I SA/Ke 528/17
PostanowienieWSA w Kielcach2017-10-12
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, będący osobą prawną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie, pomimo posiadania środków na rachunku bankowym wielokrotnie przekraczających wysokość wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że syndyk masy upadłości nie wykazał braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie na rachunku bankowym kwoty wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi (oraz innych skarg w toku) wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości Zakładów Wyrobów Kamionkowych M. S.A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Syndyk uzasadniał wniosek wysoką opłatą sądową i brakiem środków finansowych w związku z postępowaniem upadłościowym, przedstawiając dane dotyczące majątku, strat, stanu rachunków bankowych, środków w kasie, dochodów, zobowiązań i wydatków bieżących. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 października 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości Zakładów Wyrobów Kamionkowych M. S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Zakładów Wyrobów Kamionkowych M. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014 p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
Syndyk masy upadłości Zakładów Wyrobów Kamionkowych M. S.A. w K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.z [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014 zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek złożony na urzędowym formularzu Syndyk uzasadnia wysokością opłaty sądowej, która w jego ocenie z uwagi na wartość przedmiotu sporu będzie wysoka, a w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym skarżący nie dysponuje tak dużymi rezerwami środków finansowych. Syndyk wskazał wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 7 000 000,00 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) w kwocie 1 710 668,92 zł oraz stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 3 654,78 zł. Wykazał stan rachunków bankowego strony skarżącej na dzień złożenia wniosku w kwocie – 846 000,00 zł. Ponadto Syndyk wskazał stan środków w kasie w kwocie 12 656,00 zł, dochód w kwocie 0zł, zobowiązania aktualne z tytułu zgłoszonych wierzytelności w kwocie 8 410 998,08 zł, w tym w kategorii I ok. 950.000,00zł, wydatki bieżące w kwocie ok. 45.000,00 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej ustawa p.p.s.a. ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Na obecnym etapie postępowanie sądowego konieczne koszty sądowe ograniczają się do uiszczenie wpisu od wniesionej skargi, który stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w niniejszej sprawie winien wynieść kwotę 5.073,00 zł – łącznie w trzech zawisłych przed WSA w Kielcach sprawach kwotę 15.364 zł. W tym miejscu należy zatem skonstatować, że fakt posiadania przez spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 846 000,00 zł tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi jak również wysokość wpisów sądowych od trzech wniesionych skarg, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe wskazuje bowiem, że podmiot skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi oraz dwóch pozostałych skarg, tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Uwzględniając powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, § 4, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło