I SA/Ke 506/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Busku- Zdroju na uchwałę Rady Gminy w Nowym Korczynie z dnia 25 listopada 2011 r. nr XV/96/2011 w przedmiocie wysokości stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od podatku, zarządzenia jego poboru w drodze inkasa, określenia inkasentów i ich wynagrodzenia oraz w sprawie ustalenia wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy w Nowym Korczynie nr XV/96/2011 z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od podatku, zarządzenia jego poboru w drodze inkasa, określenia inkasentów i ich wynagrodzenia oraz w sprawie ustalenia wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości obejmującą postanowienie załącznika nr 2 pozycja G - oświadczenie i podpis składającego (osoby reprezentującej składającego) - w zakresie ,,uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego"; 2. określa, że zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w pkt 1 nie może być wykonana. 1.1 Uchwałą Nr XV/96/2011 z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od podatku, zarządzenia jego poboru w drodze inkasa, określenia inkasentów i ich wynagrodzenia oraz w sprawie ustalenia wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości, Rada Gminy w Nowym Korczynie w § 6 ustaliła wzór deklaracji na podatek od nieruchomości stanowiący załącznik nr 2 do uchwały. W załączniku tym w punkcie G zawarto zapis o treści: " Oświadczenie i podpis składającego/osoby reprezentującej składającego Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą." 1.2 W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 5, art. 6 ust. 12, 13, art. 7 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l." oraz Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 19 października 2010 r. w sprawie wysokości górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2012 r. (M.P. z 2011 r., nr 95, poz. 961). 2.1 Skargę na uchwałę złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Prokuratury Rejonowej w Busku Zdroju. Zaskarżył uchwałę w zakresie obejmującym treść "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą" zawartej w załączniku nr 2 – w deklaracji na podatek od nieruchomości. Wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały zarzucił jej rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 6 ust. 13 u.p.o.l., polegające na nałożeniu na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego w załączniku nr 2 uchwały bez umocowania prawnego i podstawy ustawowej. 2.2 W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy prawa, a zwłaszcza te podane w podstawie prawnej uchwały nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego. Przepis art. 6 ust. 13 u.p.o.l. reguluje zakres treści formularzy składanych przez podatników podatku od nieruchomości, nie stanowiąc przy tym o możliwości nałożenia na te podmioty obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego. Skarżący podniósł, że zobowiązanie do złożenia takiego oświadczenia w uchwale organu stanowiącego przepis prawa miejscowego pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 233 Kodeksu karnego. Podejmując niniejszą uchwałę Rada Gminy w Nowym Korczynie na podstawie przepisu powołanego w art. 6 ust. 13 u.p.o.l. nie miała umocowania prawnego do nałożenia na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1 Skarga jest zasadna. 3.2 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. 3.3 Stosownie do art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony terminem. Uchwała w przedmiocie wysokości stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od podatku, zarządzenia jego poboru w drodze inkasa, określenia inkasentów i ich wynagrodzenia oraz w sprawie ustalenia wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości, jako skierowana do wszystkich podatników na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Nie ma przeszkód aby w razie stwierdzenia naruszenia prawa Sąd mógł stwierdzić jej nieważność, mimo, że od daty podjęcia aktu upłynął prawie rok (por. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). 3.4 Dokonując kontroli uchwały objętej skargą w zakresie wskazanym stwierdzić należy, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia w niej zakwestionowanego zapisu, co przesądza o konieczności stwierdzenia jej nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). W podstawie prawnej uchwały z 25 listopada 2011 r. wskazano bowiem art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 5, art. 6 ust. 12, 13, art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Z art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa – poza uregulowaniami szczególnymi – zawiera w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 42 ustawy o samorządzie gminnym (od 1 stycznia 2001 r. w nowym brzmieniu) zawiera unormowanie w przedmiocie zasad i trybu ogłaszania aktów prawa miejscowego. Przepis art. 5 u.p.o.l. zawiera zasady określania stawek podatku od nieruchomości, natomiast przepis art. 6 ust. 12 u.p.o.l. stanowi, że rada gminy może zarządzać pobór podatku od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczać inkasentów i określać wysokość wynagrodzenia za inkaso. Z kolei art. 6 ust. 13 u.p.o.l. nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. W myśl art. 233 § 6 Kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez tę ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Tymczasem przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości. Nawet, gdyby przyjąć, że przez "przepisy ustawy" w rozumieniu art. 233 Kodeksu karnego należy rozumieć zarówno przepis samej ustawy, jak również przepis uchwały wydanej na podstawie upoważnienia ustawowego, to ze wskazanego jako podstawa prawna uchwały upoważnienia do ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości nie można wyprowadzić podstawy prawnej do określenia aktem prawa miejscowego obowiązku składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej. Ustawowego upoważnienia dla rady nie można domniemywać, szczególnie stosować dla ustalenia zakresu upoważnienia wykładni celowościowej. 3.5 Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko Prokuratora, że żaden z przepisów przywołanych jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały, jak też obowiązujących w dacie jej podjęcia, nie zawierał upoważnienia do zamieszczenia we wzorach informacji i deklaracji obowiązku składania oświadczenia pod rygorem z art. 233 Kodeksu karnego. Organy władzy publicznej do których zalicza się organy samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP działają na podstawie i w granicach prawa. Mogą działać w granicach wyznaczonych przez normy prawne określające ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, zatem tylko tam i o tyle o ile upoważnia prawo. Ustawodawca w art. 8 p.p.s.a wyposażył prokuratora w szczególne uprawnienia do wniesienia skargi w postępowaniu sądowym jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. 3.6 Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia należało na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. stwierdzić nieważność uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 §1 Kodeksu karnego. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku wydano na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.