I SA/Ke 577/07
PostanowienieWSA w Kielcach2008-01-14
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i dochodową strony skarżącej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony częściowo w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 50 zł, ponieważ strona skarżąca posiada majątek znacznej wartości (nieruchomości, gospodarstwo rolne, samochody) oraz uzyskuje stałe dochody, co pozwala na częściowe pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, gdyż strona samodzielnie sformułowała skargę, wykazując umiejętność obrony swoich racji, a charakter sprawy nie uzasadniał udziału profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Strona skarżąca I.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, posiada majątek (mieszkanie, gospodarstwo rolne, działkę budowlaną, samochody) i czerpie dochody z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia żony.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił częściowo zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 50 zł, w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić, a wniosek o ustanowienie adwokata oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 stycznia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2006r. wraz z należnymi odsetkami p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 30 października 2007r. w kwocie powyżej 50zł; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić; III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 6 grudnia 2007r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. Znak[...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2006r. wraz z należnymi odsetkami I. B. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwudziestoletnią córką. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym wchodzi mieszkanie wielkości [...]m², gospodarstwo rolne wielkości [...]ha, działka budowlana – [...]m² oraz samochody – [...]
Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z gospodarstwa rolnego w wysokości ok.[...]zł miesięcznie oraz przez żonę skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...]zł miesięcznie.
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Analiza złożonego przez I. B. wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych o co się ubiega.
Skarżący ma możliwość czerpania płodów rolnych z gospodarstwa rolnego, jego żona osiągają stały miesięczny dochód w wysokości [...]zł , ponadto skarżący jest w posiadaniu zarówno majątku ruchomego jak i nieruchomego znacznej wartości - mieszkanie, gospodarstwo rolne, działka budowlana oraz samochody. Dlatego zwolnienie z wpisu od skargi w kwocie powyżej 50zł, jako zwolnienie częściowe z opłat sądowych jest adekwatne do przedstawionej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego. W związku z powyższym w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić.
Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący prawidłowo sformułował skargę, w szczególności zawarł w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem.
Należy przy tym podkreślić, że problematyka i okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1, § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło