I SA/Ke 523/07

PostanowienieWSA w Kielcach2007-12-13

Skład orzekający: ref. sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która sprzedała samochód za 12.000 zł i posiada mieszkanie oraz działkę budowlaną, może zostać zwolniona od całości kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania dochodów przez współmałżonka i znacznych zobowiązań cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Strona skarżąca nie może zostać zwolniona od całości kosztów sądowych, ponieważ sprzedaż samochodu za znaczną kwotę oraz posiadanie nieruchomości wskazują na możliwość pokrycia części kosztów. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a odmowa rejestracji jako bezrobotny w celu pobierania zasiłku budzi wątpliwości co do rzeczywistej kondycji finansowej. Zwolnienie częściowe od kosztów sądowych jest w tym przypadku adekwatne.
Stan faktyczny
R. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą ustalenia podatku od nieruchomości. Skarżący wskazał na brak pracy od czerwca 2007 r. i pokrywanie kosztów utrzymania z pensji żony, przedstawiając swoje wydatki i dochody. Mimo sprzedaży samochodu za 12.000 zł i posiadania mieszkania oraz działki budowlanej, sąd częściowo oddalił wniosek, zwalniając jedynie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 50 zł.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 50 zł oraz w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 grudnia 2007roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: ref. sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi R. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za okres od 1 października 2005r. do 31 grudnia 2005r. p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z [...]. w kwocie powyżej 50zł /słownie: pięćdziesiąt zł/; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 29 października 2007r. w wysokości 400zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za okres od 1 października 2005r. do 31 grudnia 2005r. R. Ś. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że od 15 czerwca 2007r. jest bez pracy i w związku z tym raty kredytów bankowych oraz koszty utrzymania pokrywane są wyłącznie z pensji żony. W dalszej części uzasadnienia skarżący wykazuje koszty stałe: opłata za czynsz - ok. 480zł, prąd - 120zł telefon - 120zł oraz raty kredytów w łącznej wysokości 2910zł. Skarżący oświadcza, iż na pokrycie powyższych zobowiązań sprzedał samochód. We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pięcioletnim synem. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego żony wchodzi mieszkanie wielkości 62,3m² oraz działka budowlana - 930m². Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 2500zł brutto miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 listopada 2007r. do uzupełnienia braków wniosku skarżący złożył wymagane oświadczenia i dokumenty w dniu 23 listopada 2007r. oraz w dniu 10 grudnia 2007r. Skarżący oświadcza, że nie przedkłada zaświadczenia z Urzędu Pracy, bo nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. R. Ś.oświadcza, że pobierane zasiłku nie rozwiąże jego problemów, bowiem jego wysokość nie pokrywa nawet wysokości raty kredytu w jednym banku Ponadto skarżący przedkłada umowę sprzedaży samochodu z dnia 17 sierpnia 2007r za kwotę 12.000zł. Skarżący przedkłada również zaświadczenie wystawione przez zakład pracy żony, z którego wynika, że A. Ś. miesięcznie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1902,13zł netto. Skarżący przedkłada również zeznania podatkowe PIT-37 zarówno swoje jak i żony za 2006r., z których wynika że małżonkowie Ś. za 2006r. uzyskali łącznie dochód w wysokości 74.687,71zł. Ponadto skarżący przedłożył zaświadczenia z Urzędów Skarbowych potwierdzające, że zarówno on jak i jego żona nie prowadzą działalności gospodarczych oraz dokumenty potwierdzające wysokość rat kredytów bankowych. Jednocześnie skarżący nie przedłożył zeznań podatkowych za rok 2005 oraz oświadczenia czy jest właścicielem/współwłaścicielem samochodu osobowego do czego był zobowiązany wezwaniem Sądu. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Oceniając sytuację skarżącego przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonych na wezwanie Sądu wyjaśnieniach należy stwierdzić, iż nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych o co się ubiega. Wprawdzie wnioskodawca posiada w relacji do dochodu /dochodu żony/ duże zadłużenie w bankach /raty kredytów/, to jednak należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowanie sądowego. Ponadto zauważyć należy, że skarżący nie korzysta z przysługującego mu zasiłku dla bezrobotnych - nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, bo jak twierdzi kwota zasiłku dla bezrobotnych nie rozwiąże jego problemów finansowych. Trzeba przyznać, że taka argumentacja w kontekście ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych budzi wątpliwości, co do rzeczywistej kondycji finansowej skarżącego. Dlatego zwolnienie z wpisu od skargi w kwocie powyżej 50zł, jako zwolnienie częściowe z opłat sądowych jest adekwatne do przedstawionej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego. W związku z powyższym w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło