I SA/Ke 595/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-02

Skład orzekający: Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje dotyczące podatku od nieruchomości wydane wobec partii politycznej, która posiada osobowość prawną, zostały prawidłowo doręczone i czy organ należycie ustalił stronę postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania w celu ustalenia strony postępowania podatkowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy stroną była partia polityczna posiadająca osobowość prawną. Doręczenie decyzji na prywatny adres osoby fizycznej, nawet jeśli reprezentuje ona partię, nie jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej dotyczącymi doręczania pism osobom prawnym. Organ podatkowy powinien ustalić stronę postępowania i jej reprezentantów na podstawie przepisów ustawy o partiach politycznych oraz aktualnej sytuacji prawnej partii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg M. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta dotyczące podatku od nieruchomości za 2003 rok oraz za styczeń i luty 2004 roku. Organ pierwszej instancji uznał partię polityczną "A." reprezentowaną przez M. G. za podatnika podatku od nieruchomości, opierając się na umowie najmu lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Strona skarżąca kwestionowała status posiadacza i prawidłowość doręczeń. Kolegium utrzymało decyzje organu pierwszej instancji w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji i określono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 595/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02.03.2006 r. sprawy ze skarg M. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące styczeń i luty 2004r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Decyzjami z dnia [..] obie o numerze [...] Prezydent Miasta określił dla M.G. Prezesa Zarządu Wojewódzkiego A. w K. wysokość zobowiązania podatkowego A. w K. przy ul. S. z tytułu podatku od nieruchomości położonej w K., ul. S. za 2003 rok w kwocie [...]zł oraz za miesiące styczeń i luty 2004r. w kwocie [...]zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu stwierdzono, że jak wynika z informacji uzyskanej z Miejskiego Zarządu Budynków w K. A. - M. G. na podstawie umowy najmu od dnia 1 lipca 1991. do miesiąca lutego 2004r.było posiadaczem lokalu użytkowego położonego w K. przy ul. S. o powierzchni użytkowej 46,67m2 stanowiącego własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 znowelizowanej ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym od dnia stycznia 2003r., podatnikami podatku od nieruchomością osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, będące m.in. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie: - wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości, - jest bez tytułu prawnego. W świetle powyższego, według organu, A. - M. G. jest podatnikiem podatku od w/w nieruchomości i wobec tego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 w/w ustawy zobowiązane było do złożenia w terminie do dnia 15 stycznia deklaracji na ten podatek za 2003r. oraz wpłacania podatku, bez wezwania, na rachunek budżetu właściwej gminy. Umową z dnia 1 czerwca 1992r,. zawartą z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w K., najemcą lokalu położonego w K. ul. S. zostało A.. Aneks nr [...] z 13 marca 2002r. został zawarty z Miejskim Zarządem Budynków w K., jako tym, który przejął prawa i obowiązki po Rejonowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Mieszkaniowej. Tak więc A. -M. G. jest podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż jest, na podstawie umów zawartych z właścicielem Gminą, w imieniu której dział Dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków, na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, posiadaczem lokalu Skarb Państwa. W celu ustalenia prawidłowej stawki podatku wezwano podatnika do udzielenia informacji, czy w lokalu tym prowadzona była działalność gospodarcza, jak również o nadesłanie dokumentów dotyczących utworzenia, formy organizacyjno-prawnej i rejestracji "A.". W piśmie z dnia 2 lutego 2005r. Prezes Zarządu Wojewódzkiego A. w K. M. G. poinformował, że w dniu 28 lutego 2004r. zrezygnował z wynajmowania lokalu, natomiast A. było partią polityczną posiadającą osobowość prawną o zasięgu ogólnokrajowym. Podano także, że w lokalu nie prowadzono działalności gospodarczej, a podatnik utrzymywał się tylko i wyłącznie ze składek członkowskich. Wobec tego do opodatkowania przyjęto stawki określone wart. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyli budynki lub ich części pozostałe oraz stawki określone Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z [...]. Od rozstrzygnięć tych M. G. wniósł odwołania odmawiając zapłaty zaległego podatku od nieruchomości za rok 2003 i 2004. Powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdził , że w przepisie tym jest mowa o posiadaczu nieruchomości, a Porozumienie Centrum - K. wynajmujące lokal od MZB w K. było tylko użytkownikiem , a nie posiadaczem, i płaciło miesięczny czynsz za lokal. Ponadto znowelizowana ustawa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2003r. więc MZB w K. powinien niezwłocznie wystąpić z aneksem do umowy najmu, jak to czyniono wielokrotnie. W tym przypadku takiego aneksu nie nadesłano. Jeżeli w styczniu 2003r. MZB zwiększyłby czynsz o podatek , wtedy zrezygnowano by z lokalu. Działanie organu oceniono jako przerzucanie niedopatrzeń ówczesnego Dyrektora MZB na użytkowników lokalu. Odwołujący się nie zgodził się z takim stanowiskiem, tym bardziej, że A. nie istnieje od lutego 2004r. tj. od czasu przekazania lokalu dla Miejskiego Zarządu Budynków. Po rozparzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami, obie z dnia [...], numer [...] i [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji odpowiednio w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok oraz styczeń i luty 2004r. / w decyzji omyłkowo podano, że chodzi o miesiące 2005roku/. W uzasadnieniu organ nie uznał argumentacji strony A. K., które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych było do lutego 2004r. posiadacze lokalu stanowiącego własność Gminy. Umowę cywilnoprawną najmu lokalu użytkowego A. reprezentowane przez M. G. zawarło 1 czerwca 1992. z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej, którego następcą jest Miejski Zarząd Budynków w K., zakład budżetowy, który działa w imieniu i na rzecz Gminy. Przywołano art. 336 Kc w myśl którego posiadaczem rzeczy jest m.in. ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik najemca, dzierżawca. Posiadanie to powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy na podstawie umowy o czasowe z niej korzystanie. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium podkreśliło, że zapisy umowy cywilnoprawnej nie mogą odnieść skutku prawnego, co do podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku, gdyż obowiązki podatkowe nakładają tylko i wyłącznie ustawy. I na te rozstrzygnięcia organu II instancji M. G. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie zgadzając się z nimi, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz zarzuty, oraz stwierdzając ponownie, że decyzjami nadesłanymi na jego prywatny adres organ usiłuje konsekwencje zaniedbań przerzucić na użytkownik lokalu. Na poparcie swoich twierdzeń, że nie sporządzone zostały niezbędne w związku ze zmianą przepisów aneksy do umowy, przedłożył zawartą przez Miejski Zarząd Budynków z jedną z księgarń umowę, w której strony określają, że najemca opłaca podatek od nieruchomości w wysokości i na zasadach określonych odrębnymi przepisami. W udzielonych odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 133 oraz art. 210 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 133 § 1 tej ustawy stanowi, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 - 117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawego działanie organu podatkowego dotyczy. Zaś zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej. Wobec tego obowiązkiem organu podatkowego, który działał z urzędu, było ustalenie strony, której postępowanie dotyczyło, zwłaszcza z uwagi na informacje, jakie podawał M. G. Organ pierwszej instancji decyzję skierował do strony określonej jako: "M. G. Prezes Zarządu Wojewódzkiego A. w K. przesyłając ją na adres prywatny M. G. Doręczenie osobie fizycznej na jej prywatny adres nie jest doręczeniem jakie przewiduje dla osoby prawnej przepis art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ II instancji skierował swoje rozstrzygnięcie do "A. reprezentowane przez M. G" wysyłając decyzje także na adres prywatny M. G. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie przeprowadzono postępowania w celu należytego ustalenia strony, jako adresata decyzji, jej siedziby, w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z partią polityczną. Ustalenia te należało przeprowadzić przy uwzględnieniu przepisów ustawy z 27 czerwca 1997r. o partach politycznych / t. jedn. Dz. U. Nr 79 z 2001r., poz.867 ze zm./. Zgonie z przepisem art. 16 tej ustawy partia polityczna posiada osobowość prawną, którą nabywa w chwilą wpisania do ewidencji prowadzonej, zgodnie z art. 11, przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać nazwę, skrót nazwy i określenie adresu siedziby partii politycznej oraz imiona, nazwiska i adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych /także art. 11 tej ustawy/. Zaś artykuł 9 ust. 1 przewiduje, że statut partii politycznej określa jej cele, strukturę i zasady działania, a ponadto, w szczególności, organy partii, w tym organy reprezentujące partię na zewnątrz, zasady tworzenia i znoszenia terenowych jednostek organizacyjnych partii, sposób rozwiązania się partii oraz tryb połączenia z inną partią lub innymi partiami. Cały zaś Rozdział 6 tej ustawy poświęcony jest likwidacji partii politycznej. Tak więc w ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy będzie zobowiązany do oznaczenia strony postępowania oraz osób ją reprezentujących na podstawie m.in. w/w ewidencji partii politycznych z uwzględnieniem jej aktualnej sytuacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło