I SA/Ke 56/10

Dnia 24 lutego 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 11 grudnia 2009r. w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 13 stycznia 2010r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności podatku od towarów i usług J. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej "p.p.s.a.". wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 20 stycznia 2010r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła w dniu 25 stycznia 2010r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca oświadczyła, że uzasadnienie wniosku zawiera pismo z dnia 17 stycznia 2010r., w którym świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, zadeklarowała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (Kancelaria Biegłego Rewidenta) uzyskała w 2009r. przychody w wysokości 2.418,05zł. Przychodów z innych źródeł nie uzyskuje. Skarżąca w w/w piśmie powołuje się również na zły stan zdrowia – operacje rąk oraz rehabilitacja, co spowodowało niemożność wykonywania pracy zawodowej przez ok. 2-3 miesiące po każdej operacji oraz od miesiąca lutego 2008r. do miesiąca lutego 2009r. Skarżąca oświadcza, że od dnia 4 czerwca 2009r. ubiega się o rentę. Do złożonego pisma skarżąca dołączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z dnia 29 grudnia 2009r. Skarżąca sama pozostaje w gospodarstwie domowym, jako posiadany majątek wykazuje mieszkanie wielkości 33,75m² . Do złożonego wniosku skarżąca dołączyła wykaz posiadanych zobowiązań na dzień 11 stycznia 2010r. Wobec faktu, że zawarte w piśmie złożonym w dniu 17 stycznia 2010r. oraz wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu z dnia 25 stycznia 2010r. oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2010 roku zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości dochodów uzyskanych w 2009r; udokumentowanie wysokości dochodów uzyskanych w miesiącu styczniu 2010r; określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. czynsz, energia, media, telefon; przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie skarżąca przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia, leki; oświadczenie, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca stawiła się osobiście w tut. Sądzie w dniu 5 lutego 2010r. i złożyła ustnie do protokołu oświadczenie, że zobowiązuje się przedstawić roczne zeznanie podatkowe do dnia 17 lutego 2010r. Oświadczyła, że w dniu 29 stycznia 2010r. otrzymała zaliczkę na poczet badań sprawozdania finansowego za 2009r. w wysokości 2145zł. Z powyższej zaliczki skarżąca przeznaczyła kwotę 915zł na spłatę pożyczek w banku oraz u osób fizycznych ponadto uzyskany przychód przeznaczyła na utrzymanie do dnia 15 marca 2010r. Skarżąca oświadcza, że wygrała dwa postępowania na badanie sprawozdań finansowych jedno za kwotę 7150zł, drugie na kwotę 5250zł. Skarżąca oświadcza, że czynszu nie reguluje na bieżąco, na telefon komórkowy przeznacza ok. 10zł miesięcznie, na zakup art. żywnościowych przeznacza ok. 300-400zł miesięcznie. Skarżąca z pomocy społecznej nie korzysta, nie uzyskuje przychodów z innych źródeł poza przychodami z działalności gospodarczej. W dniu 19 lutego 2010r. skarżąca przedłożyła kserokopię faktury z dnia 17 grudnia 2009r. na kwotę 610zł jaką otrzymała za doradztwo podatkowe, kserokopię faktury za energię elektryczną z dnia 18 lutego 2009r. na kwotę 141,38zł, kserokopię zwolnienia lekarskiego z dnia 15 lutego 2010r. wystawionego na okres 5 dni oraz kserokopię skierowania do poradni neurologicznej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy "p.p.s.a." wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy, iż użycie w przywołanych powyżej przepisach określenia "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i to ona ma przekonać, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania, czyli że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca pomimo wezwania i pouczenia jej o skutkach niezastosowania się do jego treści, nie wyjaśniła wszystkich wątpliwości odnoszących się do jej sytuacji materialnej. W szczególności nie udokumentowała wysokości dochodów uzyskanych w 2009r. oraz w miesiącu styczniu 2010r. Skarżąca nie udokumentowała wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu, nie można bowiem za wywiązanie się z nałożonego nań obowiązku uznać przedłożenia jedynie faktury za energię z dnia 18 lutego 2009r. na kwotę 141,38zł z uwagi chociażby na to, że faktura ta jest nieaktualna. W tym stanie sprawy, wobec nierzetelnego przedstawienia sytuacji majątkowej, składania niespójnych oświadczeń, przedłożenia przez skarżącą jedynie części żądanych dodatkowych informacji i dokumentów, oceniono jej sytuację materialną na podstawie zebranych w sprawie danych i uznano, iż skarżąca nie wykazała, aby spełniała przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Uwzględniono, że J. S. choć nieregularnie to jednak uzyskuje dochody – zgodnie z oświadczeniem skarżącej w miesiącu styczniu 2010r. tytułem zaliczki na poczet badań sprawozdania finansowego otrzymała kwotę 2145zł, ponadto skarżąca wygrała dwa postępowania na badania sprawozdań finansowych jedno na kwotę 7150zł, drugie na kwotę 5250zł. Powyższe wskazuje na poprawę kondycji finansowej skarżącej w najbliższych miesiącach. W pismach kierowanych do tut. Sądu podczas postępowanie w zakresie prawa pomocy skarżąca powoływała się na zły stan zdrowia, jednak nie wykazała, aby sytuacja zdrowotna wycofała ją z rynku pracy, powoduje jedynie sporadyczne przerwy w wykonywanej działalności, ponadto skarżąca nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z leczeniem. Przywołane okoliczności sprawy, pomimo oświadczenia o złej sytuacji materialnej skarżącej, nie dają podstaw do przyjęcia poglądu, że skarżąca wykazała, iż jest osobą ubogą, źle sytuowaną materialnie, której nie stać na pokrycie kosztów sądowych. Zauważyć ponownie należy w tym miejscu, iż obowiązek wykazania złej sytuacji materialnej uprawniającej wnioskodawcę do udzielenia prawa pomocy leży po jego stronie i musi się on liczyć z konsekwencjami nieprzedłożenia na wezwanie Sądu stosownych dokumentów. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego, co do przedstawienia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skutkuje brakiem uprawdopodobnienia informacji wskazanych przez skarżącą we wniosku, a tym samym stanowi przeszkodę do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza przedstawionych przez J. S. informacji, a w szczególności uwzględnienie źródła i wysokości osiąganego dochodu oraz fakt, że skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu pozwalają na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 50 zł. Przyznane zwolnienie nie przekracza możliwości finansowych skarżącej, bowiem uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 50zł w niniejszej sprawie nie uczyni uszczerbku w jej utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi skarżącej skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny, bowiem na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy "p.p.s.a.".