I SA/Ke 565/05

WyrokWSA w Kielcach2006-02-15

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Maria Grabowska, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów procedury podatkowej, w szczególności art. 123 § 1, art. 133 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu podatkowym, stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów procedury podatkowej, polegające na braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1, art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej), stanowi kwalifikowaną wadę postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą podatek od nieruchomości za 2005 r. Skarżący zarzucił, że nie uwzględniono zwolnienia części gruntu zajętego pod gazociąg i że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie w trybie niejawnym. Sąd stwierdził, że organy podatkowe naruszyły przepisy procedury, pomijając w postępowaniu współwłaścicieli nieruchomości B.S. i W.S., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 565/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: Ref. staż. Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15.02.2006 r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania C. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2005r. - utrzymało w mocy w/w decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ podatkowy I instancji ustalił na imię C. S. i W. S. podatek od nieruchomości na 2005r.Opodatkowaniem objęto budynki mieszkalne o wysokości od 2,2 m i powierzchni 73,00 m.2., budynki mieszkalne o wysokości do 2,2m i powierzchni 28,00 m.2., grunty pozostałe o powierzchni 933,00 m.2.Wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, złożonej informacji lub innych dowodów, przy zastosowaniu stawek podatku określonych uchwałą Rady Miejskiej w K.. Odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji złożył C. S. wskazując, że nie uwzględniono zwolnienia części gruntu, jaki jest zajęty pod gazociąg wysokiego ciśnienia, który przechodzi przez działkę i którym doprowadzany jest gaz do Rozdzielni Gazu w K. Podniósł, że gazociąg przebiegający przez jego działkę należy zaliczyć do budowli, gdyż stanowi część składową Rozdzielni Gazu w K. i podatek za wykorzystywanie gazociągu powinien płacić ten, kto czerpie korzyści. Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że organ podatkowy I instancji dokonał prawidłowego wymiaru podatku, ponieważ powierzchnia gruntów jest zgodna z wypisem z rejestru gruntów, a stawkę zastosowano zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej w K. z 12 grudnia 2002r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, że przepis art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje zwolnień z tytułu gruntów zajętych pod gazociąg. Zwolnień takich nie wprowadziła również w/w uchwała Rady Miasta. Gazociąg nie będąc nieruchomością w rozumieniu Kodeksu Cywilnego stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowla, którą definiują przepisy art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, a podatnikiem tego podatku jest właściciel budowli- gazociągu. Na powyższe rozstrzygnięcie C. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając, że odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji rozpatrzono w trybie niejawnym. W jego ocenie, za ten sam grunt nie może płacić podatku właściciel w wysokości jak za działkę osiedlową tj. przeznaczoną pod budowę i jednocześnie użytkownik- właściciel gazociągu, jak za budowlę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do dyspozycji art. 133 Ordynacji podatkowej stroną jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117 ordynacji podatkowej, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub, której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Ustawodawca zastosował więc w stosunku do strony postępowania tzw. obiektywną metodę oceny jej charakteru. Ustalenie kręgu podatników i przedmiotu sprawy oraz udokumentowanie tych stanów należy do obowiązków procesowych organów podatkowych. Niewątpliwie postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości będącej współwłasnością osób fizycznych dotyczy interesu każdego współwłaściciela nieruchomości objętej opodatkowaniem. Każdy z nich zatem powinien mieć zagwarantowane prawo udziału w tym postępowaniu osobiście lub przez pełnomocnika. Jeżeli więc nieruchomość, której dotyczy powstałe zobowiązanie podatkowe stanowi współwłasność to podatnikami, a tym samym stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne( Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 z póź. zm.)podstawą wymiaru podatków od nieruchomości są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z dołączonego do akt postępowania podatkowego wypisu z ewidencji gruntów wynika, że B. i C. S. oraz W. S. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. J. o pow. 933 m.2.,oznaczonej jako działka nr 1248, obręb 0006. Zgodnie z przepisem art. 3 ust.4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2002 r. N 9, poz. 84 ze zm.), zasadą jest, iż jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie natomiast z ogólnymi przepisami dotyczącymi odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe (art.91 ordynacji podatkowej) do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Przepis art. 123 §1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego. W niniejszej sprawie organy podatkowe naruszyły wskazane powyżej regulacje prawne. Z akt postępowania podatkowego wynika, że organ podatkowy II instancji pominął w postępowaniu współwłaścicieli nieruchomości B. S. i W. S., prowadząc postępowanie i doręczając zaskarżoną decyzję tylko jednemu ze współwłaścicieli - C. S. Z kolei organ podatkowy I instancji pominął w toku postępowania współwłaścielkę nieruchomości -B. S. Należy nadmienić, że po wejściu w życie ustawy z 30.10.2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2002r. nr 200, poz.1683) tj. po 1 stycznia 2003r. małżonków traktuje się jak innych współwłaścieli. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach powinni być wykazani dwaj małżonkowie jako podatnicy. Każdy z nich zatem powinien otrzymać decyzję. Organ odwoławczy nie wypełnił również obowiązku jaki nakłada na niego art. 200 §1 Ordynacji podatkowej (vide wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., I SA/Łd 4/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 113). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, to naruszenie praw strony ma wymiar kwalifikowany tj. ma istotny wpływ na wynik sprawy (vide uchwała (7) NSA z dnia 25.04.2005 r., FPS 6/04 publ. ONSA i WSA 2005/4/66). Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi natomiast podstawę do uchylania decyzji organów podatkowych w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Z tych powodów wobec naruszenia przepisów procedury podatkowej, w szczególności art.123§1, art.133§1, oraz 200 §1 Ordynacji podatkowej, decyzje organów obu instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. W ponownym postępowaniu organy podatkowe przeprowadzą postępowanie z udziałem wszystkich stron postępowania i po zebraniu adekwatnego do przedmiotu postępowania materiału dowodowego podejmą stosowne rozstrzygniecie, którego uzasadnienie odpowiadać będzie wymogom art. 210§4 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło