I SA/Ke 586/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-10-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona osiąga dochody, nie ma nikogo na utrzymaniu, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie wykazuje zadłużeń, mimo że ubiega się o całkowite zwolnienie?Ratio decidendi
Wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona osiąga dochody, nie ma nikogo na utrzymaniu, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie wykazuje zadłużeń. Jednakże, w celu umożliwienia realizacji prawa do sądu, strona może zostać częściowo zwolniona od kosztów, np. od wpisu od skargi.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiającą umorzenia odsetek. Skarżąca oświadczyła, że mieszka w domu syna, ponosi miesięczne opłaty w kwocie ok. 350 zł plus koszty wyżywienia, środków czystości i ubrania. Jest zatrudniona na umowę zlecenie z miesięcznym wynagrodzeniem od 300 zł do 1.100 zł. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił częściowo uwzględnić wniosek, zwalniając stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku V. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [....] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 3 września 2013 r. II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić.
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek V. P. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że mieszka w domu stanowiącym własność syna. Miesięczny koszt bieżących opłat skarżąca oszacowała na kwotę ok. 350 zł plus koszt wyżywienia, środków czystości, ubranie. Skarżąca oświadczyła, że sama pozostaje w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku ani oszczędności, jest zatrudniona na umowę zlecenie z miesięcznym wynagrodzeniem od 300 zł do 1.100 zł (wynagrodzenie prowizyjne).
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całoćci, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem osiąga dochody, nie ma nikogo na utrzymaniu, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz nie wykazuje zadłużeń.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić.
Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanego skarżącej zwolnienia wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. I tak z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Z powyższego wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Stąd przyjmując, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie całkowitym, uznano, że dla realizacji jej prawa do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia wpisu od wniesionej skargi.
Przyznane zwolnienie umożliwi skarżącej skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny, bowiem na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło