I SA/Ke 520/10
PostanowienieWSA w Kielcach2011-01-19
Skład orzekający: Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po terminie, może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona wniesie sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego pozostawiającego wniosek bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Jeśli sprzeciw nie zostanie odrzucony, zarządzenie traci moc, a sąd merytorycznie rozpoznaje wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uwzględniając sytuację majątkową strony.Stan faktyczny
Skarżący K. Ż. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku VAT. Zarządzeniem referendarza sądowego wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, argumentując, że korespondencja z urzędowym formularzem została odebrana przez żonę w późniejszej godzinie, a on sam uważał, że termin upływa później ze względu na dni wolne od pracy. Podniósł również trudności z dojazdem do urzędu pocztowego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono K. Ż. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO(del.) Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2009r. postanawia: zwolnić K. Ż. od kosztów sądowych.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2010r. sygn. akt ISA/Ke 520/10 pozostawiono bez rozpoznania wniosek K. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2009r.
W dniu 3 stycznia 2011r. w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2010r., w którym podnosi, że korespondencja zawierająca urzędowy formularz PPF została odebrana przez jego żonę w dniu 30 listopada 2010r. o godz. 20.00 w Urzędzie Pocztowym w J.. Skarżący argumentuje, że uważał, iż siedmiodniowy termin upływał w dniu 9 grudnia 2010r., gdyż sobota i niedziela nie są dniami roboczymi. Skarżący powołuje się także na warunku atmosferyczne, które nie pozwoliły mu na dojazd do Urzędu Pocztowego, który znajduje się 4 km od jego miejsca zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepisy ustawy nie zakreślają przy tym terminów, które zawężałyby czas, w jakim skarżący może wystąpić z takim wnioskiem, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie. Zatem brak uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakreślonym przez Sąd terminie, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, jednakże nie wyklucza możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji kiedy skarżący składając sprzeciw ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując jednocześnie powody jednodniowego przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF Sąd stoi na stanowisku, iż celowym i słusznym jest jego merytoryczne rozpoznanie.
I tak: na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Stosownie do treści art. 246 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed sądem administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie tych okoliczności daje Sądowi podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W ocenie Sądu sytuacja skarżącego pozwala na uwzględnienie tego wniosku w całości. Skarżący nie posiada majątku i jest osobą bezrobotną, zasiłek w wysokości 545zł, otrzymywał do dnia 12 grudnia 2010r. Żona skarżącego otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 612zł do dnia 28 lutego 2011r. Skarżący ma na utrzymaniu 9 letniego syna. Skarżący podnosi, że wydatki związane z utrzymaniem rodziny i długotrwałym leczeniem żony nie pozwalają na ponoszenie innych zobowiązań. W ocenie Sądu podniesione okoliczność świadczą, że K. Ż. nie dysponuje jakimikolwiek środkami na poniesienie kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło