I SA/Ke 545/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk - Stępniak po rozpoznaniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 22 października 2024 r. nr SKO.RD/52/4227/702/2024 w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić S. S. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 22 października 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji S. S. ("starosta") z 27 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości. Na decyzję Kolegium z 22 października 2024 r. starosta złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Treść powołanej regulacji wskazuje, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym przedmiotowe uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Natomiast druga kategoria to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony również obiektywnego porządku prawnego. W niniejszej sprawie skarżący – S. S. – orzekał jako organ I instancji. Okoliczność ta wyklucza jego legitymację skargową w tej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ administracji publicznej, który na mocy przepisów prawa został w sprawie powołany do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1982 r., sygn. akt SA/Gd 165/82, ONSA 1982/1/49). "Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje" (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511). Skarżący w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art. 140n ust. 1 i 2 w zw. z art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251), organem pierwszej instancji w sprawach dotyczących nałożenia kar pieniężnych. Także w doktrynie podkreśla się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 240-241). Zatem postępowanie może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej, dwojakie uprawnienia – raz organu wydającego akt administracyjny, innym razem zaś strony postępowania. Złożenie skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego - OSP 1986, z.2, poz. 26). W związku z tym podkreślić należy, że organy administracji publicznej nie mają uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest również właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 915/05, LEX nr 194664). Reasumując wskazać należy, że w niniejszej sprawie skargę złożył organ, który wydał decyzję w I instancji, tj. podmiot, który nie posiada przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych względów skargę starosty należy ocenić jako niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Zwrot wpisu w pkt 2 uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.