I SA/Ke 516/16

WyrokWSA w Kielcach2016-10-20

Skład orzekający: Ewa Rojek, Artur Adamiec, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odmawiając umorzenia należności składkowych pomimo stwierdzenia, że sytuacja materialna wnioskodawcy spełnia przesłanki umorzenia, należycie uzasadnił swoją decyzję, uwzględniając zarówno interes strony, jak i interes publiczny?
Ratio decidendi
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności składkowych została uchylona, ponieważ organ nie wykazał w sposób należyty i przekonujący, dlaczego, mimo istnienia ustawowych przesłanek umorzenia, odmówił jego udzielenia. Uzasadnienie decyzji zawierało wewnętrzne sprzeczności i było w dużej mierze skopiowane z poprzedniej decyzji, co naruszało wymogi art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.).
Stan faktyczny
Z. W. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że choć sytuacja wnioskodawcy spełnia pewne przesłanki, umorzenie jest fakultatywne i nie wpłynie na poprawę jego sytuacji ze względu na prowadzoną egzekucję z renty. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, podnosząc, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia z powodu niskich dochodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 maja 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r. Nr [...] I SA/Ke 516/16 Uzasadnienie 1.1.Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu wniosku Z. W. ( dalej w skrócie: wnioskodawca, skarżący) utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 maja 2016 roku, nr 378/2016/UM w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie własne płatnika. 1.2.W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca w okresie od 01.12.2007r. do 28.02.2015r., podlegał ubezpieczeniom w ZUS z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Wskazał, że wnioskodawca posiada zadłużenie z tytułu zaległych składek w łącznej kwocie 7902,05 złotych. Wnioskiem z dnia 29 marca 2016r. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek. Prośbę swą umotywował trudną sytuacja finansową, spowodowaną zobowiązaniami pieniężnymi wynikającymi z zaciągniętych pożyczek na prowadzoną działalność oraz leczenie córki, która zmarła w lipcu 2015 roku. Wnioskodawca oświadczył, że pozarolniczą działalność nie prowadził faktycznie od 07.2015r., ale nie wiedział, że trzeba ją wyrejestrować. 1.3.Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma na utrzymaniu małoletnich dzieci, natomiast z żoną jest w separacji, orzeczonej przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 19 maja 2009 roku. Źródłem dochodu jest świadczenie emerytalno-rentowe, wypłacane od 03.2007r., przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w kwocie brutto 1267,35 zł, netto 1069,29 zł. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia, w kwocie 316,83 zł. Egzekucję ze świadczeń prowadzi Komornik Sądowy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. i Urząd Miasta K.. Kwota pozostająca do Pana dyspozycji to 752,46 zł. Wnioskodawca ma zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 36 000 zł oraz z tytułu podatków w kwocie 33 109 zł, jednakże powyższych zobowiązań nie spłaca. Wnioskodawca posiada nieruchomość tj. mieszkanie o powierzchni 53,98 m2( wspólność małżeńska), numer księgi wieczystej: KIIL/00114096/8. Na powyższej nieruchomości Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał zabezpieczeń swoich wierzytelności za okres 02.2013-04.2014. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 26.10.2015r., A. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Sp. z.o.o Poradnia Zdrowia Psychicznego w K. wnioskodawca leczy się psychiatrycznie. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynikało, że leczy się także z powodu problemów żołądkowo- jelitowych. Koszty związane z leczeniem określono na kwotę 200 zł miesięcznie. Stałe wydatki związane z utrzymaniem, jakie ponosi to według oświadczenia: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz): 200 zł, opłaty eksploatacyjne ( energia, gaz, woda itp.): 200 zł, koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty): 200 zł, Jako przyczynę trudnej sytuacji materialnej, wskazał wnioskodawca koszty jakie poniósł na leczenie córki, która zmarła 30.07.2015r., jednakże nie potwierdził on poniesionych kosztów żadną dokumentacją. Ponadto zgodnie z orzeczoną separacją z dnia 19 maja 2009r., wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką A. M. W., Sąd Okręgowy w K. powierzył matce B. W., która pobierała zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 01 września 2005r. do 31 sierpnia 2015r oraz korzystała z pomocy w formie usług rehabilitacyjnych świadczonych dla córki Pani A. W.; (akta nr 150000/651/2016- RED-28/UM- wniosek Pani B. W. o umorzenie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia). 1.4.Organ wskazał, że podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest przepis art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz.U. z 2016r. poz. 963 - dalej w skrócie ustawa lub u.s.u.s.), który stanowi, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane przez Zakład w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a. Stosownie zaś do treści art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia (a więc jedynie) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne własne) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 3 w/w ustawy całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: • dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; • sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615); • nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; • nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; • naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; • jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3 a, określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 – dalej w skrócie: rozporządzenie). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 3) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 4) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. 1.5.Analizując sytuację wnioskodawcy w tak określonych ramach prawnych organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 30 maja 2016 roku stwierdził, że Zakład przyznaje, że obecna sytuacja materialno-bytowa spełnia przesłanki określone w przepisie § 3 pkt 1 ust 1 rozporządzenia MGPiPS z dnia 31.07.2003r., jednak zarówno przepis art. 28 ustawy jak i art. 28 ust, 3a i cytowanego rozporządzenia dają organowi rozpoznającemu sprawę prawną możliwość umorzenia zaległości a nie ich obowiązek. Umorzenie należności ma bowiem charakter fakultatywny, co bezpośrednio wypływa z zapisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stanowi on, że Zakład może umorzyć należności w całości lub w części, ale nie jest to obligatoryjne. Rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze uznania, co oznacza, że decyzja o umorzeniu należy do organu orzekającego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności indywidualnego przypadku. Dlatego też nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek warunkujących umorzenie, Zakład może wydać decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych. Zatem mając na uwadze fakt, iż podjęcie pozytywnej decyzji nie wpłynie na poprawę obecnej sytuacji wnioskodawcy Zakład orzekł jak na wstępie. Stwierdzono również, że z pobieranego przez wnioskodawcę świadczenia emerytalnego prowadzona jest egzekucja przez Komornika Sądowego, Naczelnika II Urzędu Skarbowego w Kielcach i Urzędu Miasta K.. W związku z powyższym umorzenie zadłużenia nie poprawi jego obecnej sytuacji materialnej, gdyż nadal będą dochodzone przez inne organy egzekucyjne. Organ odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległości składkowych. 1.6.Po ponownym rozpoznaniu wniosku o umorzenie zaległości organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzył dosłownie argumentację zawartą w decyzji z dnia 30 maja 2016 r.( pkt. 1.5. uzasadnienia). Stwierdził również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak jest wystarczających podstaw do uznania, że sytuacja wnioskodawcy jest wyjątkowa, uniemożliwiająca opłacenie wnioskowanych składek, oraz że "sytuacja Pana nie odpowiada żadnej, z przewidzianych w przepisach prawa, przesłanek warunkujących umorzenie zaległych składek". 2.1. Na powyższą Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wskazując na bardzo trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną wniósł o umorzenie zaległości. 2.2. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie może spłacić zaległości bo nie pozwalają mu na to warunki finansowe, gdyż pobiera tylko rentę w wysokości 750 złotych. Podniósł, że opłaca kablówkę telewizyjną, leki i czynsz , światło i gaz. Stwierdził, że nie posiada rachunków z tytułu leczenia córki. Podkreślił, że utrzymuję się wyłącznie z renty oraz korzysta z pomocy siostry. 2.3.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 1§1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718, ze zm. dalej-p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie jest uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a więc w tej sprawie nie może umorzyć należności składkowych ciążących na wnioskodawcy. Uprawnienie do takiego rozstrzygnięcia posiada jedynie organ. Sąd w ramach dokonywanej kontroli uwzględniając skargę na decyzję może ją uchylić w całości lub części. 3.3.Rozpoznając skargę w tak zakreślonych ramach sąd uznał, że skarga skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia 30 maja 2016 r. 3.4.Organ prawidłowo wskazał ( pkt. 1.4. uzasadnienia ) przepisy które dotyczą rozstrzyganej kwestii, a więc umorzenia zaległości składkowych wobec ZUS. 3.5.Bezspornym jest, że decyzja ZUS o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. Decyzja taka podlega jednak pełnej kontroli sądowej, bowiem ustawodawca nie pozostawił ZUS całkowitej swobody, co do wyboru rozstrzygnięcia, ani też nie zezwolił na dowolność. Swoboda wyboru rozstrzygnięcia zawarta jest w granicach ściśle określonych przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. W wyroku z dnia 20 marca 2007 r. (II GSK 345/06) NSA wyjaśnił, że ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. i w § 3 rozporządzenia MGPiPS. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć dowolności decyzji, organ musi wykazać przyczyny, dla których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia, a w wywodach tych musi rozważyć zarówno ważny interes osoby zobowiązanej, jak i interes publiczny. Z art. 28 ust. 3b u.s.u.s., który dotyczy umorzenia składek ubezpieczonych będących jednocześnie ich płatnikami, wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. W wyroku z dnia 21 lutego 2007 r. (II GSK 301/06) NSA wyjaśnił, że w sprawach dotyczących umorzenia składek konieczne jest także stosowanie zasady zawartej w art. 7 k.p.a. in fine, ustanawiającej obowiązek uwzględnienia przy orzekaniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywatela. Zatem w sprawach dotyczących umorzenia składek interes społeczny nie może być rozumiany wąsko, wyłącznie jako dbałość o finanse ubezpieczeń społecznych. Zauważyć też trzeba, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż z art. 7 k.p.a. nie wynika prymat ani przewaga interesu społecznego (por. B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck, 2003, s. 73). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że użyty w art. 28 ust. 1 i ust. 3a zwrot "składki mogą być umarzane" w sytuacjach określonych w tych przepisach należy rozumieć jako sprecyzowanie uprawnienia ZUS do umorzenia składek, z którego wynika przede wszystkim, że w innych sytuacjach ZUS nie ma prawa składek umarzać. Jednak ustalenie istnienia przesłanek umorzenia określonych w ustawie lub rozporządzeniu nie pozwala na podjęcie decyzji odmownej z powołaniem się wyłącznie na uznanie administracyjne, bowiem każde takie rozstrzygnięcie podjęte bez wnikliwej analizy obu omawianych interesów będzie naruszać art. 7 k.p.a. W sytuacji wykazania przez stronę ustawowej przesłanki umorzenia wnioskowanej należności składkowej, co w okolicznościach niniejszej sprawy miało miejsce, uznaniowy charakter decyzji ZUS mógłby tylko wówczas prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku, gdyby żądaniu strony organ przeciwstawił i należycie umotywował zaistnienie ważnego interesu publicznego, który przemawia za odmową uwzględnienia wniosku strony, mimo wykazania przez nią ustawowej przesłanki dla umorzenia wnioskowanej należności. Bez wykazania przez organ ważnego interesu, który przemawiałby za odmową uwzględnienia należycie umotywowanego, konkretnego wniosku strony o umorzenie należności składkowej, obarczone dowolnością jest powoływanie się przez ZUS jedynie na uznaniowy charakter omawianej decyzji, jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony o umorzenie należności składkowych. (por.: wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 2012 r., II GSK 203/11). 3.6. W rozstrzyganej sprawie uzasadnienia takiego zabrakło, a wręcz uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wewnętrzne sprzeczności, które w zasadzie uniemożliwiają sądową kontrolę zaskarżonej decyzji.. 3.7. Organ w uzasadnieniu stwierdza, że brak jest wystarczających podstaw do uznania, że sytuacja wnioskodawcy jest wyjątkowa, uniemożliwiająca opłacenie wnioskowanych składek, by następnie uznawać , że sytuacja wnioskodawcy spełnia przesłani z §3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia , a więc przesłanki umożliwiające organowi podjęcie decyzji o umorzeniu zaległości składkowych. A następnie stwierdza, że "sytuacja Pana nie odpowiada żadnej, z przewidzianych w przepisach prawa, przesłanek warunkujących umorzenie zaległych składek". Tym samy lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na stwierdzenie, jakie ustalenia zostały przez ZUS ostatecznie poczynione. Czy zachodzą przesłanki umożliwiające organowi umorzenie zaległości czy też nie. Tak sporządzone uzasadnienie narusza treść art.107 § 3 kpa. 3.8.Zakładając nawet, że organ ustalił, że sytuacja wnioskodawcy wypełnia przesłanki opisane w §3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia to również organ w sposób należyty nie uzasadnił dlaczego nie korzysta w tej sprawie z przysługującego mu uprawnienia w ramach uznania administracyjnego, do umorzenia zaległości. Jako jedyną przesłankę odmowy umorzenia należności składkowych, zarówno przy pierwszym, jak i ponownym rozpoznaniu wniosku organ wskazał to, że z pobieranego przez skarżącego świadczenia emerytalnego prowadzona jest egzekucja przez Komornika Sądowego, Naczelnika II Urzędu Skarbowego w K. i Urzędu Miasta K.. W związku z powyższym umorzenie zadłużenia nie poprawi jego obecnej sytuacji materialnej, gdyż nadal będą dochodzone przez inne organy egzekucyjne. Przyjęcie takiej argumentacji organu, za prawidłową i wystarczającą, w ocenie sądu prowadziłoby do uznania, że w zasadzie w przypadku zaistnienia okoliczności wypełniających przesłanki z §3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia , organ nigdy nie powinien umarzać zaległości, bo przecież i tak nie wpłynie to na sytuację wnioskodawcy. Sytuacji, która sam organ uznaje za taką , za taką w której opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. W ocenie Sądu, użycie wyłącznie takiego argumentu za odmową umorzenia należności w rozpoznawanej sprawie uzasadnia stwierdzenie, że organ w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego przy stwierdzeniu przesłanek z §3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia nie podjął decyzji zgodnej z żądanie wnioskodawcy. Organ nie wskazał na inną motywację swojej decyzji do czego był zobligowany w świetle argumentacji wskazanej wcześniej (pkt. 3.5. uzasadnienia). Należy podkreślić, że w szczególności decyzje odmowne winny być precyzyjne, jasne i przekonujące. Zarówno co do ustaleń faktycznych, jak i stosowanych przepisów. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone bez wewnętrznych sprzeczności i tak, aby nie budziło wątpliwości, czy okoliczności istotne dla sprawy zostały przeanalizowane , wydana decyzja jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać , że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. 3.9. Ponadto jak wynika z treści art.83 ust.4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym strona ma prawo a organ obowiązek aby wniosek został w sposób samodzielny, rzetelny i pełny ponownie rozpoznany przez organ. W niniejszej sprawie organ obowiązkowi temu nie sprostał. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem całkowicie skopiowane fragmenty uzasadnienia decyzji z dnia 30 maja 2016 roku jak chociażby fragment uzasadniający odmowę umorzenia należności a mianowicie "Zakład przyznaje, że obecna Pana sytuacja materialno-bytowa spełnia przesłanki określone w przepisie § 3 pkt 1 ust 1 rozporządzenia MGPiPS z dnia 31.07.2003r., jednak zarówno przepis art. 28 ustawy jak i art. 28 ust 3a i cytowanego rozporządzenia dają organowi rozpoznającemu sprawę prawną możliwość umorzenia zaległości a nie ich obowiązek. Umorzenie należności ma bowiem charakter fakultatywny, co bezpośrednio wypływa z zapisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stanowi on, że Zakład może umorzyć należności w całości lub w części, ale nie jest to obligatoryjne. Rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze uznania, co oznacza, że decyzja o umorzeniu należy do organu orzekającego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności indywidualnego przypadku. Dlatego też nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek warunkujących umorzenie, Zakład może wydać decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych. Zatem mając na uwadze fakt, iż podjęcie pozytywnej decyzji nie wpłynie na poprawę Pana obecnej sytuacji Zakład orzekł jak na wstępie". Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że ponownie rozpoznając sprawę organ nie czynił samodzielnych rozważań, ale skopiował już wcześniej wypowiadane przez ZUS twierdzenia. 3.10. Powyższe uchybienia musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 30 maja 2016 roku. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. 3.11. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zbada stan faktyczny na moment wydania nowej decyzji i rozstrzygnie o wniosku uwzględniając ocenę wyrażoną w niniejszym wyroku. Swoje decyzje należycie uzasadni.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło