I SA/Ke 512/14

PostanowienieWSA w Kielcach2014-10-30

Skład orzekający: Artur Adamiec, Danuta Kuchta, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia aktu prawa miejscowego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone z powodu bezprzedmiotowości?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżony akt prawa miejscowego (uchwała Rady Gminy w Nagłowicach) został uchylony przed wniesieniem skargi. Wskazano, że uchylenie nastąpiło w taki sposób, że zaskarżony zapis nie wywołał skutków prawnych i przestał istnieć w obrocie prawnym przed datą wniesienia skargi, co uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Jędrzejowie złożył skargę na uchwałę Rady Gminy w Nagłowicach z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez nałożenie obowiązku składania oświadczenia z pouczeniem o odpowiedzialności karnej bez podstawy ustawowej. Organ w odpowiedzi na skargę poinformował, że uchwała została uchylona uchwałą z dnia 14 grudnia 2012 r., która weszła w życie jednocześnie z uchwałą zaskarżoną.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w J. na uchwałę Rady Gminy w Nagłowicach z dnia 22 listopada 2012 r. NR XXVI/157/2012 w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie. 1.1 Rada Gminy w Nagłowicach w uchwale nr XXVI/157/2012 z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, w § 1 ustaliła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanymi przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych - według załącznika. W punkcie H wzoru deklaracji zawarto zapis o treści: "Pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego – kto składając zeznanie mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą". W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.), dalej: ustawy u.cz.p.g. 2.1 Prokurator Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Rady Gminy w Nagłowicach nr XXVI/157/2012 z dnia 22 listopada 2012 r. Zaskarżył uchwałę w zakresie obejmującym treść: "Pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego – kto składając zeznanie mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą". Zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 6n ustawy u.cz.p.g. polegające na nałożeniu na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego w załączniku uchwały Rady Gminy nr XXVI/157/2012 - bez umocowania prawnego i podstawy ustawowej. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonym zakresie. 2.2 W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że ustalony w załączniku uchwały Rady Gminy w Nagłowicach obowiązek składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, nie ma podstawy w przepisach obowiązującego prawa, a zwłaszcza w tych, które zostały podane jako podstawa prawna podjęcia kwestionowanej uchwały. Takiej podstawy nie stanowi art. 6n ustawy u.cz.p.g. Zobowiązanie do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 Kodeksu karnego w uchwale organu stanowiącego przepis prawa miejscowego, pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 6n ustawy u.cz.p.g. Rada Gminy podejmując ww. uchwałę nie miała umocowania prawnego do nałożenia na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Podniósł, że uchwała nr XXVI/157/2012 z dnia 22 listopada 2012 r. weszła w życie 31 grudnia 2012 r. Uchwała ta została uchylona uchwałą nr XXVII/163/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r., która również weszła w życie w dniu 31 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. W oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w przedmiocie określenia wzoru formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, na których ciąży obowiązek jej zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. 4.2 Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały nr XXVI/157/2012 z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi między innymi wtedy, kiedy w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem zaskarżony przez Prokuratora zapis został uchylony przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Należy bowiem wyjaśnić, że zaskarżona uchwała została uchwalona i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego ( Dz.U. 2012.3799) w dniu 17 grudnia 2012 r. W dniu jej wejścia w życie, tj. w dniu 31 grudnia 2012 r., weszła w życie także regulacja uchylająca jej treść w zaskarżonym przez Prokuratora zakresie. Tą regulacją jest uchwała nr XXVII/163/2012 Rady Gminy w Nagłowicach z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie zmiany wzoru formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych ( Dz.Urz. 2012.3801), dalej: uchwała zmieniająca. W jej § 1 ustanowiono, że we wzorze formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiącym załącznik do uchwały nr XXVI/157/2012 Rady Gminy w Nagłowicach z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych zmienia się punkt "H. Oświadczenie i podpis składającego deklarację" poprzez wykreślenie zapisu "Pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego – kto składając zeznanie mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą". Powyższe oznacza, że w dniu wniesienia skargi nie istniał przedmiot zaskarżenia, ponieważ nie obowiązywał zaskarżony zapis uchwały. Co więcej, zaskarżony zapis w ogóle nie zaistniał w obrocie prawnym. Stan taki spowodowało równoczesne wejście w życie obowiązku złożenia oświadczenia po uprzedzeniu o treści art. 233 §1 Kodeksu karnego oraz przepisu ten obowiązek wykreślający. Poprzez to kwestionowany zapis nie wywołał skutku prawnego. Innymi słowy, żaden właściciel nieruchomości niezamieszkałej, składając deklarację na podstawie uchwały nr XXVI/157/2012 nie był uprzedzany o treści art. 233 §1 Kodeksu karnego, bo nie zafunkcjonował w obrocie prawnym wzór deklaracji zawierający taką treść. 4.3 Powyższe powoduje, że nie mógł zostać uwzględniony wniosek Prokuratora o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie. Stwierdzenie nieważności aktu jest konieczne w sytuacji, gdy akt wywołuje lub wywoływał skutki prawne, a zatem gdy kształtował uprawnienia lub obowiązki. Jak wyżej wykazano, takiej mocy nie miała uchwała nr XXVI/157/2012 w zaskarżonym zakresie. Jak wynika z akt sprawy, organ w odpowiedzi na skargę poinformował Prokuratora o usunięciu nieprawidłowości i przesłał ksero uchwały nr XXVII/163/2012. W odpowiedzi na pismo Prokurator podniósł, że okoliczność ta była mu znana na dzień sporządzenia skargi i jego stanowisko nie uległo zmianie. 4.4 Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że wbrew twierdzeniu zawartym w odpowiedzi na skargę, uchwała zmieniająca nie uchyliła uchwały nr XXVI/157/2012, a jedynie opisany w punkcie 4.2 niniejszego uzasadnienia zapis zawarty we wzorze formularza deklaracji. 4.5 Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. W związku z powyższym, na podstawie cytowanego przepis Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło