I SA/Ke 573/17

PostanowienieWSA w Kielcach2017-10-27

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności składkowych, skarżący powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając jego trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności składkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną i brak dochodów. Skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym z matką, utrzymując się z jej renty rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla K.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K., oraz umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 października 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności składkowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie ze skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności składkowych K.K. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżący wskazuje na zawieszenie wykonywania zawodu adwokata oraz na brak dochodów. Skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym z matką w wieku 83 lat. Skarżący nie wykazuje majątku, matka posiada mieszkanie własnościowe wielkości 36m². Utrzymują się z renty rodzinnej matki w kwocie 1063 zł netto miesięcznie. Stałe zobowiązania pokrywa matka - czynsz – 320 zł, opłata za garaż – 33 zł, gaz – 42 zł, telefon 50 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło