I SA/Ke 54/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012r na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2006r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący P. Z., działając przez swego pełnomocnika adwokata A. G.złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2006r. W sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr wniosku skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej sprzętu telekomunikacyjnego w wyspecjalizowanych sklepach, sprzedaży hurtowej elektrycznych artykułów użytku domowego, działalność usługową w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, naprawy i konserwacji sprzętu telekomunikacyjnego oraz w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej i internet. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że prowadzona przez niego działalność nie pozwala na nieprzewidziane duże wydatki, zysk przeznaczany jest na rozwój działalności – zwiększenie ilości towaru, którym handluje. Skarżący oświadcza, że nie posiada zapasów-środków finansowych, których mógłby użyć. Ponadto przy dużych nieoczekiwanych wydatkach mógłby powstać problem z płynnością finansową firmy, co nie zdarzyło się nigdy od 11 lat. Skarżący zatrudnia na pełny etat 3 pracowników, ma na utrzymaniu rodzinę – żonę -niepracującą oraz troje dzieci. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący określił wartość towarów na kwotę 261.342,54zł, gotówkę w kasie na kwotę ok. 10.000zł, wartość środków trwałych na kwotę 11.199,31zł, dochód za 2010r. na kwotę 71.813,23zł oraz dochód za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2011r. na kwotę 76.697,30zł. Ponadto na jednym rachunku bankowym skarżący wykazał debet na kwotę -39.418,35zł, a na drugim środki w wysokości 1.188,09zł. Ponadto skarżący przedłożył kserokopie dokumentów potwierdzających kondycję finansową jego firmy tj.:- bilans za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2011r., w którym wykazał przychody w kwocie 1.155.120,64zł, wydatki 1.078.423,34zł oraz dochód w kwocie 76.697,30zł; - roczną strukturę zatrudnienia za rok 2011; remanent bieżący wykazujący towary o wartości magazynowej 261.432,54zł w ilości 33.601,00 oraz listę środków trwałych na dzień 30 listopada 2011r. o wartości początkowej 92.093,97zł, odpisy 80.894,66zł, wartość netto 11.199,31zł. Stosownie jednak do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. wniosek osoby fizycznej powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Pełnomocnik skarżącego nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 31 stycznia 2012r. Sąd przesłał pełnomocnikowi strony skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym w wezwaniu terminie złożono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Ponad informacje zawarte we wniosku z dnia 27 grudnia 2012r. skarżący wskazał, że aktualnie sytuacja finansowa jego firmy staje się niepewna, z początkiem roku komornik rozpoczął procedurę egzekucyjną, zablokowane zostały konta firmowe, środki wpływające na konto są zajmowane przez bank, skarżący nie może wykonywać operacji bankowych, firma została zdyskredytowana we wszystkich bankach w Polsce, do kontrahentów wysłano pisma komornicze, po których klienci zrezygnowali z zakupów w firmie skarżącego. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje dom wielkości 220m² stanowiący własność żony oraz działkę rolną wielkości 4,76ha również własność żony. Jako oszczędności skarżący wykazuje kwotę ok. 10.000zł. Jako przedmioty wartościowe o wartości pow. 3000euro skarżący wykazał samochód osobowy Citroen C8 rok prod. 2003 zakupiony na kredyt. Jako dochód miesięczny brutto skarżący wykazał dochód uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 7.532zł. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny (żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie domu). Przy czym należy pamiętać, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. Oprócz bowiem obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania należy mieć również na uwadze możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy pożyczki. Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz akt administracyjnych wykazała, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący bez wątpienia jest w stanie zdobyć środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem prowadzi działalność gospodarczą, z której w roku 2011 osiągał miesięczny dochód w kwocie 7.532zł. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza pomimo wskazanych przez skarżącego problemów jest działalnością znacznych rozmiarów o dobrej kondycji finansowej, o czym świadczy wielkość przychodów za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2011r., wielkość dochodu za ten okres oraz wysokość dochodu za 2010r.; wysoka wartość towarów wg remanentu na dzień 27 grudnia 2011r., dysponowanie środkami trwałymi wycenianymi na sumę 11.199,31zł oraz dysponowanie środkami finansowymi w kwocie 10.000zł. Nie można pozytywnie odnieść się także do argumentu skarżącego o tym, że rodzaj prowadzonej przez niego działalności nie pozwala na nieprzewidziane duże wydatki (a za takie skarżący uznaje koszty postępowania sądowego), bowiem wypracowywany zysk przeznaczany jest na rozwój firmy – zwiększenie ilości towaru. Argument ten nie stanowi przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy, a okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Zakup towarów, którymi skarżący handluje nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Analiza całościowa sytuacji finansowej skarżącego nie doprowadziła do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadany przez skarżącego majątek znacznej wartości – dom, nieruchomość rolna, samochód osobowy oraz oszczędności w wysokości 10.000zł, jak również osiąganie miesięcznego dochodu w kwocie 7.532zł umożliwia planowanie wydatków i pozwala na poniesienie przez skarżącego kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a.