I SA/Ke 578/11
PostanowienieWSA w Kielcach2012-01-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zasadny, mimo że strona nie uiściła opłaty sądowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata jest zasadny ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, która uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wniesienia skargi.Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący uzupełnił braki. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i utrzymanie rodziny. Sąd uznał zasadność wniosku o ustanowienie adwokata, ale oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 stycznia 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
W skardze z dnia 19 listopada 2011r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych A. D.zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 grudnia 2011r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący zawarł merytoryczne zarzuty skargi. W dalszej części oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i małoletnim synem, jako posiadany majątek wykazał dom wielkości 72m², nieruchomość rolną wielkości 4,48ha oraz zabudowania gospodarcze. Oświadczył, że jego rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez niego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 325zł miesięcznie i powyższa kwota nie wystarcza na utrzymanie rodziny, leczenie, ponoszenie opłat za energię, wodę, opał.
W myśl art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów rodziny skarżącego należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku o ustanowienie adwokata, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A.D. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło