I SA/Ke 527/10
WyrokWSA w Kielcach2010-10-29
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Janusz Bociąga, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdy wierzyciel nie złożył takiego żądania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jeśli wierzyciel nie złożył takiego żądania. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują konieczności uzyskania stanowiska wierzyciela w sytuacji, gdy nie zachodzi tożsamość organu egzekucyjnego i wierzyciela, a wierzyciel nie wystąpił z żądaniem zawieszenia postępowania. Brak takiego żądania ze strony wierzyciela uniemożliwia zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej.Stan faktyczny
Zobowiązany Z.W. złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z jego rachunku bankowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia, wskazując, że nie zaszły przesłanki z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności wierzyciel (ZUS) nie złożył żądania zawieszenia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Z.W. złożył skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut niezgodności przepisów z Konstytucją RP oraz kwestionując brak konieczności uzyskania stanowiska wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 października 2010r. sprawy ze skargi Z.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].. nr [...]. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
1.1 Postanowieniem z dnia [...].. nr [...].Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].. nr [...].odmawiające Z. W. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z rachunku bankowego.
1.2 W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że na podstawie zawiadomień z dnia 4 marca 2010r. nr Rb-8158/2010 do Rb-8171/2010 o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. dokonał zajęcia rachunku bankowego Z. W..
1.3 Postanowieniem z dnia [...].. nr [...].Dyrektor Izby Skarbowej w K., odnosząc się do pism Z. W., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to Z. W. złożył zażalenie, w którym zawarł również wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
1.4 W dniu 28 czerwca 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., wydał postanowienie znak: [...]., w którym jako wierzyciel nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A. wobec zobowiązanego Z. W.. Następnie postanowieniem z dnia [...].. znak: [...].Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., występując jako organ egzekucyjny, odmówił zawieszania postępowania egzekucyjnego prowadzonego z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A wobec Z. W..
1.5 Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest jeden organ egzekucyjny. Przy czym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują konieczności uzyskania przez organ egzekucyjny, wydającego na podstawie art. 56 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, stanowiska wierzyciela w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zatem fakt wydania w przedmiotowej sprawie przez wierzyciela postanowienia z dnia [...].. znak: [...].w sprawie stanowiska w przedmiocie złożonego wniosku o zawieszanie postępowania egzekucyjnego, nie miało wpływu na rozstrzygniecie organu egzekucyjnego w tym zakresie.
1.6 Dalej organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawarta w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Wyjaśnił, że zgodnie z przesłanką opisaną w pkt 4 § tego przepisu, zawieszenia postępowania egzekucyjnego może żądać wierzyciel, którym w niniejszej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Natomiast Z. W. jest zobowiązanym, i jego wniosku nie można potraktować jako żądania wierzyciela w sprawie zawieszenia postępowania.
2.1 Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z rachunku bankowego.
2.2 W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podtrzymuje w całości argumentację zawartą w zażaleniu skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Nie zgodził się z twierdzeniami organu, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej, ani że nie jest wymagane stanowisko wierzyciela. W zaskarżonym postanowieniu wskazano bowiem wyraźnie, że na zawieszenie postępowania potrzebna jest zgoda wierzyciela i dlatego też odmówiono zawieszenia.
2.3 W ocenie skarżącego, przepisy, na które powołują się organy są niezgodne z Konstytucją RP, bo postępowanie w sprawie zadłużenia wobec ZUS nie zakończyło się jeszcze prawomocnie, stąd nie wiadomo, czy i w jakiej kwocie pieniądze są należne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2 Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
3.3 Podstawę jego wydania stanowił art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.). W § 1 tego przepisu wskazano przesłanki, w przypadku których zaistnienia postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustaW..
Katalog ten jest zamknięty, co oznacza, że tylko zaistnienie opisanych powyżej sytuacji obliguje organ do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
3.4 Jak wynika z akt, w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z sytuacji, o których mowa w pkt 1. Wobec należności składkowych dochodzonych wobec Z. W. w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym ani nie wstrzymano ani nie odroczono obowiązku ich wykonania, ani też nie rozłożono na raty obowiązku ich spłaty. Nie budzi wątpliwości również okoliczność, że w sprawie nie wystąpiły przypadki opisane w pkt 2 i 4.
3.5 Przechodząc do analizy pkt 4 cyt. wyżej art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej, należy wskazać, że zgodnie z jego treścią zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje na żądanie wierzyciela. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że wierzycielem w niniejszej sprawie był Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wynika to z treści art. 24 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz.1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., który stanowi, że składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei w art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej wyjaśniono, że wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Skoro zatem przedmiot postępowania egzekucyjnego stanowią należności składkowe na FUS, FUZ, FP i FGŚP, to w świetle niniejszej okoliczności oraz wyżej powołanych przepisów prawidłowość wskazania wierzyciela w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń.
3.6 Z akt sprawy nie wynika, by wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych – złożył żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym brzmienie przepisu art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej wskazuje, że to po stronie wierzyciela leży inicjatywa do wystąpienia z takim wnioskiem. Jeśli zatem z takim żądaniem nie wystąpił, to tym samym nie zaszła przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania egzekucyjnego zawarta w pkt 4 art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej.
3.7 Ze względu na zarzuty skargi należy w tym miejscu wyjaśnić, że powyżej opisane żądanie wierzyciela zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest odmienną instytucją od "stanowiska wierzyciela", na jakie powołuje się skarżący, i jakie zostało wydane w niniejszej sprawie. W istocie, w aktach sprawy znajduje się "postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela" wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...].. o nr [...].w którym to organ nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowisko wierzyciela wymagane jest w sytuacji, gdy organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty zgłoszone w trybie art.33 tej ustawy, a ponadto tylko wtedy, gdy nie zachodzi tożsamość tych organów. Oznacza to, że przy wydawaniu każdego innego postanowienia, które nie dotyczy zarzutów egzekucyjnych, uzyskanie stanowiska wierzyciela nie jest wymagane. Stanowisko wierzyciela -Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa i jego wydanie stanowi uchybienie procesowe. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na treść rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.
Innymi słowy, w przedmiotowym postępowaniu wydane zostało postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zawieszenia postępowania i co do tego właśnie postanowienia odniósł się Dyrektor Izby Skarbowej w K., słusznie wskazując, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują konieczności uzyskania takiego stanowiska. Jednocześnie wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie złożył w sprawie żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które to jest warunkiem koniecznym do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej.
3.9 Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżący nie zgadzając się na prowadzenie wobec niego przedmiotowej egzekucji złożył wniosek o zbadanie jego sprawy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Skierowanie skargi do Trybunału nie pozbawia wykonalności tytułów wykonawczych ani nie jest podstawą, w myśl powołanych wyżej przepisów, do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący nie wskazał też, w czym upatruje niekonstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów prawa, a działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się ich niezgodności z ustawą zasadniczą.
3.9 Reasumując należy stwierdzić, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Oznacza to, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pełni uprawniony był odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co też uczynił w zaskarżonym postanowieniu. Postanowienie to wydane zostało zgodnie z przepisami prawa, a zatem skarga Z. W. nie zasługuje na uwzględnienie.
3.10 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło