I SA/Ke 574/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2010r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...]odmawiające J. S. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z wystawionymi przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułami wykonawczymi o numerach: Rb-36645/2009 i Rb-36644/2009 organ egzekucyjny - Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie zawiadomień nr Rb-36645/09 i Rb-36644/09 z dnia 9 grudnia 2009r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem dokonał zajęcia rachunku bankowego. W dniu 22 grudnia 2009r. J. S. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W dniu 28 stycznia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowił odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W dniu 23 grudnia 2009r. J. S. złożyła ustnie do protokołu w siedzibie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek zakwalifikowany jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach Rb 36644/2009 i Rb 36645/2009, podnosząc nie doręczenie w wymaganym terminie upomnienia. W dniu 29 grudnia 2009r. w uzupełnieniu do pisma z dnia 22 grudnia 2009r. i protokołu z dnia 23 grudnia 2009r. J. S. stwierdziła, że wnioskuje o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to J. S. złożył ustnie do protokołu w dniu 19 lutego 2010r. zażalenie i jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcie z dnia [...]. utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]. Z kolei postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Na postanowienie to J. S. złożyła zażalenie, nie zgadzając się z oceną stanu zdrowia dokonaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Organ wyjaśnił, że na zaległości J.S. powstałe z tytułu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] w dniu 12 października 2009r. zostały wystawione upomnienia o numerach: up 518/2009, up 519/2009, które wysłano na adres wskazany w decyzji i jako nie podjęte w terminie zostały zwrócone do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z wystawionymi przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie zawiadomień nr Rb-3 6645/09 i Rb-36644/09 z dnia 9 grudnia 2009r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, dokonał zajęcia rachunku bankowego. Jednocześnie z dokonaniem zajęcia przesłano zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych. J. S. własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór tytułów wykonawczych w dniu 15 grudnia 2009r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do tytułów wykonawczych. Zdaniem organu, osobisty odbiór odpisów tytułów wykonawczych jest jednoznaczny z przyjęciem pouczenia o możliwości złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Uprawnienie do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało zrealizowane w terminie, który upłynął w dniu 22 grudnia 2009r. Termin ten był stronie znany i miała ona świadomość jego przekroczenia. Organ, przywołując treść art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podniósł, że prośba o przywrócenie terminu złożona do protokołu w dniu 19 lutego 2010r. nie zawiera żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności, które były przyczyną niezłożenia zarzutów w terminie. Samo stwierdzenie, iż dokumentacja medyczna uzasadniająca przywrócenie terminu znajduje się w ZUS wydział emerytur nie jest w tej kwestii wystarczająca. W ocenie organu, uchybienie do terminu do wniesienia zarzutów było przez stronę zawinione. J. S. dołączyła do wniosku kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 29 grudnia 2009r., z którego wynika jedynie, iż cierpi na różnego rodzaju schorzenia ortopedyczne i jest pacjentką poradni ortopedycznej od roku 2006. Stwierdzenie w zaświadczeniu, iż zobowiązana kwalifikuje się do świadczeń rentowych odzwierciedla cel uzyskania tego zaświadczenia, tj. wskazanie okoliczności, które mogą być podstawą ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a nie jak sugeruje zobowiązana w celu potwierdzenia jej stanu zdrowia będącego przyczyną niezłożenia zarzutów w terminie. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego winno wynikać, że obłożna choroba trwała w okresie, lub co najmniej w ostatnim dniu tego okresu choroby, dla którego przewidziany był termin do dokonania czynności, tj. do złożenia zarzutów. W ocenie organu, strona nie uprawdopodobniła faktu niemożności dochowania przypisanego terminu, a zatem przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie nie jest zasadne. Dowody przez nią przedstawione nie wskazują na okoliczności, które były przyczyną niemożności dokonania czynności w określonym czasie, zwłaszcza iż zobowiązana wielokrotnie w tym czasie składała liczne wnioski do protokołów w Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. dotyczące tego samego postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że strona naruszyła również termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Termin zawarty w art.58 k.p.a. liczony jest od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty doręczenia postanowienia stwierdzającego, iż nastąpiło uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Za datę ustania przyczyny uchybienia terminowi należy uznać pierwszy dzień, w którym możliwe było złożenie podania. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż J. S. w dniu 23 grudnia 2009r. złożyła ustnie do protokołu wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jednakże nie złożyła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, nie złożyła także w tym czasie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony już w czasie, kiedy zobowiązana miała świadomość upływu terminu zarówno do wniesienia zarzutów, jak również do przywrócenia terminu do ich wniesienia, bowiem w dniu 12 stycznia 2010r. otrzymała postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...]. znak: [...]w sprawie odmowy rozpatrzenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na wniesienie ich po terminie (uchylone do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 9 lutego 2010r.). Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. J. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie posiadają wiadomości specjalnych odnośnie stanu zdrowia skarżącej. Wiedzę taką posiada chirurg ręki i została ona zawarta zaświadczeniu znajdującym się w aktach postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kwestią sporną była ocena, czy prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wynika, że zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym art. 18 tej ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. I tak w art. 58 K.p.a. uregulowano instytucję przywrócenia terminu. Stwarza ona możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia, i ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym jest spełnienie jednocześnie czterech warunków: uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy, wniesienie prośby o przywrócenie terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. J. S. nie kwestionowała w toku postępowania, że uchybiła terminowi do złożenia zarzutów. Już bowiem w dniu 23 grudnia 2010r., składając w siedzibie organu oświadczenie do protokołu, poinformowała, że w dniu 22 grudnia 2009r. upływał siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów. Z kolei składając takie oświadczenie w dniu 19 lutego 2010r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W tej sytuacji prawidłowo organ przystąpił do analizy istniejących w sprawie okoliczności pod kątem cytowanego wyżej art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że takich okoliczności J. S. nie wykazała. Nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że przez cały bieg terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, tj. od dnia 16 grudnia 2009r. do 22 grudnia 2009r. istniała niezależna od niej przeszkoda, która spowodowała niemożność złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Brakiem winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma, obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie pisma, przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Żadna z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie zaszła. Skarżąca, na której spoczywał obowiązek wykazania takich faktów, powołała jedynie okoliczność "złego stanu zdrowia i niemożliwość zajęcia się sprawą w terminie wcześniejszym" (oświadczenie z dnia 23 grudnia 2009r.). Przedłożyła także zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 29 grudnia 2009r., zawierającego opis choroby. Wynika z niego wprawdzie, że skarżąca pozostaje w leczeniu ortopedycznym Poradni Urazowo-Ortopedycznej w K. od 2006r. oraz że ma problemy z pisaniem, jednakże nie przesądza ono o tym, że w dniach od 16 grudnia 2009r. do 22 grudnia 2009r. skarżąca w ogóle nie była w stanie pisać bądź też stawić się w siedzibie organu w celu ustnego zgłoszenia zarzutów. Przy czym skarżąca miała świadomość możliwości składania wszelkich oświadczeń w takiej formie, czyniąc w ten sposób już 23 grudnia 2009r. Wiarygodności twierdzeniu, że stan zdrowia uniemożliwił stronie złożenia zarzutów w ustawowym terminie, świadczy również okoliczność, że w dniu 22 grudnia 2009r. skarżąca złożyła za pośrednictwem poczty wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, o czym zresztą oświadczyła w dniu 23 grudnia 2009r. Logicznym jest zatem uznanie, że choroba skarżącej w dniach 16 grudnia 2009r. do 22 grudnia 2009r. nie uniemożliwiała podejmowanie przez nią czynności takich jak nadanie pisma w placówce pocztowej. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby w dniu tym, tj. 22 grudnia 2009r., skarżąca złożyła oprócz wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, także zarzuty na to postępowanie. Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że prócz wyżej opisanej, nie spełniona została również przesłanka złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro J. S. już w dniu 23 grudnia 2009r. stawiła się w siedzibie organu, składając oświadczenie, że termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu 22 grudnia 2009r., to znaczy po pierwsze, że już w tym dniu miała świadomość uchybienia terminowi do dokonania czynności, a po drugie, że w tym właśnie dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi. W konsekwencji, wniosek o przywrócenie terminu zobowiązana była złożyć do dnia 30 grudnia 2009r. Dokonując tego dopiero w dniu 19 lutego 2010r., skarżąca uczyniła to wbrew treści art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podsumowując, J. S. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zarzutów, a ponadto składając wniosek o przywrócenie tego terminu uczyniła to z przekroczeniem siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności. Nie spełniła tym samym przesłanek opisanych w art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło organowi zastosowanie instytucji przywrócenia terminu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zaskarżone rozstrzygniecie w pełni odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.