I SA/Ke 582/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium organ odwoławczy) decyzją z [...]. nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. (dalej jako: organ I instancji, Burmistrz) z [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty W. Z. (dalej jako: skarżąca) z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych za lata 2017-2019 w kwocie [...]zł. Kolegium ustaliło, że skarżąca wnioskiem z 31 marca 2021 r. zwróciła się do organu o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłat za lata 2016-2019 uiszczonych z tytułu korzystania z przystanków na terenie Gminy S. na mocy nieważnych z mocy prawa Uchwał Rady Miejskiej w S.. Burmistrz powołaną na wstępie decyzją orzekł o odmowie stronie stwierdzenia nadpłaty opłat uiszczonych z tytułu korzystania z przystanków na terenie Gminy. Organ wskazał w treści uzasadnienia decyzji na treść art. 72 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 74 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 135, z późn. zm., dalej "ordynacja podatkowa"). Podniósł, że WSA w Kielcach stwierdził nieważność zapisu § 3 ust. 2 uchwały Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] Wyrok WSA jest nieprawomocny, gdyż gmina złożyła skargę kasacyjną. Ponadto organ I instancji wskazał, że obowiązek opłaty za zatrzymywanie się na przystankach powstaje z mocy prawa. Wskazał, że skarżąca w okresie od 2016-2019 r nie dokonała wpłaty w wysokości [...] zł, zaś na jej koncie występują zaległości. Rozpoznając odwołanie Kolegium przywołało treść przepisu art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 Ordynacja podatkowa. Stwierdziło, że na dzień rozpoznawania niniejszego odwołania wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdzający nieważność § 3 pkt 2 uchwały Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] r. jest nieprawomocny, z uwagi na jego zaskarżenie przez Radę Miasta i Gminy w S. do NSA. Wyrok w tej sprawie stanie się prawomocny wówczas, gdy skarga kasacyjna gminy zostanie oddalona. Powołując się na orzecznictwo Kolegium podkreśliło, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia. Dopiero zatem prawomocne stwierdzenie przez WSA w Kielcach nieważności zapisu § 3 ust 2 uchwały - tu cyt.: ustala się stawkę opłaty w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku spowoduje, że pobranie od przedsiębiorcy opłaty w ww. wysokości jest od daty wejścia w życie uchwały będzie bezpodstawne. W ocenie Kolegium wobec poczynionych wyżej ustaleń, podjęte przez organ I instancji rozstrzygniecie odmawiające stronie stwierdzenia nadpłaty na dzień orzekania przed SKO w K. nie narusza prawa. Dopiero prawomocne orzeczenie NSA przesądzi o bycie prawnym podjętej przez gminę uchwały i wyeliminuje (bądź nie) z obrotu prawnego podstawę prawną naliczania opłat w wysokości 0,05 zł. za zatrzymanie na przystanku, tym samym powodując nadpłatę w opłacie za zatrzymanie środka transportu na przystanku (o ile strona takich wpłat na konto organu dokonała). Na powyższą decyzję W. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie: 1) przepisu art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacja Podatkowa poprzez jego wadliwe zastosowanie, 2) naruszenie wyrażonych w art. 120, 121, 124 Ordynacji podatkowej zasad postępowania podatkowego, polegających na: - działaniu z przekroczeniem granic prawnych, tj. powołaniem się nie niewłaściwe podstawy prawne działania organu podatkowego Burmistrza w przedmiotowym postępowaniu, - nie podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z naruszeniem .słusznego interesu wnioskodawczym, w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, - bez należytego i wyczerpującego informowania. strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw będących przedmiotem postępowania, - bez szczegółowego wyjaśniania wnioskodawczym zasadności przesłanek którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy. 2) naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie w sytuacji istniejącej nadpłaty rozumianej jako świadczenie nienależne powstałe z tytułu opłat uiszczonych przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że dokonała wpłat w łącznej kwocie [...]zł. z tytułu opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych usytuowanych na terenie Miasta i Gminy S.. Wpłaty te dokonywane były na podstawie nieważnej z mocy prawa Uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z [...] r. Zdaniem, skarżącej wobec powyższego na podstawie art. 72 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 75 § 1 oraz 77 § 1 Ordynacji podatkowej wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od uiszczonych opłat i wydanie stosownej decyzji. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Skoro mocodawczyni kwestionowała zasadność pobrania przez płatnika podatku to była uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek ten stanowi żądanie strony o którym mowa w art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli wszczyna postępowanie podatkowe. W postępowaniu tym obowiązkiem organu podatkowego jest określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości zgodnej z żądaniem. Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 787/20 nieważności Uchwały nr [...] Rady Miejskiej S. z 21 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S. spowodowało, że z obrotu prawnego wyeliminowana została podstawa prawna naliczania opłat, co w konsekwencji spowodowało, iż w sprawie zaistniała nadpłata w opłacie za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. W dniu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny Wyrokiem w sprawie sygn. akt II GSK [...] oddalił skargę Miasta i Gminy S., tym samym wyrok WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 787/20 jest prawomocny. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty W. Z. z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych za lata 2017-2019 w kwocie [...]zł. Zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Z kolei w świetle art. 75 § 1 ustawy jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W realiach niniejszej sprawy skarżąca za podstawę wniosku wskazała, uchwałę Rady Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] r. w przedmiocie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, na podstawie której dokonywała wpłat w latach 2017-2019 na rzecz organu, a która to jest nieważna. Wskazana powyżej uchwała była przedmiotem rozpoznania na skutek skargi złożonej do WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdził nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt II). Wobec wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie sygn. akt II GSK 447/21 z 16 września 2021 r. oddalił skargę kasacyjną. Zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdzający nieważność § 3 pkt 2 uchwały na dzień wydania zaskarżonej decyzji był nieprawomocny. Stan ten niewątpliwie istniał również w dacie orzekania przez organ I instancji. Powyższa okoliczność uprawniała organ do podjęcia decyzji odmownej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dopiero bowiem prawomocne stwierdzenie przez WSA w Kielcach nieważności zapisu § 3 ust 2 uchwały otworzyło możliwość merytorycznego orzekania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W orzecznictwie akcentuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc), tym niemniej w rozpoznawanej sprawie wobec zaskarżenia wyroku WSA do NSA skargą kasacyjną - rozstrzygnięcie uprawomocniło się 16 września 2021 r., a zatem po dacie orzekania przez organy podatkowe. W świetle powyżej przytoczonych okoliczności zarzuty i argumenty przedstawione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.