I SA/Ke 537/15

Dnia 24 listopada 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 21 września 2015 r. od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. W. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność przynosi straty, aktualnie jego rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony, z żoną ma ustanowiona rozdzielność majątkową, żona nie chce partycypować w wydatkach związanych z działalnością prowadzona przez skarżącego. Skarżący nie może wziąć kredytu, bo figuruje w rejestrze dłużników niewypłacalnych. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem w wieku 16 lat. Miesięczny dochód rodziny skarżący określił na łączną kwotę 1900 zł netto i wskazał, że jest to dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu wynagrodzenia za pracę. Skarżący wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 200 zł, nie wykazał majątku i oświadczył, że nie jest zorientowany w stanie majątkowym żony. Stałe wydatki ponosi żona (światło, gaz, rata kredytu) około 3.030 zł. Pismem z dnia 20 października 2015 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dalej ustawa P.p.s.a. został wezwany w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez: 1. przedłożenie odpisu/kserokopii rocznych zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za rok 2014; 2. przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2015 r., z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej; 3. przedłożenia wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; • jeżeli żona skarżącego nie jest posiadaczem/właścicielem konta/rachunku bankowego udokumentowanie, że wynagrodzenie za pracę wykonywaną w 2015 r. otrzymywała i otrzymuje w gotówce do rąk własnych; 4. przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego oraz jego żony jako właściciela lub współwłaściciela; 5. złożenie oświadczenia na okoliczność posiadanych przez żonę skarżącego nieruchomości; 6. przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) na okoliczność kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżący wskazuje jako adres zamieszkania tj. Kaniów 25 26-050 Zagnańsk; 7. udokumentowanie wysokości zaciągniętego przez skarżącego oraz jego żonę kredytu wraz ze wskazaniem wysokości miesięcznej raty kredytu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 2 listopada 2015 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazał brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji materialnej. Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożył dokumentów, które były niezbędne do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącego nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.