I SA/Ke 526/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. w S. na decyzję Inne z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inne na rzecz "[...]" S.A. w S. kwotę 1082 (jeden tysiąc osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "dyrektor") w decyzji z 8 października 2024 r. nr KS.ZUT.4701.974.OZ.2024.AK: 1. nie uznał reklamacji K. Ś. Spółka Akcyjna w S. (dalej: "spółka") z 29 września 2024 r.; 2. określił spółce opłatę zmienną za usługi wodne nr [...] ZZ S., [...] w wysokości [...] zł za wprowadzanie do rzeki W. istniejącym rowem otwartym ścieków przemysłowych z odwodnienia kopalni W. z wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego kopalni będących mieszaniną wód podziemnych dopływających do wyrobiska oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska ujmowanych w dnie wyrobiska (rząpiu) w okresach normalnych warunków pogodowych (dalej: "opłata"). W uzasadnieniu organ wskazał, że 9 września 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. na podstawie art. 272 ust. 6 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087, dalej: "p.w.") ustaliło, w formie informacji kwartalnej spółce za II kwartał 2024 r., opłatę w wysokości [...] zł. Ustalona w informacji z 9 września 2024 r. znak: [...] opłata została wyliczona zgodnie z oświadczeniem spółki z 22 lipca 2024 r., w którym wykazała w tabeli A ,,Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi" zawartość zawiesiny ogólnej 15 mg/l oraz zawartość sumaryczną chlorków i siarczanów 116 mg/l we wprowadzonych do rzeki W. istniejącym rowem otwartym ściekach przemysłowych z odwodnienia kopalni W. z wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego kopalni, będących mieszaniną wód podziemnych dopływających do wyrobiska oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska ujmowanych w dnie wyrobiska (rząpiu) w okresach normalnych warunków pogodowych. Natomiast w tabeli D "Wprowadzanie ścieków będących wodami zasolonymi (wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych) do wód lub do ziemi" została wykazana ilość ścieków 528.630 m3, których zawartości jonów chlorków i siarczanów wyniosła ?500 mg/l (m3 ). Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 6 p.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,52 zł za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonej jako wskaźnik zawiesiny i ilości tej substancji (7.929,45 kg). W reklamacji spółka wskazała m.in., że nie wprowadza do rzeki W. ścieków przemysłowych, lecz niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia kopalni W.. Prawo wodne nakazuje zaś traktować jako usługę wodną wyłącznie wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, stosownie do treści art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w. Również treść pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wskazuje, że spółka odprowadza do rzeki W. wody naturalne z odwodnienia zakładu górniczego, dodatkowo oczyszczone w osadnikach ziemnych, a nie ścieki przemysłowe. Jedynym oddziaływaniem spółki jest przepompowywanie wód. Ponadto wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+S04) w wodach nie przekracza 500mg/l, bezspornym jest zatem, że spółka spełnia warunki określone w art. 279 pkt 3 p.w., zwalniającym z opłat za usługi wodne. Odmawiając uznania reklamacji dyrektor wskazał, że w wyniku przeglądu pozwolenia wodnoprawnego z 7 marca 2022 r. znak: [...] ustalono, że ścieki przemysłowe z odwodnienia Kopalni W. wykazywane są w oświadczeniach jako ścieki będące wodami zasolonymi. Tymczasem z analizy posiadanego przez podmiot pozwolenia wodnoprawnego wynika jednoznacznie, że Kopalnia W. posiada pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną polegającą na odwodnieniu kopalni z wód podziemnych dopływających do wyrobiska i wprowadzeniu do rzeki W. ścieków przemysłowych będących mieszaniną wód z odwodnienia kopalni oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska. Zgodnie z przepisami prawa wodnego podmioty korzystające z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków przemysłowych obowiązane są do ponoszenia opłat stałych i zmiennych za usługi wodne. Zwolnione z opłat za usługi wodne zgodnie z art. 279 pkt. 3 p.w. jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CL+SO4) w tych wodach nie przekracza 500mg/l. Z zapisów w operacie wodnoprawnym na odwodnienie kopalni W. jednoznacznie wynika, że wprowadzane ścieki nie są wodami zasolonymi, cytując: "zawartości chlorków i siarczanów osiągają wartości typowe dla płytkich wód strefy hipergenicznej, a ze względu na budowę geologiczną regionu nie jest możliwe wystąpienie wód zasolonych, których zawartość chlorków przekraczałaby 1000 mg/dm3 lub zawartość siarczanów osiągnęłaby wartość przekraczającą 500 mg/dm3. Dyrektor stwierdził zatem, że wprowadzane ścieki nie są wodami zasolonymi i nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia z opłat za usługi wodne zgodnie z art. 279 pkt 3 p.w. Określenia wysokości opłaty zmiennej dyrektor dokonał w oparciu o art. 272 ust. 6 p.w. oraz § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2023 poz. 2471 ze zm.), jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,52 zł za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonej jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów) i ilości tej substancji (7.929,45 kg). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto wskaźnik sumy chlorków i siarczanów, który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 p.w.). Na powyższą decyzję spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 16 pkt 61) lit. e) p.w. w zw. z art. 16 pkt 68) p.w. oraz w zw. z art. 16 pkt 74) p.w. i w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 54 ze zm., dalej: p.o.ś.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że wody z odwodnienia zakładu górniczego skarżącej stanowią "ścieki przemysłowe", więc nie można ich zakwalifikować do kategorii "niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych", ponieważ wody te zawierają substancje: chlorki i siarczany oraz substancje w zawiesinie, co skutkowało błędnym uznaniem, że wody z odwodnienia kopalni W. odprowadzane przez skarżącą w stanie niezmienionym (naturalnym) stanowią ścieki przemysłowe i nie mogą stanowić "niezanieczyszczonych wód" w rozumieniu art. 16 pkt 61) lit. e) p.w., podczas gdy pojęcie "niezanieczyszczonych wód" nie jest zdefiniowane w Prawie wodnym i nie ma wyraźnej podstawy prawnej, żeby uznać wody z odwodnienia kopalni W. za ścieki przemysłowe; 2. art. 279 pkt 3) p.w., w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5) p.w., w zw. z art. 278 ust. 1 i 3 p.w. oraz w zw. z art. 272 ust. 6 p.w., w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2) i art. 272 ust. 6 p.w., oraz § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2023, poz. 2471) poprzez ich błędną wykładnię, w tym przede wszystkim art. 279 pkt 3) p.w., skutkującą niezastosowaniem tego przepisu w niniejszej sprawie i błędnym przyjęciem, że skarżący posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego wprowadza ścieki przemysłowe do wód, które nie są wodami zasolonymi, zatem reklamacja nie może zostać uwzględniona, ponieważ zgodnie z pozwoleniem skarżąca faktycznie dokonuje wprowadzania ścieków przemysłowych do cieku, za co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zobowiązana jest uiszczać opłatę wskazaną przez organ PGW WP w informacji, tj. opłatę w wysokości [...] zł wyliczoną na podstawie wskaźnika najwyższego, jakim jest zawiesina, podczas gdy skarżąca odprowadza do rzeki W. wody oczyszczone z odwodnienia kopalni W. i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 279 pkt 3) p.w.; 3. art. 16 pkt 64) p.w. w zw. z art. 16 pkt 61 lit. e) p.w. poprzez błędne przyjęcie, że wody pochodzące z odwodnienia kopalni W. odprowadzane przez skarżącą do rzeki W. są ściekami przemysłowymi, podczas gdy są one niezanieczyszczonymi naturalnymi wodami z odwodnienia kopalni W., które są wyłączone z definicji ścieków w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit e) p.w.; 4. art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 86 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej i w zw. z art. 279 pkt 3) p.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasada "zanieczyszczający płaci" nie ma zastosowania do podmiotu, który wprawdzie wprowadza ścieki do wód, ale nie spowodował ich zanieczyszczenia substancjami, ponieważ występowały one naturalnie w tych wodach, a zatem powinien on być obciążony kosztami odprowadzania do wód tych substancji, co skutkowało uznaniem, że skarżąca powinna ponieść opłatę zmienną wobec tego, że wprowadza ścieki zawierające chlorki i siarczany oraz zawiesinę ogólną do rzeki W. mimo, że skarżąca nie spowodowała zanieczyszczenia chlorkami i siarczanami, czy zawiesiną wód z odwodnienia kopalni W.; II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 236 ze zm., zw. dalej p.p.), a także art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki polegającej na nieustalaniu, po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, opłat zmiennych wobec skarżącej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do rzeki W., do momentu wydania informacji za IV kwartał 2023 roku, podczas gdy nie doszło do zmiany stanu faktycznego ani prawnego w tym zakresie, a także nie ma uzasadnionej przyczyny, dla której można było odstąpić od nieustalania skarżącej opłat zmiennych; 2. art. 7, 7a § 1 i 77 § 1 k.p.a., do którego naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ, czy wody z kopalni W. odprowadzane przez skarżącą do rzeki W. są niezanieczyszczonymi wodami z odwodnienia zakładu górniczego kopalni W.; 3. art. 7, 7a § 1 i 77 § 1 k.p.a., do którego naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ, czy wody z kopalni W. odprowadzane przez skarżącą do rzeki W. są ściekami będącymi wodami zasolonymi. W wyniku w/w uchybień doszło do nieprawidłowego zastosowania w niniejszej sprawie przez dyrektora art. 272 ust. 6 p.w. oraz § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, a także do niezastosowania art. 16 pkt 61) lit. e) p.w. i/lub art. 279 pkt 3) p.w. W uzasadnieniu skarżąca przywołała m.in. definicje ścieków, zanieczyszczenia, zakładu górniczego, ścieków przemysłowych oraz wskazała na treść art. 268 p.w. regulującego opłaty za usługi wodne. W ocenie skarżącej, z powołanych przepisów wynika, że wysokość opłaty za usługi wodne w przypadku wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych zawierających chlorki i siarczany zależy od ilości wód oczyszczonych lub podczyszczonych oraz zawartości w tych wodach chlorków i siarczanów. Zatem ustawodawca traktuje wody z odwodnienia zakładów górniczych zawierające chlorki i siarczany jako ścieki będące wodami zasolonymi. Jednocześnie Prawo wodne w art. 279 pkt 3) wprowadza zwolnienia z opłat za usługi wodne. Między innymi zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+S04) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Prawo wodne nie zawiera definicji ścieków będących wodami zasolonymi. Posłużenie się w przepisie art. 279 p.w. sformułowaniem "ścieki będące wodami zasolonymi" powoduje, że pojęcie to należy odczytywać w znaczeniu, jakie nadane mu zostało w art. 16 pkt 61) lit e) p.w. oraz łącznie z pozostałymi normami prawnymi zawartymi w tej ustawie dotyczącymi wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Spółka wskazała na treść posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Podniosła, że organ potraktował wody z odwodnienia zakładu górniczego kopalni W. jako ścieki przemysłowe, pomimo tego, że ściekami przemysłowymi nie są. Prawo wodne w wielu przepisach rozróżnia ścieki przemysłowe od wód z odwodnienia zakładów górniczych. Faktycznie skarżąca wprowadza do rzeki W. wody, w których suma zawartości chlorków i siarczanów nie przekracza 500 mg/l, co potwierdzają badania wykonywane przez skarżącą będące w posiadaniu dyrektora. W ocenie skarżącej, wprowadzane przez nią do rzeki W. wody stanowią niezanieczyszczone wody z odwodnienia zakładu górniczego kopalni W., które w świetle definicji art. 16 pkt 61) lit. e) nie są ściekami. Prawo wodne nakazuje traktować jako usługę wodną wyłącznie wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, stosownie do treści art. 35 ust. 3 pkt 5) p.w. Brak legalnej definicji pojęcia: "wód niezanieczyszczonych" oznacza, że ustawodawca godzi się na przyjmowanie znaczenia nadawanego temu pojęciu w języku potocznym, jak te dopuszcza jego wieloznaczność. Wody z odwodnienia kopalni W. prowadzonej przez skarżącą są dobrej jakości i nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, w szczególności nie powodują zanieczyszczenia wód rzeki W.. Wyniki badań prowadzonych regularnie przez skarżącą wskazują, że wody przez nią odprowadzane do rzeki W. nie posiadają zanieczyszczeń. Fakt, że w wodach tych występowała w II kwartale 2024 r. zawiesina ogólna na poziomie 15 mg/l, czy chlorki i siarczany sumarycznie w ilości 116 mg/l, nie stanowi o ich zanieczyszczeniu. W konsekwencji powyższego nie może być mowy o wykonywaniu usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu przez skarżącą ścieków do rzeki W., i nie ma podstaw do ustalania jej opłaty zmiennej. Abstrahując od faktu, że skarżąca nie wprowadza ścieków przemysłowych do rzeki W., gdyby uznać, że wartości zawiesiny ogólnej oraz chlorków i siarczanów wskazują na zanieczyszczenie wód z odwodnienia zakładu górniczego skarżącej, to zgodnie z art. 279 pkt 3) p.w., zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie przez skarżącą do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, ponieważ wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+S04) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. W pozwoleniu wodnoprawnym wydanemu skarżącej wielkości poszczególnych zanieczyszczeń zostały określone na poziomie maksymalnym, co oznacza, że rzeczywisty ich poziom nie może przekroczyć określonych wartości. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczność posiadania przez skarżącą koncesji na wydobywanie dolomitów dewońskich ze złoża "W. I’’ metodą odkrywkową, bardzo dobrej jakości wód z odwodnienia zakładu górniczego kopalnia W., lepszej niż wody rzeczne, metod oczyszczania wód z odwodnienia kopalni W. wprowadzanych do rzeki W., występowania w wodach podziemnych napływających do wyrobiska z odwodnienia kopalni W. wyłącznie zanieczyszczeń naturalnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W replice na pismo procesowe organu skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że skoro odprowadzane przez spółkę wody zawierają poza chlorkami i siarczanami zawiesinę, to nie ma w sprawie zastosowania zwolnienie z art. 279 pkt 3 p.w. Powyższe stanowisko organu jest nieprawidłowe, ponieważ pojęcie "ścieki" użyte w art. 279 pkt 3) p.w. jest tożsame znaczeniowo z pojęciem "ścieki" użytym przez ustawodawcę w art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w. oraz w art. 16 pkt 61) p.w. Ponadto, pojęcie "ścieki będące wodami zasolonymi" nie jest w ogóle zdefiniowane w p.w., ani nie jest przypisane wyłącznie do usługi wprowadzania ścieków do wód zawierających wyłącznie chlorki i siarczany i odnosi się również do ścieków zawierających zawiesinę ogólną i substancje w tej zawiesinie. Na takie rozumienie pojęcia "ścieki będące wodami zasolonymi" wskazuje brzmienie art. 278 ust. 1 i 3 p.w., a także 272 ust. 6 p.w. Spółka wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] z dnia 30 kwietnia 2024 roku, znak [...] na wykazanie następujących faktów: udzielenia dla spółki T. Spółka Akcyjna pozwoleń wodnoprawnych na: usługę wodną polegającą na trwałym odwadnianiu zakładu górniczego kopalni dolomitu "[...]" w S., długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej, związane z trwałym odwodnieniem zakładu górniczego Kopalni Dolomitu "[...] " w S. do rzędnej +259 m n.p.m., szczególne korzystanie z wód, tj. korzystanie z wód dla potrzeb działalności gospodarczej polegające na wprowadzaniu wód z odwodnienia zakładu górniczego Kopalni Dolomitu "[...]" w S. do rowu melioracyjnego, nie zaś ścieków przemysłowych, składania raz do roku do organu wydającego pozwolenie wyników pomiarów ilości i jakości wód z odwodnienia zakładu górniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Ma ono przy tym kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada ta sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Innymi słowy, istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r. I OSK 124/10 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów. Podstawę rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Prawa wodnego. Zgodnie z art. 272 ust. 17 p.w. w zw. z art. 272 ust. 6 p.w., wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 273 ust. 1 p.w., że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 ustawy oraz w art. 272 ust. 17 albo ust. 22 ustawy, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Jak wynika z art. 273 ust. 4 ustawy, w przypadku nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają na mocy art. 273 ust. 6 wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Ustawodawca przewiduje ponadto w art. 273 ust. 8 tej ustawy, że od powyżej decyzji podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Spór w sprawie dotyczy zasadności ustalenia przez organ opłaty zmiennej za wprowadzanie do rzeki W. ścieków przemysłowych z odwodnienia kopalni W.. Zdaniem spółki, nie wprowadza ona takich ścieków, lecz niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia kopalni, co nie podlega opłacie. Wyrażone przez organ w zaskarżonej decyzji stanowisko uchyla się spod kontroli sądu. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem logiczna zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Za taką nie można bowiem uznać wskazania na treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego wobec spółki, czy wyrwany z kontekstu fragment operatu wodnoprawnego. Organ nie przeanalizował przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązków ponoszenia opłat, przedmiotu opłat. Stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 2 p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Z kolei jak wynika z art. 16 pkt 61) lit. e/ p.w., ustawowe pojęcie "ścieki" obejmuje m.in. wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Zgodnie zaś z art. 16 pkt 74) p.w. przez zanieczyszczenie rozumie się emisję w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, powodować szkodę w dobrach materialnych, pogarszać walory estetyczne środowiska lub kolidować z uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska, w szczególności powodować zanieczyszczenie wód powierzchniowych i wód podziemnych. Przez definicję ścieków przemysłowych rozumie się natomiast ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu (art. 16 pkt 64 p.w.). Należy zgodzić się ze skarżącą, że organ administracji publicznej nie rozważył dostatecznie wnikliwie, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, czy wody pochodzące z odwodnienia powinny być traktowane jako ścieki w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit. e) p.w. Nie poddano w szczególności w ogóle analizie tego, czy, stosownie do treści cytowanego przepisu, są one "niezanieczyszczone". Okoliczność ta ma decydujące znaczenie w świetle ustaleń sprawy. Tymczasem skarżąca w skardze wykazuje, że w niniejszej sprawie występuje odprowadzanie wód niezanieczyszczonych, pochodzących z odwodnienia. Twierdzi, że wody z odwodnienia kopalni W. prowadzonej przez skarżącą są dobrej jakości i nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, w szczególności nie powodują zanieczyszczenia wód rzeki W.. Ponadto ewentualne zanieczyszczenia (śladowe ilości zawiesiny ogólnej) nie znalazły się we wprowadzanych przez nią wodach na skutek prowadzonej działalności, lecz były już naturalnie obecne w wodach z odwodnienia kopalni. Ocena tego, czy określone wody można uznać za ścieki, wymaga zatem poczynienia odpowiednich ustaleń faktycznych, a przede wszystkim w zakresie rzeczywistej (faktycznej) jakości ścieków. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że wprowadzanie takich wód podlega opłacie z uwagi na treść pozwolenie wodnoprawnego. Organ w żaden sposób nie wykazał, że wody w przedmiotowej sprawie mogą zostać uznane za ścieki, stwierdzając, że wystarczające jest w tym zakresie odniesienie się do treści pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, a tym samym stan faktyczny należy uznać za co najmniej niekompletny. Dlatego też, dowody zgłoszone przez skarżącą powinny również w pierwszym rzędzie podlegać ocenie przez organ w postępowaniu administracyjnym; sąd nie ustala (za organ administracji) stanu faktycznego w sprawie. Przy czym, zdaniem sądu, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przede wszystkim miarodajne są wyniki przeprowadzanych przez stronę pomiarów ilości i jakości ścieków, których organ nie przeanalizował. Ponadto, organ nie rozważył i nie ocenił, czy w niniejszej sprawie możliwe jest zastosowanie zwolnienia określonego w art. 279 pkt 3 p.w. Stosownie do powołanej regulacji zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CL+S04) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. W cenie organu, spółka nie spełnia przesłanek zwolnienia, ponieważ z pozwolenia wodnoprawnego z 7 marca 2022 r. wydanego dla spółki wynika, że wprowadza do rzeki W. ścieki przemysłowe. Spółka twierdzi natomiast, że spełnia warunki zwolnienia, ponieważ wyniki pomiarów i jakości ścieków jednoznacznie wskazują, że suma chlorków i siarczanów w odprowadzanych ściekach nie przekracza 500 mg/l. Co znamienne, organ nie dokonał wykładni zwrotu "ścieki będące wodami zasolonymi", co było konieczne, ponieważ pojęcie to nie jest zdefiniowane w Prawie wodnym. W tym zakresie sąd akceptuje stanowisko skarżącej, że pojęcie "ścieki będące wodami zasolonymi" nie jest przypisane wyłącznie do usługi wprowadzania ścieków do wód zawierających wyłącznie chlorki i siarczany i odnosi się również do ścieków zawierających zawiesinę ogólną i substancje w tej zawiesinie. Na takie rozumienie pojęcia "ścieki będące wodami zasolonymi" wskazuje również brzmienie art. 278 ust. 1 i 3 p.w., a także 272 ust. 6 tej ustawy. Po pierwsze, w art. 278 ust. 1 ustawodawca przyjął zasadę, zgodnie z którą wysokość opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się, biorąc pod uwagę substancję wyrażoną jako wskaźnik, o którym mowa w art. 272 ust. 6, który powoduje opłatę najwyższą. W myśl art. 272 ust. 6 p.w. wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1. pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2. chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3. zawiesiny ogólnej; 4. sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4). Po drugie, w art. 278 ust. 3 p.w. znajduje się regulacja, zgodnie z którą opłatę za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi ponosi się za sumę chlorków i siarczanów (CI+SO4). Zdaniem sądu, wskazane przepisy wskazują, że wolą ustawodawcy jest zwolnienie z opłat za usługi wprowadzania ścieków zawierających poza chlorkami i siarczanami również inne substancje, w tym zawiesinę ogólną. Podkreślenia nadto wymaga to, że ustawodawca nie odniósł się w art. 279 pkt 3 p.w. do warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (co uczynił w art. 279 pkt 4), dlatego należy uznać, że wolą ustawodawcy było każdorazowe ustalanie przez organ, czy wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) we wprowadzonych wodach nie przekracza 500 mg/I, w oderwaniu od warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Wadliwe natomiast jest opieranie się jedynie na wartościach chlorków i siarczanów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (czy operacie wodnoprawnym). Wartości te co prawda w wydanym dla skarżącej pozwoleniu wodnoprawnym przekraczają wartość określoną w art. 279 pkt 3 p.w., jednak w pozwoleniu tym wartości te określono jako najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń. Tym samym organ, wydający owo pozwolenie, dopuszczał możliwość występowania niższych wskaźników chlorków i siarczanów. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowe okoliczności, wynikające z treści art. 279 pkt 3 p.w. pozostały poza rozważaniami organu, który w ogóle nie zbadał, czy, w pierwszej kolejności - miało miejsce odprowadzanie ścieków będących wodami zasolonymi, oraz w przypadku odpowiedzi twierdzącej - czy wartość sumy faktycznie wprowadzanych chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/I. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ administracji publicznej naruszył wskazane na wstępie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe wady miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż w ich wyniku nie można z całą stanowczością ustalić okoliczności faktycznych stanowiący podstawę ustalenia opłaty zmiennej. Ponadto wskazać trzeba, że, interpretując przepis art. 279 p.w., należy mieć także na uwadze to, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego za daniny publiczne uważa świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych. Na taki charakter opłat wskazuje art. 300 p.w., zgodnie z którym, do ponoszenia opłat za usługi wodne zastosowanie znajdują przepisy działku III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga uwzględnienia w procesie wykładni charakteru przepisów określających obowiązek ich uiszczenia (zatem także zwolnień). Sąd podziela stanowisko, że przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może zatem prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, aby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 K.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. W procesie analizy art. 279 pkt 3 p.w., prowadzonej przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, nie można pominąć też argumentów związanych z wykładnią celowościową. W przypadku usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych przedmiotem ochrony jest bowiem dostępność ich zasobów, natomiast w przypadku wprowadzania wód lub ścieków do ziemi lub do wód można mówić o ochronie środowiska przed odprowadzeniem wód lub ścieków złej jakości lub o możliwościach absorpcji określonej ilości wody. Podmiot odprowadzający ścieki ma wpływ na ich ilość i jakość przez ograniczenie ilości wprowadzanych ścieków i zastosowanie rozwiązań umożliwiających uzyskanie ich odpowiedniej, bezpiecznej dla środowiska jakości. Przewidziane przez ustawodawcę zwolnienia uzależnione od poziomu zasolenia wprowadzanych do wód ścieków wiązać należy zatem z takimi działaniami. Rozpatrując ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną i rozważania sądu. Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając na rzecz skarżącej zwrot niezbędnych kosztów postępowania z uwzględnieniem uiszczonego wpisu w kwocie [...]zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości minimalnej (900 zł).