I SA/Ke 526/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku Z. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...][...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić Z.O. od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla Z.O. adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał Z. O. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...][...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podała w nim, że wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ze względu na skomplikowaną materię sprawy materię i nieznajomość prawa. Ze względu na sytuacją materialno – bytowo - zdrowotną wniosła też o zwolnienie od kosztów sądowych, których nie jest w stanie uregulować bez znacznego uszczerbku dla rodziny. Wskazała na chorobę męża oraz własne problemy zdrowotne: astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, nadciśnienie tętnicze, choroby miażdżycowe serca, zwyrodnienia kolan, cukrzycę, i inne. Jako ponoszone wydatki skarżąca wskazała: opał 7-8 ton rocznie w kwocie około 6 tysięcy zł (miesięcznie 500 zł), gaz 90 zł, prąd 150-180 zł, woda 50 zł, śmieci 18 zł, ponadto wyżywienie ok. 600 zł miesięcznie oraz ubrania, środki czystości, remonty i inne wydatki. Pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem. Dochód jej rodziny stanowią świadczenia emerytalne – męża w kwocie 1.500 zł netto i skarżącej w kwocie 604 zł netto. Skarżąca jako posiadany majątek wykazała mieszkanie wielkości 140m² (współwłasność). Posiada zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. oddalił wniosek skarżącej. W sprzeciwie od tego postanowienia Z.O. podniosła, że oprócz stałych wydatków podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy a wynoszących 1.438 zł, ponosi ona również koszty zakupu lekarstw dla niej i męża w kwocie około 200- 250 zł miesięcznie, wizyty lekarskie – około 135 zł, odzież około 134 zł, środki czystości około 60 zł. Do tego ponosi koszty przejazdów do lekarza i wydatki na remont domu. Skarżąca wskazała, że dla ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie ma znaczenia tylko kwestia statusu majątkowego strony. Ponadto wyjaśniła, że w jej przypadku nie można było zaplanować budżetu z uwzględnieniem kwot koniecznych do wszczęcia postępowania, ponieważ sprawa dotyczy obarczenia skarżącej rzekomymi zaległymi składkami i postępowaniem egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy wyjaśnić, że stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.), a prawo pomocy w zakresie częściowym osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności pozwalają sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu wykazany stan majątkowy i rodzinny wnioskodawczyni pozwala na uwzględnienie tego wniosku w całości. O przekonaniu takim zdecydowała wysokość koniecznych wydatków ponoszonych przez skarżącą i jej męża. Oprócz bowiem tych podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwocie około 1438 zł, skarżąca w sprzeciwie uzupełniła ich zakres wskazując na wydatki związane również z zakupem lekarstw i wizyt lekarskich, a także inne konieczne opłaty, łącznie w kwocie 629 zł. Wprawdzie małżonkowie posiadają stały dochód, jednakże z emerytury skarżącej prowadzona jest egzekucja. Skarżąca posiada bowiem zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość dochodów, z których część przeznaczana jest na niezbędne leczenie skarżącej i jej męża, nie pozwala oczekiwać, że są oni w stanie partycypować w kosztach sądowych. Uwzględniając te okoliczności Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie pozwala na poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym nie tylko opłat sądowych i wydatków, ale także kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.