I SA/Ke 560/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 29 października 2009r. nr [...] w przedmiocie zgody na umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 6 października 2009r. S. G. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o umorzenie, ewentualnie o rozłożenie na raty, zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku po zmarłej matce B. Ś. G. wraz z odsetkami za zwłokę. Wniosek swój argumentowała ciężką sytuacją życiową i materialną. Prezydent Miasta K. (dalej Prezydent), któremu wniosek do ustosunkowania się został przekazany, postanowieniem z dnia 29 października 2009r. znak: P.II 31161/42/09 odmówił wyrażenia zgody na umorzenie oraz rozłożenie na raty przedmiotowych należności w kwocie 31.513 zł, powołując się na przepis art. 209 §3-5 Ordynacji podatkowej oraz art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 88, poz. 539 ze zm., dalej jako ustawa o dochodach j.s.t.). W motywach postanowienia Prezydent, powołują się na przepis art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazał, że ulgi podatkowe w formie umorzenia i rozłożenia na raty mają charakter wyjątkowy i jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od zasady płacenia podatków w sposób i terminie przewidzianym przez prawo. Organ podniósł, iż z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w przypadku wnioskodawczyni w ostatnim czasie nie wystąpiły okoliczności, które można określić jako ważny interes podatnika czy też interes publiczny uzasadniające zastosowanie ulgi podatkowej. Trudna, w przeświadczeniu S. G. sytuacja finansowa, na którą powołuje się we wniosku, nie może stanowić jedynej przesłanki do zastosowania wnioskowanych ulg. Na powyższe postanowienie S. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 191 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne przyjęcie, iż skarżąca jest w stanie zapłacić jednorazowo zaległość podatkową z tytułu podatku od spadków i darowizn. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi S. G., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniosła, iż ważny interes podatnika uzasadniają nie tylko okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, ale również trudna sytuacja materialna związania z koniecznością ponoszenia określonych wydatków. Postanowienie Prezydenta jest natomiast nieadekwatne do niespornych ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Skarżąca posiada bowiem niewielkie środki na swoje utrzymanie i bez wsparcia rodziny nie byłaby w stanie ponosić kosztów związanych z codziennym życiem. Organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, nie rozważył w sposób wszechstronny twierdzenia strony, iż jej sytuacja finansowa nie pozwala na jednorazową spłatę zaległości w pełnej wysokości, a zatem stanowi przesłankę zastosowania ulgi. Strona, celem wykazania dopuszczalności skargi na powyższe postanowienie Prezydenta, powołała się nadto na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002r., sygn. III RN 135/01. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o odrzucenie skargi, albowiem na zaskarżone postanowienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Podkreślił, iż zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a., stronie przysługuje prawo wniesienia skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone przez S. G. postanowienie zostało wydane na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t., stanowiącego, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Z literalnego brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że organem właściwym w sprawie umarzania podatków, w tym podatków stanowiących w całości dochód jednostek samorządu terytorialnego jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Oznacza to, że o umorzeniu bądź odmowie umorzenia przedmiotowego podatku rozstrzyga tylko i wyłącznie w drodze decyzji naczelnik urzędu skarbowego. Odrębność postępowania w przedmiocie umorzenia podatków stanowiących w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego polega na konieczności uzyskania przez naczelnika zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zgoda organu przybiera postać postanowienia i jest niewątpliwie obligatoryjnym elementem przedmiotowego postępowania. Postępowanie jednak przed organem jednostki samorządu nie ma samodzielnego charakteru, stanowi pewien etap przed wydaniem decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie jest w żadnym wypadku uprawniony do samodzielnego rozstrzygania kwestii umorzenia zaległości podatkowych. Z tego względu jego postanowienie w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Należy również wskazać, że na mocy art.18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t. przedmiotowe postanowienie jest niezaskarżalne bowiem nie przysługuje na nie zażalenie. Z kolei fakt, że wyrażenie zgody następuje obligatoryjnie w formie postanowienia, wyklucza możliwość zaliczenia go do kategorii innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że postanowienie Prezydenta Miasta K., odmawiające zgody S. G. na umorzenie oraz rozłożenia na raty jej zaległości podatkowych nie jest żadnym z postanowień, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zgodnie z zacytowanym wyżej art. 3 § 2 pkt. 2 p.p.s.a.; nie jest też aktem lub czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a.. W związku z powyższym skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a.. Odnośnie powołanego w skardze orzeczenia Sądu Najwyższego (III RN 135/01), zważyć należy, iż wyrok ten wydany został w oparciu o inny, od obowiązującego w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia, stan prawny. Podkreślenia wymaga również fakt, że S. G. nie poniesie ujemnych skutków prawnych związanych z brakiem możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przypadku wydania przez organy podatkowe ostatecznej decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej będzie miała prawo wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego. W ewentualnym postępowaniu przed sądem administracyjnym obok kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd mając na uwadze przepis art.135 p.p.s.a., stanowiący że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, skontroluje również legalność postanowienia wydanego przez Prezydenta Miasta K.. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.