I SA/Ke 510/09

Dnia 5 lutego 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 3. ustanowić doradcę podatkowego. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 15 grudnia 2009r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004r. D. M. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że gdy zaczęły się jej kłopoty z UKS nie pracuje i nie osiąga dochodów. Skarżąca oświadcza, że pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem i dziećmi w wieku 15lat i 3,5roku. Mąż skarżącej rozpoczął w 2009r. prowadzenie działalności gospodarczej i z tego tytułu osiąga 800zł miesięcznie. Z mężem skarżąca ma ustanowioną rozdzielność majątkowa. Skarżąca nie wykazuje majątku. Wobec faktu, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 31 grudnia 2009 roku zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie udokumentowania dochodów uzyskanych przez skarżącą w 2009r; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008 i 2007; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu działalności gospodarczej; przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie skarżąca przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon; oświadczenie, czy skarżąca jest właścicielem/współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeżeli tak, to podać markę, model i rok produkcji; oświadczenie, czy skarżąca jest właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości, jeśli tak to podać rodzaj, wielkość i adres; przedłożenie oświadczenia, kto jest właścicielem domu, w którym skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną; oświadczenie jaką formę ma pomoc uzyskiwana przez skarżącą ze strony rodziców; oświadczenie, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie oraz udokumentowanie rozdzielności majątkowej z mężem Z. M. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że w roku 2009 nie osiągnęła żadnego dochodu, podobnie jak w roku 2007. W 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 3863zł z pracy w ramach przygotowania zawodowego. Skarżąca oświadczyła, że nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, a zatrudnienia zamierza poszukiwać "na własną rękę". W chwili obecnej pracy nie może podjąć, bowiem opiekuje się synkiem. Skarżąca nie potrafi określić jaką kwotę miesięcznie przeznacza na utrzymanie, ale jest to zapewne kilkaset złotych. Skarżąca otrzymuje nieregularnie od męża pieniądze na ubrania, potrzeby dzieci i inne drobne wydatki. Właścicielami domu, w którym skarżąca mieszka są jej rodzice i to oni ponoszą większość kosztów związanych z gospodarstwem domowym, robią zakupy, skarżąca nie określiła wysokości tych wydatków. Skarżąca oświadcza, że nie jest właścicielem ani współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, ani nieruchomości. Skarżąca z pomocy społecznej nie korzysta, bo nie wiedziała, czy do takiej pomocy się kwalifikuje. Ponadto skarżąca przedłożyła potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie zeznań podatkowych za rok 2007, i rok 2008 potwierdzające złożone oświadczenia, oraz kserokopię aktu notarialnego potwierdzającego rozdzielność majątkową z mężem od dnia 4 grudnia 2009r. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. Odnosząc te uwagi do sytuacji materialnej skarżącej, stwierdzić trzeba, że nie wykazała ona, iż została spełniona przesłanka do uwzględniania jej żądania w całości. Skarżąca pomimo pozostawania bez pracy ma zaspokojone wszystkie potrzeby życiowe pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy ponoszą koszty utrzymania domu, żywności. Ponadto skarżąca otrzymuje środki finansowe od męża na odzież, potrzeby dzieci i drobne wydatki. Skarżąca nie ma potrzeby korzystać z pomocy społecznej, nie posiada zadłużeń i choć sama nie uzyskuje dochodów to nie boryka się z problemami finansowymi. Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzono, że skarżąca bez uszczerbku koniecznego utrzymania jest w stanie uiścić część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji. Kształtując limit zwolnienia wzięto pod uwagę także to, iż D. M. jest osobą młodą, zamierzającą podjąć pracę zarobkową, co rokuje poprawę kondycji finansowej jej rodziny. Powyższe okoliczności, jak również fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 2 lutego 2010r. Sygn. akt I SA/Ke 510/09 odrzucił skargę wniesioną przez D. M. uzasadniają również przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy "p.p.s.a.".