I SA/Ke 57/06
WyrokWSA w Kielcach2006-05-16
Skład orzekający: Ewa Rojek, Grażyna Jarmasz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma prawo zwrócić tytuł wykonawczy, jeśli nie wskazano w nim orzeczenia potwierdzającego zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, gdy obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu prawa?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie ma podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego, jeśli obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisu prawa (art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych) i został wskazany jako podstawa prawna w tytule wykonawczym (rubryka nr 30 jako "z mocy prawa"). W takim przypadku nie jest wymagane wskazanie indywidualnego orzeczenia administracyjnego potwierdzającego zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszczają egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. na C.P., E.L., P.S. i D.K. PPUH "S.". Organy egzekucyjne uznały, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych, ponieważ nie wskazano w nich orzeczenia potwierdzającego zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, mimo że opłata ta wynikała z ustawy o drogach publicznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Gminy B. koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: I SA/Ke 57/06 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16.05.2006 r. sprawy ze skargi Gminy B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : zwrotu tytułów wykonawczych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Gminy B. koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. numer [...] zwracające wierzycielowi - Zarządowi Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. - tytuły wykonawcze wystawione na C.P., E.L., P.S. i D.K. PPUH "S.".
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwagi na fakt, iż nie wskazano podstawy prawnej tego obowiązku, tj. orzeczenia, które potwierdziło zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty dodatkowej, za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, wynikającej z ustawy o drogach publicznych. Przy czym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie kwestionuje tego, że opłaty dodatkowe za parkowanie pojazdów samochodowych podlegają egzekucji administracyjnej bowiem wynika to z art.40d ust.2 ustawy o drogach publicznych. Nie stanowi to jednak wystarczającej podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego na M.G., bowiem przepisy art.13f tej ustawy jedynie ogólnie określają możliwość nałożenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Jednak jeżeli z przepisu nie wynika wprost, kto jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia należności, ani w jakim terminie należność ma zostać uiszczona, brak jest podstaw do skierowania do egzekucji tych tytułów wykonawczych.
Na powyższe rozstrzygnięcie Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając, tak jak i w odwołaniu, naruszenie art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, iż opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych pobierana jest zgodnie z art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a więc wynika bezpośrednio z przepisu prawa, wobec czego może być poddana egzekucji administracyjnej.
Na poparcie swoich stwierdzeń skarżący powołał się na orzeczenia sądowe, a to: wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 lipca 2004r. sygn. akt I SA/Bd 257/04, wyrok NSA z 7 grudnia 2005r. sygn. akt SSK 2580/04. Jak wynika z orzeczenia WSA w Bydgoszczy sąd nie miał wątpliwości co do nakładania opłaty dodatkowej, której wysokość wynika wprost z przepisów prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej. Takie też stanowisko zaprezentowano w w/w wyroku NSA.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji powołując się na treść art. 13 ust 1 pkt 1, art.13f ust. 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 204 z 2004r., poz. 2086 ze zm./.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Stwierdzono, że przedmiotowe tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na to, że nie wskazano w nich dokumentu potwierdzającego zaistnienie przesłanek do nałożenia opłat dodatkowych wynikających z ustawy o drogach publicznych, z którymi zobowiązani zostali zapoznani.
Dokumenty takie w postaci "zawiadomień o stwierdzeniu parkowania bez uiszczenia opłaty" zostały przedłożone na etapie skargi i dlatego nie mogły być brane pod uwagę w chwili załatwiania zażalenia. Z chwilą wpisania ich w rubryce 30 tytułów wykonawczych w poz. 1 "orzeczenie z dnia ... nr ..." i dołączenia ich do tychże tytułów przez wierzyciela zostaną przyjęte do realizacji przez organ egzekucyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie organu egzekucyjnego I instancji dotknięte są wadami procesowymi w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestionowane skargą postanowienie zostało podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego, którego przedmiotem jest egzekwowanie od zobowiązanego dodatkowej opłaty parkingowej.
Spór dotyczy ustalenia wystarczających przesłanek do prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wyegzekwowania należności pieniężnych.
Na wstępie należy podkreślić, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Taki kategoryczny zakaz sformułowany został w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.) - cytowanej dalej jako ustawa egzekucyjna, który jednocześnie wprowadził dla organu egzekucyjnego obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Taka sytuacja ma w szczególności miejsce, gdy egzekucję prowadzi się na wniosek wierzyciela. Zakaz badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może być z kolei utożsamiany z zakazem badania samego tytułu pod względem jego zgodności z obowiązującymi przepisami, a w szczególności z regulacjami zawartymi w art. 27 ustawy egzekucyjnej.
W przedmiotowej sprawie organy egzekucyjne swe rozstrzygnięcia podjęły w oparciu o treść art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, stosownie do którego jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Przepis wymienia więc dwie przesłanki do zwrotu tytułu egzekucyjnego wierzycielowi. W niniejszej sprawie, żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Odnosząc się do pierwszej przesłanki należy stwierdzić, że obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty parkingowej podlega egzekucji administracyjnej. Wynika to wprost z treści art. 40d ust.2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2004, Nr 204, poz.2086 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa o drogach, który stanowi, iż opłaty określone w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach wraz z odsetkami za zwłokę podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku drugiej przesłanki koniecznym staje się zbadanie wymogów formalnych wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Ustawa egzekucyjna w powoływanym już art. 27 szczegółowo określa wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu tytuły wykonawcze wystawione w przedmiotowej sprawie spełniają te wymogi.
Niezasadne jest twierdzenie organów egzekucyjnych, jakoby nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej z uwagi na fakt, iż nie wskazano podstawy prawnej obowiązku, tj. orzeczenia, które potwierdziłoby zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty dodatkowej, wynikającej z ustawy o drogach. Obowiązek nie musi bowiem zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, aby podlegał egzekucji. Stosownie do treści art. 3 § 1, w związku z art. 2 ustawy egzekucyjnej, egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisu art. 13f ust. 1 ustawy o drogach i pobierany jest przez jednostkę organizacyjną gminy pełniącą funkcję zarządu drogi. W przypadku więc gdy obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa spełnieniem omawianego warunku jest wskazanie, jak w niniejszej sprawie, w rubryce nr 30 tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej należności pkt 3, tj. "z mocy prawa".
W tym miejscu należy podkreślić, iż tytuł wykonawczy jest jedynie dokumentem urzędowym wystawionym przez wierzyciela, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej, w którym wierzyciel podaje niezbędne informacje oraz wnioskuje o wszczęcie egzekucji wymienionych w tytule należności.
Wobec powyższego organy egzekucyjne nie miały podstaw prawnych do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi.
Powołanie się przez organ II instancji w udzielonej odpowiedzi na skargę na fakt dołączenia dopiero do skargi zawiadomień o stwierdzeniu parkowania bez uiszczenia opłaty nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z tego powodu, że zawiadomienie to, mające charakter upomnienia, nie stanowi rozstrzygnięcia administracyjnego stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu egzekucyjnego, tym bardziej, że należność, której dotyczy sprawa, jest egzekwowana z mocy przepisu prawa, co wykazano powyżej.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło