I SA/Ke 574/14
PostanowienieWSA w Kielcach2015-01-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy sąd administracyjny ma kompetencje do imiennego wyznaczenia doradcy podatkowego jako pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zwolnić osobę fizyczną od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej sytuację życiową i finansową. Sąd nie ma jednak kompetencji do imiennego wyznaczenia konkretnego doradcy podatkowego jako pełnomocnika z urzędu; jego rolą jest jedynie wystąpienie do Krajowej Rady Doradców Podatkowych z wnioskiem o wyznaczenie takiego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca A. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazała, że nie jest w stanie ponieść łącznych kosztów sądowych w wysokości około 40 tys. zł, ponieważ jej dochody są niskie, a większość przeznacza na utrzymanie i pomoc córce. Wykazała posiadanie mieszkania, oszczędności oraz samochodu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono A. L. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. L. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi O.L. i A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: 1. zwolnić A. L. od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla A .L. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2000 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2007r. solidarnie wraz z O.L. – A. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Uzasadniając wniosek wskazała, że Sąd wezwał ją do uiszczenia kosztów sądowych w łącznej kwocie we wszystkich sprawach około 40 tys. złotych. Skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości zgromadzenia i zapłaty takiej kwoty. Aktualnie mieszka i pracuje zagranicą, niemal wszystkie dochody przeznacza na swoje utrzymanie, stara się również pomagać córce. Wnosząc o ustanowienie pełnomocnika skarżąca wskazała doradcę podatkowego P. Z., który prowadził sprawy męża.
Skarżąca jako posiadany majątek wykazała mieszkanie wielkości 140 m² , oszczędności w kwocie 500 zł oraz samochód KIA Opijus rok prod. 2008 o wartości powyżej 3000 euro. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu opieki nad starszą osobą w Niemczech uzyskuje dochód w kwocie 500 zł brutto miesięcznie.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika prawnego przez stronę dochodzącą swych roszczeń.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację życiową i finansową skarżącej, przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów jak również wysokość wpisów sądowych we wszystkich sprawach ze skargi A. L. uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.
Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w osobie P. Z. wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę doradcy podatkowego, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym, wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1, § 3 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło