I SA/Ke 550/05

WyrokWSA w Kielcach2006-02-15

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Maria Grabowska, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia VAT-25 na podstawie notatki służbowej z rozmowy z wnioskodawcą, która kwestionuje prawdziwość przedstawionych dokumentów, bez przeprowadzenia formalnego przesłuchania strony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wydawania zaświadczeń (art. 306a, 306c, 306k), odmawiając wydania zaświadczenia VAT-25 na podstawie notatki służbowej z rozmowy, zamiast przeprowadzić formalne przesłuchanie strony. Przeprowadzenie przesłuchania przez organ pierwszej instancji po wniesieniu zażalenia, bez zlecenia organu odwoławczego, stanowi naruszenie procedury i skutkuje koniecznością pominięcia tych zeznań przy ustaleniach faktycznych.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia VAT-25 potwierdzającego brak obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług z tytułu przywozu samochodu z Belgii. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, opierając się na notatce służbowej z rozmowy z M. B., która sugerowała, że samochód został zakupiony w krajowym komisie, a nie w Belgii. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. M. B. wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i twierdząc, że osobiście zakupił samochód w Belgii.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 550/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: Ref. staż. Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15.02.2006 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : odmowy wydania zaświadczenia VAT-25 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej 100 (sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]numer [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie 216, art. 217, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa po rozpatrzeniu zażalenia M. B. na postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia [...], znak: [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia VAT-25 potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej środka transportu – utrzymał w mocy w/w postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu 03.02.2005r. M. B. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek VAT-24 o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu, dołączając jednocześnie fakturę nabycia samochodu marki AUDI 80, uwierzytelnione tłumaczenie z języka francuskiego świadectwa rejestracyjnego pojazdu oraz kopię dowodu zapłaty akcyzy. Organ wskazał, że na okoliczność ustalenia szczegółów dotyczących przeprowadzonej transakcji zakupu samochodu marki AUDI 80, pracownik Urzędu Skarbowego w dniu 03.02.2005r. przesłuchał M. B. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 03.02.2005r. przedmiotowy samochód został zakupiony od M. M., który na terenie kraju prowadzi komis. W związku z powyższym, postanowieniem znak: [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia VAT-25, nie znajdując podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku VAT-24. Na powyższe postanowienie M. B. wniósł zażalenie podnosząc, iż powoływanie się Urzędu Skarbowego na rozmowę w wyniku której stwierdzono, że przedmiotowe auto zostało nabyte w krajowym komisie, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania orzeczenia, gdyż jest ono niezgodne ze stanem faktycznym. Podkreślił, że przedmiotowy samochód został osobiście przez niego zakupiony w Belgii. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołując treść art.105 art. 105 ust. 1 pkt 2 i ust 2 i 3 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) podał, iż w dniu 03.02.2005r. M. B. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek VAT-24 załączając jednocześnie fakturę zakupu, tłumaczenie z języka francuskiego świadectwa rejestracyjnego pojazdu oraz kopię dowodu wpłaty z tytułu akcyzy. Na okoliczność uzyskania dodatkowych informacji związanych z transakcją zakupu samochodu marki AUDI 80 pracownik Urzędu Skarbowego przyjmując przedmiotowy wniosek przeprowadził z M. B. rozmowę. Z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność przeprowadzonej rozmowy wynika, iż samochód marki AUDI 80 został zakupiony w komisie krajowym u M. M. Organ podniósł, że wnioskodawca nie wyjaśnił dlaczego do złożonego wniosku dołączył dokument zakupu, z którego wynikało, że samochód zakupił od obywatela Belgii, a nie fakturę z komisu w którym faktycznie dokonał zakupu. Pracownik Urzędu Skarbowego zobowiązał wnioskodawcę do wyjaśnienia rozbieżności wynikającej ze złożonego dokumentu zakupu samochodu. W dniu 03.02.2005r. wnioskodawca ponownie złożył w Urzędzie Skarbowym ten sam wniosek VAT-24 i ten sam dowód zakupu, na którym jako sprzedający widnieje obywatel belgijski, natomiast kupujący – M. B. Opierając się na informacjach uzyskanych podczas rozmowy i uznając, że dane podmiotu dokonującego dostawy samochodu podane we wniosku są niezgodne ze stanem faktycznym - Urząd Skarbowy stwierdził jednocześnie, że M. B. nie był podmiotem, który nabył w/w samochód i dokonał jego przywozu z terytorium Belgii. Zatem postanowieniem z dnia [...] odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia VAT-25. W związku z zażaleniem złożonym przez pana B. na w/w postanowienie i zarzutami w nim zawartymi - pracownik Urzędu Skarbowego w dniu 23.02.2005r. ponownie przesłuchał M. B. Jak wynika z protokołu przesłuchania wnioskodawca utrzymywał, że samochód marki AUDI 80 osobiście został przez niego zakupiony w Belgii. Organ zauważył jednak, że z materiału dowodowego, m.in. ze sporządzonych notatek służbowych z dnia 03.02.2005r., i z dnia 23.02.2005r. oraz w/w protokołu wynika, iż występuje sprzeczność zeznań podatnika co do okoliczności nabycia przedmiotowego pojazdu. Zeznaniom M. B. przeczą, zdaniem organu, dowody zebrane w aktach sprawy m.in. informacja (pismo z dnia 24.02.2005r., znak: [...]) uzyskana w Wydziale Spraw Obywatelskich i Migracji Urzędu Wojewódzkiego - Oddział Paszportów oraz ze Starostwa Powiatowego. Z treści pisma Starostwa Powiatowego z dnia 14.04.2005r., znak: [...] wynika, że samochód marki AUDI 80 został czasowo zarejestrowany na nazwisko M. M. Rejestracji dokonano w oparciu o fakturę zakupu, tłumaczenie tej faktury, dowód rejestracyjny- belgijski i jego tłumaczenie. Pozwolenie czasowe wydane było na okres od 18.01.2005r. do 31.01.2005r w celu dopełnienia formalności przed rejestracją pojazdu. Podkreślono, że M. M. dokonując rejestracji w/w samochodu przedstawił fakturę zakupu z dnia [...], gdzie jako sprzedający widnieje Warsztat Samochodowy [...], Kupno i Sprzedaż Pojazdów Nowych i Używanych, ul. N. A. a kupujący "A." M. M., ul. O. W., S. Z uwierzytelnionego tłumaczenia z języka francuskiego świadectwa rejestracyjnego samochodu marki AUDI 80 wynika natomiast, iż właścicielem tego pojazdu był B. O. i w jego imieniu warsztat samochodowy [...] dokonał sprzedaży przedmiotowego samochodu M. M. Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został przez M. M. ubezpieczony (ubezpieczenie OC) w TUiR S.A. "Warta" na okres od 18.01.2005r. do 16.02.2005r. Powyższe informacje, zdaniem organu, jednoznacznie wskazują na to, iż M. B. nie mógł dokonać zakupu samochodu w Belgii w dniu 25.01.2005r. skoro od dnia 18.01.2005r. samochodem tym dysponował M. M., który uzyskał na niego pozwolenie czasowe dające możliwość poruszania się nim po drogach publicznych jak również ubezpieczył ten samochód. Oznacza to również, iż załączony przez Podatnika przed organami podatkowymi dokument zakupu samochodu w Belgii z dnia 25.01.2005r. - nie może stanowić dowodu w sprawie. Całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wskazuje, iż faktycznego nabycia i przywozu przedmiotowego pojazdu z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju nie dokonał M. B., a zatem nie był on uprawniony do otrzymania wnioskowanego zaświadczenia. Na powyższe rozstrzygniecie M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ponowną weryfikację dokumentów celem wydania zaświadczenia VAT-25, powołanie w charakterze świadka M. M. oraz pracownika komórki VAT Urzędu Skarbowego W. B. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, kwestionując stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, podniósł, że samochód nabył osobiście w Belgii, a M. M. służył mu jedynie pomocą. Do skargi załączył kopię umowy sprzedaży z 25.01.2005r. wraz z tłumaczeniem, kopię anulowanej faktury z 12.01.2005r. wraz z tłumaczeniem oraz pełnomocnictwo wydane dla M. M. Jednocześnie podkreślił, że M. M. posiadał dokumentację konieczną do rejestracji czasowej samochodu, z uwagi na fakt, że był pierwotnie zainteresowany kupnem przedmiotowego samochodu. Zarzucił również organowi, iż w trakcie przesłuchania narzucono mu "(..) sposób wypowiedzi jak równie z wymuszono treść zeznań zgodnych z tokiem myślenia i argumentacji urzędnika skarbowego". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można postanowienie jedynie wówczas, gdy narusza ono prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa procesowego, a to 306a , art. 306 c i 306 k - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa( Dz. U. nr 97 poz. 137 ze zm.). Stosownie do art.105 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. Przedmiotowe zaświadczenie wydawane jest na wniosek zainteresowanego, który do składanego wniosku załącza dodatkowo umowę lub fakturę stwierdzającą nabycie pojazdu przez wnioskodawcę oraz inne dokumenty świadczące o tym, że w danym przypadku nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (art. 105 ust 2 i 3 w/w ustawy). Przepisy wskazanej ustawy nie określają trybu wydawania zaświadczeń. Uznać w związku z tym należy, iż zastosowanie w tym przypadku znajdują przepisy działu VIII A Ordynacji podatkowej normujące wydawanie zaświadczeń. Tak więc, w rozpoznawanej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 306 a, art. 306 c i 306 k Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż organy nieprawidłowo powołały w podstawie prawnej orzeczenia m.in. art. 216 Ordynacji podatkowej, a pominęły przepisy art. 306 a i art. 306 c. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń uregulowane w przepisach Ordynacji podatkowej stanowi rodzaj uproszczonego postępowania przy podejmowaniu czynności materialno- technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego, przy czym w sprawach nieuregulowanych w art. 306a-306i stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 1-6, 8-12,14,16 oraz 23 działu IV. Jak wynika z akt sprawy w dniu 03.02.2005r. M. B. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek VAT -24 załączając jednocześnie fakturę zakupu, tłumaczenie z języka francuskiego świadectwa rejestracyjnego pojazdu oraz kopię dowodu wpłaty z tytułu akcyzy. Na okoliczność uzyskania dodatkowych informacji związanych z transakcją zakupu samochodu marki AUDI 80 pracownik Urzędu Skarbowego przyjmując przedmiotowy wniosek przeprowadził z M. B. rozmowę. Z rozmowy tej sporządzono notatkę służbową, wykorzystaną przez organ I instancji jako dowód potwierdzający okoliczność, iż samochód marki AUDI 80 został zakupiony w komisie krajowym u M. M. Powyższe ustalenia stanowiły dla organu I instancji podstawę do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia VAT-25. Z kolei ustalenia faktyczne poczynione przez organ II instancji oparto m.in. o protokół z przesłuchania strony z dnia 23.02.2005r.(k. 11 akt ), które to zeznania, w ocenie organu, potwierdzają sprzeczności co do okoliczności nabycia przez skarżącego przedmiotowego samochodu. Należy wskazać, że organ I instancji na etapie postępowania I instancyjnego nie przeprowadzał dowodu w postaci przesłuchania strony, a jedynie przeprowadził rozmowę, z której spisano notatkę służbową. Jak wynika z akt sprawy protokół z przesłuchania strony sporządzono w dniu 23.02.2005r., a więc już po wniesieniu przez stronę zażalenia, przy czym z materiałów zawartych w aktach nie wynika, by organ II instancji zlecał organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Taki tryb postępowania organów w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego narusza, zdaniem Sądu, art. 306 k Ordynacji podatkowej. Skoro, w ocenie organów, zaistniała konieczność przesłuchania strony, to dowód ten winien zostać przeprowadzony przez organ I instancji przed wydaniem postanowienia w sprawie lub na zlecenie organu II instancji po przekazaniu temu organowi zażalenia strony, lub ewentualnie przeprowadzony przez organ II instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji zeznania strony złożone zostały poza w/w procedurą podatkową, co skutkować winno ich pominięciem przy ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania przedmiotowych postanowień. Tak więc przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony przez organ I instancji poza w/w trybami procedury narusza reguły postępowania przewidziane dla organów przy prowadzeniu postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, a tym samym stanowi naruszenie przepisu art. 306 k Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło