innych instytucji oraz nie przysługują mu żadne wierzytelności. Nie ma ustanowionych zabezpieczeń na majątku (hipoteka, zastaw skarbowy). Nie udzielał nikomu pożyczek oraz sam nie zaciągał pożyczek i kredytów. Z danych zawartych w systemach informatycznych urzędu wynika, że podatnik w zeznaniach podatkowych PIT-36 wykazał w: 2020 r. dochód w wysokości 10.761,55 zł, 2021 r. dochód w wysokości: 93.497,08 zł, 2022 r. dochód w wysokości 139.327,55 zł. Dyrektor podniósł, że wbrew zarzutowi podatnika w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki obiektywnie rozumianego ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. We wniosku podatnik wskazał, że nie jest w stanie uregulować powstałych zaległości z uwagi na fakt, że odziedziczone składniki majątkowe wymagają dużych nakładów finansowych na generalny remont nieruchomości oraz ruchomości. W wyniku dokonanej analizy sytuacji majątkowej, dyrektor stwierdził, że zapłata przedmiotowej zaległości podatkowej nie stanowi zagrożenia egzystencji strony, a tym samym nie może stanowić podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań w formie umorzenia zaległości podatkowej. Argumentacja podatnika, że odziedziczone składniki majątkowe wymagają sporych nakładów finansowych nie oznacza braku możliwości spłaty zobowiązania podatkowego. Jako trudny stan majątkowy uznać należy sytuację, w której opłacenie zobowiązań spowoduje po stronie podatnika niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Niewątpliwie zdolności płatnicze wnioskodawcy mają duże znaczenie przy ocenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Po przeanalizowaniu bieżącej sytuacji majątkowej i finansowej podatnika, dyrektor zwrócił uwagę na to, że podatnik odziedziczył na rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości 542.919,57 zł. W oświadczeniu majątkowym wskazał, że posiada zgromadzone środki pieniężne w kwocie około 450.000 zł. Posiada również majątek w postaci nieruchomości oraz ruchomości. Ponadto w ostatnich dwóch latach osiągał dość wysokie dochody. Odziedziczone gospodarstwo rolne wraz z budynkiem mieszkalnym daje możliwości czerpania pożytków, np. w postaci uzyskania dochodów z uprawy czy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Dalej podał, że okolicznością, którą m.in. wziął pod uwagę jest fakt, że w uzasadnieniu wniosku podatnik oszacował koszt generalnego remontu masy spadkowej na kwotę 330.000 zł. Natomiast kwota jaką posiada na rachunku bankowym wynosi 450.000 zł. W związku z tym podatnik posiada wolne środki finansowe na pokrycie wszelkich prac remontowych nieruchomości oraz na zagospodarowanie gospodarstwa rolnego w taki sposób, aby wznowić produkcję rolną. Ponadto stronie zostaną jeszcze wolne środki finansowe w wysokości około 120.000 zł, w związku z tym ma realną możliwość zapłaty podatku w wysokości 53.312,55 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 21 zł. Ponadto dyrektor stwierdził, że egzystencja podatnika w żaden sposób nie jest zagrożona. Po uregulowaniu zobowiązania podatkowego pozostanie mu około 66.000 zł. W związku z miesięcznymi wydatkami w wysokości około 2.370 zł oraz faktem, że jest kawalerem, nie ma na utrzymaniu innych członków rodziny, stwierdził, że zapłata zaległości podatkowej nie wpłynie w sposób negatywny na jego zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazujący stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. W przedmiotowej sprawie nie ma to miejsca, gdyż podatnik posiada wolne środki, które pozwalają na spłatę zaległości podatkowej. Natomiast modernizacja, czy rozwój prowadzonej działalności, nie może być automatycznie powodem do umarzania zaległości podatkowych. Umorzenie należności podatkowej wszystkim podatnikom, którzy w celu rozwoju swojej działalności domagaliby się umorzenia zobowiązań podatkowych doprowadziłoby do załamania finansów publicznych i braku środków na realizację podstawowych zadań państwa i samorządu. Tym bardziej w sytuacji, gdy podatnik posiada środki finansowe na zapłatę zobowiązania podatkowego. Dyrektor zauważył, że wartość posiadanego majątku znacznie przewyższa zaległość podatkową, a chęci rozwoju swojej działalności nie można postrzegać za samodzielną podstawę do umorzenia zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego wydatki o charakterze prywatnym, w tym na inwestycje, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Należy wskazać, że obowiązkiem każdego podatnika jest takie gospodarowanie posiadanymi środkami pieniężnymi, aby w pierwszej kolejności uregulować ciążące na nim zaległości podatkowe. W kontekście powyższych ustaleń stwierdził, że ważny interes podatnika musi mieć charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. W przeciwnym razie każdy mógłby liczyć na umorzenie zobowiązań w celu poprawy na rynku swojej sytuacji ekonomicznej. Zatem przyznanie stronie wnioskowanej ulgi stanowiłoby naruszenie zasady sprawiedliwości podatkowej, której przestrzeganie leży w interesie publicznym, byłoby niesprawiedliwe wobec podatników, którzy mimo niejednokrotnie gorszej sytuacji materialnej, rodzinnej, zdrowotnej wywiązują się z obowiązku podatkowego rzetelnie i terminowo. Byłoby również sprzeczne z interesem publicznym bowiem oznaczałoby rezygnację z wpływów budżetowych do jednostki samorządu terytorialnego, z których finansowane są potrzeby lokalnej społeczności. W ocenie dyrektora za udzieleniem przedmiotowej ulgi - tak jak to przyjął organ podatkowy I instancji - nie przemawia ważny interes publiczny, przez który należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. Udzielenie ulgi w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy podatnik posiada środki na zapłatę zaległości podatkowej, z pewnością nie spełniłoby społecznych oczekiwań wypełnienia przez podatników obowiązku, wynikającego z Konstytucji RP, ponoszenia obciążeń finansowych o charakterze publicznoprawnym. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Skoro bowiem istnieją realne możliwości spłaty zaległości podatkowej, udzielenie ulgi w tej postaci nie tylko byłoby nieuzasadnione interesem publicznym, ale nawet z nim sprzeczne. Ze względu na to, że podatnik posiada majątek o znacznej wartości, który to może stanowić potencjalne źródło spłaty ciążących na nim należności umorzenie zaległości byłoby przedwczesne i niezgodne z interesem publicznym. W nawiązaniu do zarzutów odwołania stwierdził, że z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy umorzenia należności z tytułu podatku od spadków i darowizn, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy uwzględnić nie tylko art. 209 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, ale również regulacje prawne zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które dotyczą zasad umarzania należności pochodzących z podatków stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego. W tym zakresie wskazał na treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy. Podniósł, że stanowisko Wójta Gminy S. nie obligowało naczelnika do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, skoro w jego ocenie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podkreślił, że to naczelnik ma wyłączne kompetencje do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych z tytułu spadków i darowizn będących dochodem jednostek samorządu terytorialnego jednak wyłącznie za zgodą kierownika tej jednostki. Powyższe oznacza, że zgoda nie jest wiążąca dla naczelnika urzędu skarbowego. Wiążący byłby jedynie brak zgody na umorzenie zaległości podatkowych. Zdaniem dyrektora nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy zarzuty podatnika dotyczące decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W trakcie postępowania w przedmiocie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie można weryfikować decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Próba podważenia zasadności decyzji wymiarowej w postępowaniu uregulowanym przepisami o udzieleniu ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wykracza poza zakres postępowania w przedmiocie umorzenia. Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej podał, że choroba mogłaby wypełniać przesłanki ważnego interesu podatnika w sytuacji, gdy pozbawiałaby go możliwości zarobkowania, gdyby strona z powodu choroby nie była w stanie zapewnić sobie źródła utrzymania oraz gdyby wymagała zwiększonych wydatków na leczenie, czego w odwołaniu od decyzji nie przedstawiono. Żaden z przedłożonych dowodów o stanie zdrowia, w ocenie dyrektora, nie świadczy o tym, że podatnik jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Posiadane zwolnienie lekarskie dotyczy okresu od 5 maja do 31 lipca 2024 r. Zatem stan zdrowia nie dyskwalifikuje z możliwości pracy w gospodarstwie rolnym czy podjęcia zatrudnienia. Końcowo stwierdził, że aktualna sytuacja finansowa podatnika nie wskazuje na całkowity brak możliwości zapłaty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Strona ma zapewnione warunki bytowe i posiada znaczny majątek. Nadto jest osobą młodą, w wieku produkcyjnym, natomiast jej problemy zdrowotne są przejściowe i nie są wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi w tak ostatecznej formie, jaką stanowi umorzenie przedmiotowej zaległości. Ustalone w sprawie okoliczności nie wskazują na to, że podatnik nie będzie w stanie uregulować spornej zaległości. W tej sytuacji definitywna rezygnacja z przedmiotowej należności stałaby w sprzeczności z interesem publicznym. Na powyższą decyzję K. Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji dyrektora, względnie o uchylenie tej decyzji oraz decyzji naczelnika. Zarzucił: 1. naruszenie art 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę umorzenia zaległości podatkowej, w sytuacji gdy za umorzeniem przemawia zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny. Podatnik potrzebuje pieniędzy na przywrócenie odziedziczonego gospodarstwa rolnego do stanu, w którym możliwa będzie w nim produkcja rolna, zaś wójt popiera wniosek podatnika i wskazuje, że w interesie gminy, jak i lokalnej społeczności jest to, by odziedziczone, mocno zaniedbane, gospodarstwo rolne zostało znów zagospodarowane w odpowiedni sposób, 2. naruszenie art. 209 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewzięcie pod uwagę faktu, że wójt wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowej, 3. niepotraktowanie jako okoliczności korzystnej dla podatnika, lecz jako okoliczność świadczącą przeciwko jego wnioskowi, postawy podatnika, który wpłaci tytułem podatku od spadku kwotę 100.000 zł, a wnioskował o umorzenie pozostałej kwoty 53.312,55 zł. wraz z odsetkami za zwlokę, 4. brak ustalenia przez naczelnika stanu odziedziczonego przez podatnika gospodarstwa rolnego, które na skutek zaniechania działalności rolniczej na skutek choroby przez spadkodawcę, znajduje się w opłakanym stanie i wymaga znacznych inwestycji w celu przywrócenia możliwości prowadzenia działalności rolniczej, 5. w rezultacie powyższego brak zauważenia przez organ, że wartość spadku nabytego przez podatnika jest znacznie niższa niż ustalono w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, 6. brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutu niezasadnego przyjęcia, że na skutek spadkobrania K. Ś. nie utworzył nowego gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy nie prowadził przed otrzymaniem spadku gospodarstwa rolnego, a po otrzymaniu spadku już je prowadzi i stara się przywrócić je do prowadzenia właściwej produkcji rolnej. Co więcej art. 4 ust 1 pkt 1 u.p.s.d. mówi, że zwalnia się z podatku nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym pod warunkiem, że utworzone zostanie lub powiększone gospodarstwo rolne nie mniejsze niż 11 i nie większe niż 300 ha. Mowa jest o hektarach przeliczeniowych, a nie fizycznych, jak przyjął naczelnik, 7. aktualnie podatnik na skutek doznania zwichnięcia stawu ramienia prawego ma poważne problemy z prowadzeniem pracy w spadkowym gospodarstwie rolnym i w celu kontynuowania jego modernizacji będzie musiał wynająć kogoś do pomocy w pracach, co jest okolicznością nową, niewystępującą wcześniej, która przemawia za umorzeniem podatnikowi podatku od spadku. W uzasadnieniu wskazał, że organy podatkowe błędnie wywiodły, że podatnika stać na zapłatę podatku w pełnej wysokości, skoro dysponował środkami na wpłatę kwoty 100.000 zł. Takie rozumowanie prowadzi od wniosku, że podatnik miałby większe szanse na umorzenie, gdyby wystąpił o umorzenie całości podatku. Nie uwzględniono pozytywnej postawy podatnika co do chęci wywiązania się z obowiązku podatkowego w zakresie, na który go stać. Wskazał, że postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r. wójt wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w wysokości 53.312,55 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wyrażając zgodę na umorzenie zaległości podatkowej, przewodniczący jednostki samorządu terytorialnego po analizie materiału dowodowego, wziął pod uwagę przesłankę ważnego interesu podatnika, ze względu na to, że otrzymane w spadku gospodarstwo jest w złym stanie, wymaga dalszego wkładu pracy oraz środków finansowych, które stanowią większość posiadanych środków na koncie bankowym. Kolejnym argumentem przemawiającym za udzieleniem ulgi według przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego jest fakt, że do tej pory podatnik nie korzystał z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Zdaniem strony stanowisko wójta powinno zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji. Ostatecznie należność podatkowa zasiliłaby budżet tej gminy, a poza tym skoro spadkowe gospodarstwo rolne znajduje się na terenie Gminy S., to organy samorządu terytorialnego w lepszym stopniu orientują się w sytuacji zarówno podatnika, jak też tego gospodarstwa. Skoro zatem jednostka samorządu terytorialnego wprost wskazuje, żeby zwolnić podatnika z tego obowiązku i wskazuje, że ustaliła powody przemawiające za takim rozwiązaniem, to takie stanowisko powinno zostać uwzględnione przed wszelkimi innymi argumentami powołanymi w sprawie. Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której organ skarbowy zgodnie z wymogami ustawy zwraca się do innego podmiotu o zajęcie stanowiska, po czym ignoruje stanowisko tego podmiotu i nie uwzględnia go przy wydawaniu decyzji. Stanowisko wójta jest jasne i poprzedzone dokonaniem wcześniejszych ustaleń. Ważny interes podatnika w sprawie jest oczywisty. Podatnik otrzymał w spadku mocno zaniedbane gospodarstwo rolne, które chce prowadzić, osiągać z niego dochody. Niestety, aby przywrócić możliwość pozyskiwania plonów, należy zainwestować w uporządkowanie terenu, nowe nasadzenia, remont budynku gospodarczego i mieszkalnego, a następnie odczekać kilka lat, aż nowe drzewa zaczną owocować i możliwy będzie zbiór owoców. Wyjaśnił, że poza odziedziczonym majątkiem nie ma innego, z którego mógłby finansować konieczne inwestycje. Kwota podatku, o którą wnioskował o umorzenie, miała być przeznaczona właśnie na niezbędne inwestycje w tym gospodarstwie. Podatnik chce uniknąć sytuacji, gdzie na skutek należności podatkowych będzie zmuszony zaprzestać inwestowania w spadkowe gospodarstwo i sprzedać je, gdyż bez niezbędnych inwestycji nigdy nie będzie mógł otrzymywać z niego korzyści. Zdaniem strony dokonane przez dyrektora ustalenie, że kwota 66.000 zł, która pozostanie jej po uiszczeniu należności podatkowej, będzie wystarczająca do odtworzenia zdolności produkcyjnych odziedziczonego gospodarstwa, nie jest trafne. Gospodarstwo ma charakter sadowniczy i wymaga nakładów. Uiszczenie podatku spowoduje brak środków na uruchomienie produkcji towarowej. Następnie strona wskazała na okoliczności związane ze stanem jej zdrowia (zwichnięcie stawu ramiennego prawego). Powyższe również przemawia za umorzeniem należności, gdyż praca w gospodarstwie wymaga sprawnych rąk, a na skutek doznanego urazu nie jest w stanie w nim pracować w wystarczający sposób i będzie korzystać z pomocy za odpłatnością. Z racji tego, że jest kawalerem, mieszka sam, będzie musiał wynająć osoby do pomocy przy pracach przywracających gospodarstwo do stanu używalności. Zwichnięcie stawu ramiennego prawego jest nową okolicznością i nie było znane naczelnikowi, a obecnie powinno zostać uwzględnione. Naczelnik nie uwzględnił nadto faktu, że spadkodawca kilka lat przed swoją śmiercią poważnie chorował w związku z nowotworem, przechodził częste hospitalizacje, nie miał siły ani możliwości, aby pracować w gospodarstwie, co wpłynęło na jego stan. Spadkodawca nie miał swoich dzieci, w związku czym po utracie zdrowia nie miał na co dzień domowników, którzy byliby w stanie w sposób właściwy zajmować się sadami i całym obejściem. Nadto zdaniem strony wartość spadkowego gospodarstwa, na podstawie której ustalono wysokość zobowiązania podatkowego, jest mocno zawyżona. Tak znaczne wartości ziemi rolnej w tych okolicach nie występują. Nawet nowoczesne i doskonale zagospodarowane sady nie osiągają wartości przyjętych przez urząd skarbowy za właściwe dla wartości spadkowego gospodarstwa rolnego. Nie uwzględniono przy tym jego złego stanu. Końcowo wskazując na treść art. 4 ust 1 pkt 1 u.p.s.d. podał, że odziedziczył gospodarstwo rolne o powierzchni 5,87 ha fizycznych i jest na etapie negocjacji zakupu nieruchomości rolnej, co pozwoli utworzyć nowe gospodarstwo o powierzchni przeliczeniowej ponad 11 ha. Wcześniej nie prowadził gospodarstwa rolnego, a teraz prowadzi gospodarstwo rolne, dlatego powinien korzystać ze zwolnienia podatkowego. Dyrektor nie odniósł się do powyższego zarzutu z żadnym zakresie, chociaż rozważenie tej kwestii jest kluczowe dla rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r, poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach, sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań. Przedmiotem kontroli sądu była decyzja dyrektora odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. W pierwszej kolejności tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Rodzaj zaległości podatkowej, o której umorzenie wnioskował skarżący (podatek od spadków i darowizn) determinował sposób postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t., w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zgoda przewodniczącego (tak jak istnienie ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego) nie obliguje jednak organu podatkowego do pozytywnego załatwienia wniosku. Z kolei niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego powoduje niemożność wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (identycznie jak w przypadku braku ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego). W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r. wójt wyraził zgodę na umorzenie wnioskowanej przez podatnika zaległości. Tym niemniej w kontekście stanowiska i zarzutów skarżącego zauważenia wymaga, że kwestia zgody przewodniczącego nie obliguje naczelnika do pozytywnego załatwienia wniosku. Powyższą okoliczność trafnie podkreślił organ odwoławczy. Postanowienie wydane w ww. trybie jest przykładem postanowienia wydawanego w ramach współdziałania organów, wskazanego w art. w art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu wbrew zarzutom skargi dyrektor nie naruszył ww. przepisu ustawy. Organ podatkowy uwzględnił fakt, że wójt wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowej. Skarżący jednak pomija ww. regulacje i kwestię, że sprawa dotyczy umorzenia należności z tytułu podatku od spadków i darowizn, przy której ocenie należy uwzględnić nie tylko powołany art. 209 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, ale również regulacje prawne zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Innymi słowy to naczelnik urzędu skarbowego ma wyłączne kompetencje do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych z tytułu spadków i darowizn będących dochodem jednostek samorządu terytorialnego. Sama jednak zgoda wójta nie jest wiążąca dla naczelnika urzędu skarbowego. Wiążący jest jedynie brak zgody na umorzenie zaległości podatkowych. Jednocześnie wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo dokonały oceny materiału dowodowego w zakresie pozostałych przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji, organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ważny interes podatnika oraz interes publiczny stanowią terminy nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium ważnego interesu podatnika wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają wywiązanie się z ciążących obowiązków podatkowych bez doraźnej pomocy ze strony organów podatkowych. Z kolei nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Jednocześnie należy wskazać, że użyty w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zwrot "może" oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej może zatem wniosek uwzględnić lub odmówić jego uwzględnienia, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, że wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. W realiach sprawy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej skarżący uzasadnił złym stanem odziedziczonego gospodarstwa, które wymaga znacznych nakładów finansowych. Nadto wskazał na swoją sytuację zdrowotną związaną ze zwichnięciem stawu ramiennego. Odnosząc się do powyższego, zaznaczenia wymaga, że sytuacja materialna podatnika i wynikająca z niej niemożności opłacenia podatku może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. W związku z tym obowiązkiem organu było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, ustalenie osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dochodów oraz koniecznych wydatków tak dla jego egzystencji, jak i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Ważny interes w umorzeniu zaległości podatkowej ze względu na trudną sytuację podatnika istnieje bowiem wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jego sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty podatku mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez podatnika i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Tak dokonane ustalenia powinny zostać odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem sądu naczelnik prawidłowo ustalił, po przeprowadzeniu postępowania, brak okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek uzasadniających umorzenie należności skarżącego. Ustaleń tych dokonał w wyniku przeprowadzonego postępowania, w którym skarżący brał czynny udział. Oceniając postępowanie organu, należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ podatkowy, po pierwsze obowiązek zebrania materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwe rozpatrzenie. Dokonując tych czynności, organ podatkowy musi kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Winna być dokonana z uwzględnieniem logiki, wszechstronności oceny, czy też doświadczenia życiowego. Zdaniem sądu organy sprostały stawianym mu wymaganiom. Stwierdzając brak przesłanki ważnego interesu podatnika organy podatkowe obu instancji jednocześnie przedstawiły w uzasadnieniach decyzji szereg ustaleń i argumentów, konkretne środki i źródła dowodowe oraz kryteria, jakimi się kierowały dokonując oceny dowodów. Realizując zasadę prawdy obiektywnej zgromadziły obszerny i adekwatny materiał dowodowy w postaci oświadczeń skarżącego oraz dokumentów obrazujących sytuację w jakiej aktualnie się znajduje. Przedstawiając sytuację rodzinną organ wskazał, że skarżący jest kawalerem i nie posiada osób na utrzymaniu. Podał, że strona dopiero od września 2023 r. mogła dysponować masą spadkową, co spowodowało, że nie mogła określić wysokości uzyskiwanych dochodów. Natomiast w oświadczeniu majątkowym wykazała je w wysokości 400 zł miesięcznie. Łączna wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków podatnika ustalono na ok. 2.370 zł. Odnośnie posiadanych nieruchomości stanowiących własność lub współwłasność wnioskodawcy lub będących w jego użytkowaniu ustalono, że posiada dom jednorodzinny położony o pow. 240 m˛, gospodarstwo rolne położone o pow. 5,87 ha, lokal użytkowy (przechowalnia) o pow. 150 m˛, inne nieruchomości (garaż, budynki gospodarcze). Jako inne składniki ruchome majątku podatnik wskazał: samochód ciężarowy S. [...], rok prod. 1969, samochód ciężarowy Ż., rok prod. 1979, samochód osobowy V. P., rok prod. 2001, ciągnik [...], rok prod. 1980. Strona nie wskazała, aby posiadała inne składniki majątkowe takie jak: gotówka, lokaty, papiery dłużne, polisy ubezpieczeniowe, udziały w spółkach, akcje, obligacje, certyfikaty i jednostki inwestycyjne, wartościowy sprzęt AGD i RTV, dzieła sztuki, antyki, biżuteria. Wskazała natomiast, że posiada środki zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości ok. 450.000 zł. Nadto podatnik oświadczył, że nie posiada zaległości wobec innych instytucji oraz nie przysługują mu żadne wierzytelności. Nie ma ustanowionych zabezpieczeń na majątku (hipoteka, zastaw skarbowy). Nie udzielał nikomu pożyczek oraz sam nie zaciągał pożyczek i kredytów. Z kolei z danych zawartych w systemach informatycznych wynika, że podatnik w zeznaniach podatkowych PIT-36 wykazał w: 2020 r. dochód w wysokości 10.761,55 zł, 2021 r. dochód w wysokości: 93.497,08 zł, 2022 r. dochód w wysokości 139.327,55 zł. Zatem za uprawnione i wolne od błędu są ustalenia, i wnioski organów, że analiza przedstawionych wielkości i sytuacji majątkowej strony wskazuje, że zapłata przedmiotowej zaległości podatkowej nie stanowi zagrożenia egzystencji podatnika. Kwestia akcentowana w toku postępowania, że odziedziczone gospodarstwo wymaga sporych nakładów finansowych nie oznacza braku możliwości spłaty zobowiązania podatkowego. Jako trudny stan majątkowy uznać należy sytuację, w której opłacenie zobowiązań spowoduje po stronie podatnika niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Podatnik, co słusznie podkreślił dyrektor, odziedziczył na rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości 542.919,57 zł. W oświadczeniu majątkowym wskazał, że posiada zgromadzone środki pieniężne w kwocie około 450.000 zł. Posiada również majątek w postaci nieruchomości oraz ruchomości. Ponadto w ostatnich dwóch latach osiągał dość wysokie dochody. W sprawie nie można pomijać kwestii, że w skład odziedziczonego gospodarstwa rolnego wchodzi oprócz gruntów rolnych - budynek mieszkalny, które dają możliwości czerpania pożytków, np. w postaci uzyskania dochodów z uprawy czy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Prawidłowo również organ ten zauważył, że podatnik oszacował koszt generalnego remontu masy spadkowej na kwotę 330.000 zł. Natomiast kwota jaką posiada na rachunku bankowym wynosi 450.000 zł. W związku z tym posiada wolne środki finansowe na pokrycie wszelkich prac remontowych nieruchomości oraz na zagospodarowanie gospodarstwa rolnego w taki sposób, aby wznowić produkcję rolną. Ponadto stronie pozostaną jeszcze wolne środki finansowe w wysokości około 120.000 zł w związku z tym ma realną możliwość zapłaty podatku w wysokości 53.312,55 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 21 zł. Nadto słusznie dyrektor wywiódł, że po uregulowaniu zobowiązania podatkowego stronie pozostaną środki finansowe w wysokości około 66.000 zł. Wbrew stanowisku skarżącego wskazana kwota nie została wskazana przez organ odwoławczy jako kwota, która będzie wystarczająca do odtworzenia zdolności produkcyjnych odziedziczonego gospodarstwa. Dyrektor stwierdził bowiem, że kwota ta pozostanie po uregulowaniu zobowiązania podatkowego oraz wyjaśnił, że egzystencja podatnika w tym kontekście w żaden sposób nie jest zagrożona. Tym samym dokonana przez organ ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie jest dowolną i nie narusza przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej. Nie nosi również cech dowolności wniosek organu, że modernizacja, czy rozwój prowadzonej działalności, nie może być automatycznie powodem do umarzania zaległości podatkowych i stanowić jej samodzielną podstawę. Należy podzielić też stanowisko organu, że obowiązkiem podatnika jest w pierwszej kolejności zabezpieczyć środki finansowe na spłatę należności podatkowych, gdyż mają one pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami. Istotne przy tym jest, że zaległość podatkowa, o umorzenie której wnioskował skarżący, stanowi zaległość z tytułu podatku od spadków i darowizn. Podatek ten ma charakter majątkowy. Osoba podejmująca się regulowania stanu prawnego nieruchomości, jak w niniejszej sprawie skarżący, winna liczyć się z kosztami, jakie wiążą się z faktem nabycia majątku. Prawidłowa ponadto i zgodna z art. 191 Ordynacji podatkowej jest ocena sytuacji skarżącego w kontekście przesłanki interesu publicznego. Skoro bowiem istnieją realne możliwości spłaty zaległości podatkowej, udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej nie tylko byłoby nieuzasadnione interesem publicznym, ale nawet z nim sprzeczne. Podsumowując, sąd stwierdził, że organy podatkowe nie naruszając przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Podjęły czynności zmierzające do szczegółowego ustalenia sytuacji finansowej skarżącego. Odniosły się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. W procesie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać ważny interes podatnika lub interes publiczny, nie naruszając przy tym przepisów postępowania podatkowego, w tym nie przekraczając granic określonych w art. 191 Ordynacji podatkowej. Samo zaś niezadowolenie skarżącego z treści wydanego rozstrzygnięcia oraz subiektywne przekonanie o zaistnieniu przesłanek przemawiających za umorzeniem należności nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Końcowo odnosząc się do zarzutów skierowanych wobec decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W trakcie postępowania w przedmiocie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie można weryfikować decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Próba podważenia zasadności decyzji wymiarowej, czy kwestii (braku) zastosowania zwolnienia przedmiotowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.) w postępowaniu uregulowanym przepisami o udzieleniu ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wykracza poza zakres postępowania w przedmiocie umorzenia. Nadto w kwestii przedstawionej dokumentacji medycznej dotyczącej problemów zdrowotnych spadkodawcy, zauważenia wymaga, że okoliczność ta nie ma wpływu na wydaną decyzję, gdyż w postępowaniu w sprawie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych bada się sytuację finansową, życiową wnioskodawcy - skarżącego, a nie spadkodawcy. Z przedłożonych dokumentów, jak słusznie zauważył dyrektor, wynika, że chorobę zasadniczą u spadkodawcy zdiagnozowano w styczniu 2022 r. Spadkodawca zmarł 25 maja 2023 r, więc nie można zgodzić się ze skarżącym, że po tak krótkim czasie cały majątek, na skutek choroby spadkodawcy, wymaga tak znacznych nakładów inwestycyjnych oraz generalnych remontów. Natomiast odnośnie sytuacji zdrowotnej skarżącego należy wskazać, że również jego stanowisko w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Trafnie bowiem dyrektor podniósł, że choroba mogłaby wypełniać przesłanki ważnego interesu podatnika w sytuacji, gdy pozbawiałaby go możliwości zarobkowania, gdyby strona z powodu choroby nie była w stanie zapewnić sobie źródła utrzymania oraz gdyby wymagała zwiększonych wydatków na leczenie. Skarżący tego rodzaju okoliczności nie wykazał. Przedłożone w tym zakresie dowody nie świadczą o tym, że podatnik jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Przedstawione zwolnienie lekarskie dotyczy okresu od 5 maja 2024 r. do 31 lipca 2024 r. Zatem stan zdrowia nie dyskwalifikuje podatnika z możliwości pracy w gospodarstwie rolnym, czy też podjęcia innego zatrudnienia. W konsekwencji za uprawnione należało uznać stanowisko organu odwoławczego, że problemy zdrowotne podatnika miały charakter przejściowy i nie są wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi w tak ostatecznej formie, jaką stanowi umorzenie przedmiotowej zaległości. Strona nie wykazała przy tym odmiennego stanu rzeczy w postępowaniu wywołanym skargą. Podsumowując, okoliczności sprawy prawidłowo doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że brak jest w przedmiotowej sprawie zaistnienia ważnego interesu podatnika, jak również interesu publicznego do przyznania wnioskowanej ulgi. Stąd prawidłowe było rozstrzygnięcie tego organu o utrzymaniu w mocy decyzji naczelnika. Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie były zasadne Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło