I SA/Ke 562/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi O.L. i A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: 1. zwolnić A. L. od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla A .L. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 628/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W dniu 19 sierpnia 2013 r. postanowieniem sygn. akt I SA/Ke 629/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć strony postępowania – J. L., które zostało podjęte od dnia 6 października 2014 r. z udziałem następców prawnych skarżącego – A. L. i O. L. (postanowienie WSA w Kielcach z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt I SA/ Ke 629/14). W dniu 23 stycznia 2015 r. A. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie P. Z.. Uzasadniając wniosek wskazała, że Sąd wezwał ją do uiszczenia kosztów sądowych w łącznej kwocie we wszystkich sprawach około 40 tys. złotych. Skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości zgromadzenia i zapłaty takiej kwoty. Aktualnie mieszka i pracuje zagranicą, niemal wszystkie dochody przeznacza na swoje utrzymanie, stara się również pomagać córce. Wnosząc o ustanowienie pełnomocnika skarżąca wskazała doradcę podatkowego P. P., który prowadził sprawy męża. Skarżąca jako posiadany majątek wykazała mieszkanie wielkości 140 m² , oszczędności w kwocie 500 zł oraz samochód KIA Opijus rok prod. 2008 o wartości powyżej 3000 euro. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu opieki nad starszą osobą w Niemczech uzyskuje dochód w kwocie 500 zł brutto miesięcznie. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W świetle art. 246 § 3 ustawy p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W niniejszej sprawie A. L. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie doradcy podatkowego. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację życiową i finansową skarżącej, przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów jak również wysokość wpisów sądowych we wszystkich sprawach ze skargi A. L. uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz etap postępowania sądowoadministracyjnego uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. Przy czym w odniesieniu do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego podkreślić dodatkowo należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi kasacyjnej. W myśl bowiem przepisu art. 173 § 1 ustawy p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w osobie P. Z. wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę doradcy podatkowego, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym, wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 i 3 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.