I SA/Ke 53/15
WyrokWSA w Kielcach2015-04-23
Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu ostatecznej decyzji przyznającej rentę strukturalną i odmowie jej przyznania jest prawidłowa, jeśli podstawą wznowienia postępowania była późniejsza decyzja KRUS stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od daty wcześniejszej niż przyznanie renty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istniały podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ późniejsza decyzja KRUS stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od daty wcześniejszej niż przyznanie renty strukturalnej stanowiła istotną nową okoliczność faktyczną. Skoro podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników jest warunkiem przyznania renty strukturalnej, a decyzja KRUS wywoływała skutki prawne od daty wstecznej, organ prawidłowo uchylił decyzję o przyznaniu renty i odmówił jej przyznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., która uchyliła ostateczną decyzję o przyznaniu renty strukturalnej i odmówiła jej przyznania. Podstawą uchylenia była późniejsza decyzja KRUS stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla skarżącego od 1 marca 1995 r., co oznaczało, że w dniu składania wniosku o rentę strukturalną (1 września 2010 r.) skarżący nie podlegał wymaganemu ubezpieczeniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i rozporządzenia dotyczącego rent strukturalnych, wskazując na zaświadczenie KRUS z 2010 r. potwierdzające jego podleganie ubezpieczeniu w dacie składania wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. decyzją z dnia
[...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r. nr [...]o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania H. S. renty strukturalnej.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Kierownik Biura Powiatowego
w O. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał H. S. rentę strukturalną od grudnia 2010 r. w wysokości 1791 zł. W dniu 29 listopada 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]r [...] stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla H. S. od 1 marca 1995 r. Decyzja ta zmieniła w istocie decyzję o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników stwierdzającą, że H. S. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 30 czerwca 2004 r., od 14 stycznia 2006 r. do 31 marca 2006 r. i od 1 stycznia 2007 r. do nadal, która była podstawą wydanego, przez KRUS zaświadczenia z dnia 27 sierpnia 2010 r., będącego istotnym dowodem potwierdzającym podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez H. S. w dniu składania przez niego wniosku o przyznanie renty strukturalnej, tj. 1 września 2010 r.
Na podstawie ww. dokumentów organ ustalił, że H. S. w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, o którym mowa w § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 109, poz.750 ze zm.) dalej "Rozporządzenie". W myśl tego przepisu, producent rolny ubiegający się o przyznanie renty strukturalnej winien spełnić warunki określone w § 4 pkt 1-6, m.in. w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej podlegać ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu.
1.3. W związku z powyższym organ zobowiązany był wznowić postępowanie administracyjne w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Następnie po przeprowadzeniu postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zobowiązany był wydać decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz orzec na nowo w sprawie, czyli odmówić przyznania renty strukturalnej (zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.). W związku z ustaniem ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego od dnia 1 marca 1995 r. organ stwierdził, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej,
tj. 1 września 2010 r. H. S. nie podlegał ubezpieczeniu
emerytalno-rentowemu, a zatem nie spełniał warunku określonego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia, wymaganego do przyznania renty strukturalnej. Powyższe skutkowało odmową przyznania renty strukturalnej H. S..
1.4. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że niniejsze postępowanie prowadzone było w oparciu o prawomocną decyzję KRUS z dnia
[...] r. nr [...], której zgodność z prawem była zweryfikowana w postępowaniu sądowym. Decyzja powyższa wywołuje więc skutki prawne, w tym ma wpływ na postępowanie administracyjne w sprawie renty strukturalnej.
2. Skarga do Sądu
2.1 Na powyższą decyzję H. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz § 4 pkt 3 ppkt a Rozporządzenia.
2.2. Skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę zaświadczenia KRUS
z 27 sierpnia 2010 r. potwierdzającego w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu 1 września 2010 r. spełniał warunki do przyznania mu renty strukturalnej. Organ naruszył tym samym art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a w konsekwencji art. § 4 pkt 3 ppkt a Rozporządzenia.
2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł
o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153.1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. j.t.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że decyzja Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. nie narusza prawa, a ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
3.2. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania.
Na wstępie należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, które zostały wydane
w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w wadliwy sposób. Stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną w sposób wyczerpujący
w przepisach postępowania procesowego. W wyniku wznowienia otwiera się możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy.
Podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zostały enumeratywnie wskazane w art. 145 § 1 i art. 145 a K.p.a. Zasadniczą podstawę prawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowi
art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Z powyższego wynika, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: 1. ujawnią się w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, 2. okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, 3. okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Należy przy tym podkreślić, że wszystkie te trzy elementy muszą zostać spełnione łącznie.
3.3. Sąd stwierdził, że wskazana przez organ okoliczność niepodlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników w dniu wydania decyzji
z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu stronie renty strukturalnej stanowi nową okoliczność w rozumieniu przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że dowód stwierdzający tę okoliczność nie jest dowodem, o którym mowa
w powołanym przepisie, tj. nie istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji
o przyznaniu renty strukturalnej. Przyjmuje się bowiem, że jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu
i może uzasadniać wznowienie postępowania. Taka sytuacja miała miejsce
w niniejszej sprawie. Decyzja Prezesa KRUS nr [...] r. stwierdzająca ustanie ubezpieczenia rolniczego skarżącego od 1 marca 1995 r. została wydana 23 listopada 2012 r., tj. po wydaniu decyzji z dnia 27 stycznia 2011 r.
o przyznaniu renty strukturalnej, to jednak wynikająca z decyzji Prezesa KRUS okoliczność niepodlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników istniała w dniu przyznania renty strukturalnej.
3.4. O tym, że omawiana okoliczność spełnia przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. świadczy ponadto to, że jest istotna, tj. miała wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników stanowi bowiem jedną z przesłanek przyznania renty strukturalnej.
Przesłanki ubiegania się o rentę strukturalną w okresie dotyczącym niniejszej sprawy wynikają, jak prawidłowo wskazały organy, z Rozporządzenia, które
w § 4 pkt 3 przewiduje, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą
w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on wyszczególnione tam warunki,
w tym m. in.: warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną.
W związku z ustaleniem, że skarżący od dnia 1 marca 1995 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, organ prawidłowo stwierdził brak spełnienia jednej z przesłanek przyznania renty strukturalnej. W konsekwencji na podstawie
art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. prawidłowo uchylił decyzję z dnia [...]nr [....] o przyznaniu H. S. renty strukturalnej od grudnia 2010 r. i jednocześnie odmówił przyznania tej renty.
3.5. Wbrew twierdzeniom skarżącego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma dysponowanie przez organ przedłożonym przez stronę zaświadczeniem KRUS
z 27 sierpnia 2010 r. Zaświadczenie to bowiem zostało wydane w oparciu o decyzję, której ustalenia zostały zmienione prawomocną decyzją Prezesa KRUS z dnia
23 listopada 2012 r. nr PU-400-859/2012 r. stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla H. S. od 1 marca 1995 r.
W związku z powyższym informacje zawarte w przedmiotowym zaświadczeniu są nieaktualne i nie mogły stanowić dowodu potwierdzającego spełnienie jednej
z przesłanek przyznania renty strukturalnej.
3.6. Podsumowując, Sąd stwierdził, że istniały podstawy faktyczne i prawne do podjęcia zaskarżonej decyzji w warunkach art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Stwierdzenie przez organ przesłanki wznowienia postępowania i następnie uchylenie decyzji ostatecznej poprzedzone było postępowaniem, w którym organ, wbrew twierdzeniom skarżącego, stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. podjął wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy kierował się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a. W konsekwencji organ prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej. Stąd zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz § 4 pkt 3 lit. "a" Rozporządzenia są nieuzasadnione.
3.7. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło