I SA/Ke 564/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-11-16
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych, skarżący powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację materialną kwalifikującą go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie, w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania w tej części.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na podeszły wiek, problemy zdrowotne, niską emeryturę po potrąceniach komorniczych oraz wysokie zobowiązania finansowe.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. oraz umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 listopada 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprawie ze skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych J. S. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący wskazuje na podeszły wiek – 71 lat, stan zdrowia – leczy się na wiele chorób oraz na problemy finansowe. Oświadcza, że część jego emerytury jest potrącana przez komornika, co powoduje, że skarżącemu brakuje środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi. Skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jako posiadany majątek wykazał mieszkanie lokatorskie wielkości 49m². Skarżący utrzymuje się z emerytury w kwocie 1850 zł netto miesięcznie – po potrąceniu komorniczym do wypłaty – 1295,35 zł. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki wykazuje czynsz – 396,40 zł, prąd – ok. 50 zł, lekarstwa – 300-350 zł, telefon ok. 100 zł. Ponadto skarżący oświadcza, że spłaca dwie pożyczki kwota raty - 376 zł oraz 266 zł i posiada zadłużenie w ZUS na kwotę 99.286,07zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło