I SA/Ke 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PZ o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi PZ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2006r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z 10 kwietnia 2012r. I SA/Ke 53/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił PZ przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2006r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 6 marca 2012r. przesłał skarżącemu PZ odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 marca 2012r. W dniu 26 marca 2012r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i jednocześnie uiścił wpis. We wniosku wyjaśnił, że mieszka w O. koło S, natomiast pełnomocnik prowadzi kancelarię w K.. Kontaktują się za pomocą poczty elektronicznej i telefonicznie. Pełnomocnik zawiadomił skarżącego o konieczności uiszczenia wpisu, o jego wysokości oraz o tym, że termin do dokonania tej czynności upływa w dniu 19 marca 2012r. Skarżący potwierdził w rozmowie telefonicznej, że wpłaci wpis od skargi do kasy Sądu. Łączna suma wpisów we wszystkich sprawach skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach wyniosła 14.221 zł. Skarżący rozpoczął starania o zebranie pieniędzy, lecz w dniu 14 marca 2012r. nagle zachorował. Doznał nerwicy i bólu uniemożliwiającego jakikolwiek ruch. Schorzenie minęło w dniu 23 marca 2012r. W dniu 24 marca 2012r. pełnomocnik dowiedział się, że skarżący rozpoczął starania o pozyskanie niezbędnej kwoty pieniędzy. W dniu 26 marca 2012r. PZ uiścił wpis. Skarżący wyjaśnił, że na dzień 12 marca 2012r. nie posiadał środków na uiszczenie wpisów sądowych. Związane jest to z trudnościami finansowymi prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i wszczętego przez organy podatkowe postępowania egzekucyjnego. Skarżący jest w trudnej sytuacji rodzinnej. W jego ocenie, uchybił terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy. Do wniosku skarżący dołączył historię zdrowia i choroby z dnia 3 czerwca 2011r. i zaświadczenie lekarskie z dnia 14 marca 2012r. zawierające wskazanie do leżenia minimum do dnia 23 marca 2012r. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podniósł, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie zadbał o wypełnienie obowiązku uiszczenia wpisu w terminie, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu. Na postanowienie to PZ wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012r. I FZ 185/12 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wadliwie ocenił przesłankę zawinienia w zakresie nieterminowego uiszczenia wpisu od skargi w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego skarżącego. Nawet bowiem od profesjonalnego pełnomocnika nie można wymagać bezwzględnego obowiązku wyegzekwowania od jego mocodawcy danego zachowania w celu terminowego dokonania danej czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach ponownie rozpoznając sprawę powinien przede wszystkim zbadać, czy po stronie skarżącego zaistniała przeszkoda faktycznie uniemożliwiająca uiszczenie wpisu sądowego od skargi w stosownym terminie i co za tym idzie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zakreślonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przeprowadzona przez Sąd, z zastrzeżeniem uwag i wytycznych zawartych w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012r. ponowna analiza wniosku skarżącego wskazuje na brak podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przepis art. 87 § 1 ustawy P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – art. 87 § 2 ustawy P.p.s.a. Skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. Pełnomocnik skarżącego dowiedział się o uchybieniu terminu w dniu 24 marca 2012r. natomiast wniosek złożył w dniu 26 marca 2012r. Przechodząc do merytorycznej analizy wniosku należy wyjaśnić, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak ten powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w niniejszej sprawie należy zbadać, czy to po stronie skarżącego zaistniała przeszkoda faktycznie uniemożliwiająca uiszczenie wpisu sądowego od skargi w stosownym terminie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, taką przeszkodą nie była choroba skarżącego. Nawet jeżeli uniemożliwiła ona skarżącemu kontynuowanie działań mających na celu zebranie sumy pieniędzy koniecznych do uiszczenia wpisów od skarg, to jego obowiązkiem, jako osoby należycie dbającej o własne interesy, było skontaktowanie się (choćby za pośrednictwem dostępnej skarżącemu poczty internetowej) z pełnomocnikiem. Kontakt taki był w celowy ze względu na poinformowanie pełnomocnika po pierwsze o chorobie, po drugie o niemożności zebrania niezbędnych pieniędzy, następnie powzięcia wiedzy o konsekwencjach braku zgromadzenia niezbędnej kwoty i nie uiszczenia wpisów w terminie, oraz ewentualne ustalenie dalszego postępowania. Tymczasem skarżący czynnościom tym zaniechał. Mimo ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, podjął we własnym zakresie decyzje prowadzące do negatywnych dla siebie skutków procesowych, co wprost świadczy o niedołożeniu należytej staranności w wykonaniu nałożonego nań przez Sąd obowiązku. Naczelny Sad Administracyjny w wyżej cytowanym postanowieniu podniósł, że obowiązek uiszczenia wpisu sądowego ciąży na stronie, to strona ponosi bowiem koszty zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego i to jej obowiązkiem jest zgromadzenie środków pieniężnych na ten cel. Jeśli zatem strona powołuje się na niezależną (w jej ocenie) od niej przeszkodę, uniemożliwiającą jej zebranie funduszy w stosownej kwocie w terminie określonym w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, to Sąd rozstrzygając w zakresie wniosku o przywrócenie tego terminu powinien także zbadać, czy po stronie skarżącego wystąpiła przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wykazany wyżej brak należytej staranności PZ w prowadzeniu własnych spraw determinuje stwierdzenie, że uchybienie terminu było przez niego zawinione. To zaś uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisów od skarg. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, należało go oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a.