I SA/Ke 524/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E.R. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1.1 Postanowieniem z dnia [...]., nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...]. nr [...]odmawiające L. P. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 maja 2011r., nr 01/2011, obejmującego należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku. 1.2 W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, przy czym podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w przepisie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej u.p.e.a. Katalog przesłanek wskazanych w tym przepisie ma charakter zamknięty i jeżeli zaistnieje którakolwiek z nich, to organu egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe, gdy żaden z wskazanych w art. 56 u.p.a.e. warunków nie zachodzi. 1.3 W ocenie organu, okoliczności wskazane we wniosku przez L. P. tj. doprowadzenie do prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji, do której wykonania wnioskująca jest przymuszana egzekwowaną grzywną, nie stanowi przesłanki zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji w drodze postanowienia wydanego w trybie 152 § 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, przez organ właściwy w sprawie o wznowienie postępowania, skutkuje skierowaniem przez wierzyciela wniosku o zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby wstrzymane albo odroczone zostało wykonanie postanowienia o nałożeniu na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Ustalił, że w sprawie nie zaistniały żadne przesłanki wynikające z art. 56 § 1 u.p.e.a. przewidujące zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazał również, że nie mają wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego kwestie związane z realizacją decyzji o wyburzeniu części budynku, do czego wnioskująca jest przymuszana egzekwowaną grzywną. 2.1 Od powyższego postanowienia, wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień i zawieszenie postępowania egzekucyjnego zarzuciła naruszenie art. 56 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwieszenia postępowania egzekucyjnego. 2.2 W uzasadnieniu skargi podniosła zarzuty dotyczące wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakładającej obowiązek rozbiórki części piwnicy podnosząc, że doprowadzenie jej do wymiarów wskazanych w decyzji jest niemożliwe do wykonania, podane wymiary są nieprawdziwe. Wyjaśniła, że zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o wskazanie, która część obiektu ma być rozebrana, ale nie dostała w tej kwestii żadnej odpowiedzi. W jej ocenie nie dopuściła się samowoli budowlanej. 2.3 Zarzuciła również, że nałożenie na nią grzywny w kwocie 53.000, 00 zł jest dla niej bardzo krzywdzące i bezpodstawne, jest wdową, w złym stanie zdrowia a z powodu pozbawienia jej części emerytury, nie ma żadnych szans aby odłożyć środki finansowe na wykonanie rozbiórki . 3.3 W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 4.1 Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Przy kontroli działalności administracji publicznej na skutek zaskarżenia aktu lub czynności sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz dokonuje oceny działalności tego organu. Sąd, co do zasady nie może zastępować organu i wydać końcowego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nawet w przypadku stwierdzenia przez Sąd wadliwości decyzji nie jest uzasadniony. 4.2 Skarga, L. P. oceniana w powyższych granicach, nie zasługuje na uwzględnienie. 4.3 Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych odmawiających skarżącej zawieszenia toczącego się postępowanie egzekucyjnego, dotyczącego świadczenia pieniężnego – grzywny nałożonej na skarżącą przez organ nadzoru budowlanego w celu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy i nadbudowy piwnicy. Wnioskując o zawieszenie postępowania egzekucyjnego skarżąca uzasadniła wniosek prowadzeniem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji nakazującej jej rozbiórkę obiektu budowlanego oraz brakiem możliwości wykonania decyzji. 4.4 Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez administracyjne organy egzekucyjne została uregulowana w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej w dalszej u.p.e.a. Przepis ten w paragrafie 1 wskazuje przesłanki, których zaistnienie powoduje obligatoryjne zawieszenie postępowania egzekucyjnego są nimi: wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, śmierć zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego, żądanie wierzyciela oraz inne przypadki przewidziane w ustawach. Podkreślenia wymaga, że przesłanki zawieszenia wymienione zostały enumeratywnie, przy czym użycie przez ustawodawcę w jego treści sformułowania "ulega zawieszeniu" oznacza, że organowi nie pozostawiono wyboru rozstrzygnięcia. Jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. organ jest zobligowany do zawieszenia postępowania. Ustawa nie zna instytucji fakultatywnego zawieszenie postępowania. Jednocześnie z uwagi na zamknięty katalog przesłanek stanowiących podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawieszenie z innych powodów nie jest możliwe. Należy też wyjaśnić, że przepis art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. mówiący, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy dana ustawa wprost określa przypadki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przykładowo można przywołać przepis art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), oraz 14 ust 2ustawy z 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorców (Dz. U z 23 września 2002r.Nr 155 poz. 1287 ze zm.). 4.5. Składając wiosek o zwieszenie postępowania egzekucyjnego skarżąca nie wskazała na zaistnienie żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Uruchomienie trybu nadzwyczajnego w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji nakazującej jej rozbiórkę obiektu budowlanego nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek określonych w art. 56 §1 u.p.e.a i nie może stanowić o zasadności wniosku. Także podnoszone zarzuty dotyczące braku możliwości wykonania decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego nie mogą stanowić samoistnej podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te nie zostały wskazane w art. 56 §1 u.p.e.a., a nadto nie są one związane z egzekwowanym przedmiotem postępowania. Przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest bowiem świadczenie pieniężne – grzywna nałożona na skarżącą postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010r. nr PINB-7141-2/4/10, zatem zarzuty dotyczące braku możliwości prawidłowego wykonania decyzji w przedmiocie rozbiórki nie mają wpływu na to postępowanie. Nie mogą stanowić o zawieszeniu postępowania podnoszone okoliczności związane z wysokością wymierzonej grzywny jak i trudną sytuacją materialną i osobistą skarżącej. Wysokość grzywny została ustalona w innym postępowaniu i nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego zaś okoliczności związane z sytuacją materialną skarżącej mogą ewentualnie stanowić przesłanki ograniczenia wedle przepisów u.p.e.a. zajmowanej części jej świadczenia do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika. W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 6 marca 2001r., sygn. akt. III SA 47/00 (LEX nr 50361) wyraził pogląd, że zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze w postępowaniu egzekucyjnym (...) nie mogą stanowić przeszkody do wszczęcia i kontynuowania tego postępowania. Fakt uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji (...) nie daje podstawy do przerwania postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie jest ono zawarte w zamkniętym katalogu przesłanek wyszczególnionych w art. 56 § 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd ten Sąd podziela i wskazuje jako mogący mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. 4.6 Reasumując należy stwierdzić, że wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie znajdował podstawy prawnej. Jak prawidłowo oceniły organy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania. Podkreślić należy, że ocena istnienia podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest dokonywana przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem stanu sprawy istniejącego w chwili rozpatrywania wniosku. 4.7 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmujących: opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 240,00 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).