I SA/Ke 521/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi spółki A. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowania egzekucyjne oddala skargę. 1. Postanowieniem z dnia [...] numer: [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr: [...] w sprawie nieuznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec spółki A. w związku z zaległościami tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące luty - grudzień 2000r. i umorzył postępowanie prowadzone w sprawie zarzutów przed tym organem, jako organem egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] pełnomocnik spółki A. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjnego prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z [...] Nr [...] wystawionych na zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące luty - grudzień 2000r. Postanowieniem z [...] nr: [...] wierzyciel – Naczelnik Urzędu Skarbowego ustosunkowując się do tychże zarzutów - podtrzymał zasadność domagania się uregulowania obowiązku podatkowego, wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] Nr [...] . Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe rozstrzygniecie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] nr: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W wyniku rozpoznania skargi na w/w orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił to postanowienie z powodu pominięcia w toczącym się postępowaniu przed organem II instancji – pełnomocnika spółki. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej [...] postanowieniem z dnia [...] nr: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego, wyżej wymienionym postanowieniem z [...] – odmówił uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w niniejszej sprawie właściwość miejscowa organu egzekucyjnego została ustalona w oparciu o art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn. DZ. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej zwanej dalej ustawą egzekucyjną - stanowiący, iż właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należność pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3 tejże ustawy, zgodnie z którym – jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Z akt sprawy wynikało, że siedziba zobowiązanej – spółki A. mieściła się w K. na ulicy [...]. W związku ze zmianą siedziby spółki, która od dnia [...] znajduje się w W. [....] , przy ulicy [...] o której to zmianie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego poinformował Urząd Skarbowy w piśmie z [...] – organ II instancji uznał, że organem właściwym do dalszego prowadzenia i dokonywania rozstrzygnięć w sprawie stał się organ egzekucyjny, na terenie którego znajduje się nowa siedziba zobowiązanej. Organ podniósł, że w związku z faktem, iż organy egzekucyjne są zobowiązane zgodnie z art. 19 kpa. w zw. z art.18 ustawy o egzekucji przestrzegać z urzędu swojej właściwości miejscowej – zmiana w toku egzekucji okoliczności skutkujących zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, powoduje przekazanie sprawy organowi miejscowo właściwemu. Z kolei, jeżeli zobowiązany skorzysta z prawa wniesienia zarzutów w prowadzonej egzekucji administracyjnej, organem egzekucyjnym właściwym do rozpatrzenia tychże zarzutów będzie organ, który na dzień ich rozpatrzenia będzie miejscowo właściwy do wykonywania egzekucji administracyjnej. Dlatego też Dyrektor Izby Skarbowej orzekł jak w sentencji postanowienia uznając, że zbędne jest jego ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów strony wniesionych w zażaleniu z [...]. 2. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył pełnomocnik spółki doradca podatkowy D. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz zarzucając organowi naruszenie: - art. 138 § 1 pkt.2 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 59 § 1 pkt.2 ustawy o egzekucji poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania przed organem egzekucyjnym jedynie w zakresie zarzutów spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne, - art.144 kpa w zw. z art. 140 kpa. w z w. z art. 107 § 3 kpa., poprzez uznanie, że rozpoznanie wszystkich podniesionych przez spółkę zarzutów z dnia [...] jest zbędne. W uzasadnieniu podstaw zaskarżenia strona wskazała, że organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu poprzestał jedynie na wydaniu rozstrzygnięcia co do właściwości miejscowej organu, pomijając w zupełności pozostałe zarzuty. Zdaniem skarżącego takie rozstrzygnięcie jest niezasadne, gdyż postępowanie egzekucyjne toczące się wobec spółki obarczone jest licznymi wadami, z których każda jest na tyle istotna, że ma wpływ na ważność całego postępowania. Podniesiono, że organ II instancji rozpatrując zażalenie złożone przez spółkę nie wziął pod uwagę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2007r. , którym to orzeczeniem uchylono postanowienia organu I i II instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], w sytuacji gdy jednym z podnoszonych zarzutów był brak wymagalności zobowiązań spółki. Według zobowiązanej konsekwencją powyższego wyroku jest brak możliwości wszczęcia egzekucji wobec spółki. WSA w Warszawie uznał bowiem, że nie został rozpoznany wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji, a wszczęcie egzekucji przed rozpoznaniem tego wniosku było nieważne. Powyższe powoduje, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przedwcześnie, co skarżąca podnosiła w zażaleniu z [...] . Ponadto zobowiązana wskazała, że uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i umorzenie postępowania tylko w sprawie zarzutów jest istotnym naruszeniem prawa, gdyż przepisy nie przewidują możliwości umorzenia postępowania w pewnym tylko zakresie, zwłaszcza w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie uchylane jest w całości. 3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 podniósł, iż jest on bezzasadny, gdyż zgodnie z treścią powyższych przepisów Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany był uwzględniając fakt zmiany miejsca siedziby skarżącej - uchylić zaskarżone orzeczenie w całości oraz umorzyć postępowanie w sprawie środka zaskarżenia przed organem niewłaściwym do podjęcia rozstrzygnięcia. Orzeczenie to nie pozbawia strony ochrony prawnej, lecz powoduje, że rozstrzygnięcie w sprawie środka zaskarżenia wydane zostanie przez właściwy organ. Co zaś się tyczy kwestii podniesionych w zarzutach na postępowanie egzekucyjne oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, to organ II instancji w oparciu o treść art. 17 § 1, art. 23 § 1 oaz art. 23 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej uznał, że nie jest władny do ich rozstrzygania ze względu na swoją niewłaściwość. W związku z powyższym, bezpodstawny jest zarzut skarżącej dotyczący wydania rozstrzygnięcia co do właściwości miejscowej organów egzekucyjnych jako niewystarczający. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. 4. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można rozstrzygnięcie jedynie wówczas, gdy narusza ono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub procesowe, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie nie zasługuje Powoływany przez organy przepis art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej stanowi, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego określa się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Z kolei art. 18 tej ustawy postanawia, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. A zatem w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 19 Kpa o obowiązku przestrzegania z urzędu właściwości miejscowej i rzeczowej organu egzekucyjnego w każdym stadium postępowania. W razie stwierdzenia swej niewłaściwości, organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65 § 1 kpa, czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ustawa egzekucyjna w art. 36 § 3 stanowi, że zobowiązany przeciw któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do powiadomienia organu egzekucyjnego w terminie 7 dni o każdej zmianie miejsca - w tym przypadku – siedziby trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Spełnienie tego obowiązku przez stronę może dopiero wtedy dawać gwarancję respektowania jej interesów wynikających z przepisów omawianej ustawy regulującej postępowanie egzekucyjne. W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że skarżąca Spółka zmieniła siedzibę na W. , ul. [...]. Ponieważ postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego numer [...] o odmowie uznania wniesionych przez Spółkę zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wydane zostało [...] , a zmiana siedziby nastąpiła z dniem [...] , zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem wyeliminował z obiegu prawnego postanowienie organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów o właściwości tj. art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej. Postanowienie organu II instancji wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 144 tej ustawy umożliwiającym stosowanie przepisu dotyczącego odwołań odpowiednio. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, jako jedno z możliwych rozstrzygnięć, do wydania których uprawniony jest organ odwoławczy, przewiduje uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, co w rozpatrywanej sprawie przybrało, wobec odpowiedniości stosowania tego przepisu, formę uchylenia rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania toczącego się przed organem egzekucyjnym tj. Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w sprawie zarzutów Spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tak więc stwierdzenia skargi o konieczności rozpatrzenia tych zarzutów, czy błędów występujących w postępowaniu egzekucyjnym, nie znajdują oparcia w w/w przepisach prawa. Nie tyle prawem, co obowiązkiem organu, jest zaprzestanie wszelkich czynności procesowych, oprócz przekazania sprawy organowi właściwemu, zgodnie z wyże cytowanym już art. 65 § 1 kpa, Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.