I SA/Ke 6/15

PostanowienieWSA w Kielcach2015-11-13

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata/radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ spółka nie wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Mimo wezwań, spółka nie przedłożyła wystarczających i wiarygodnych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, a jej oświadczenia były niespójne, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ś." Spółka z o.o. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Spółka nie dopełniła wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu, a następnie, mimo wezwań, nie przedłożyła wystarczających dokumentów do oceny jej sytuacji majątkowej, podając jako przyczynę zaginięcie dokumentów lub zużycie środków trwałych. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 listopada 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o ostatecznym wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ś." Spółka z o.o. w K. ("Spółka") pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPPr. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 1 września 2014 r. Sąd przesłał urzędowy formularz PPPr i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca spółka w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu PPPr. W złożonym wniosku Spółka wskazała, że pieniądze spółki posiada strona przeciwna. Spółka wskazała brak kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, brak środków trwałych oraz nie wskazała wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy Spółka wskazała, brak rachunków bankowych. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej Spółki, z uwagi na powyższe pismem z dnia 8 października 2015 r. skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie: 1. odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego spółki za 2014 r. 2. sprawozdania finansowego spółki za 2014 r. 3. dokumentów wskazujących w jaki sposób zostało uregulowane zadłużenie spółki na kwotę ponad 25.000 zł, wykazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r. 4. dokumentów wskazujących w jaki sposób wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych z kwoty 5.000 zł (kwota wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r.) uległa zmniejszeniu do kwoty 0 zł (kwota wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 września 2015 r.). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca Spółka oświadczyła, że nie posiada żadnych dokumentów, ponieważ dokumenty zaginęły. Odnośnie uregulowania zadłużenia w kwocie 25.000,00zł Spółka wskazała, że nie zostało ono uregulowane, a w odniesieniu do środków trwałych wskazała, że uległy one zużyciu i ich wartość stanowi 0zł. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego przysługuje osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 255 ustawy p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a. [druk PPPr], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W niniejszej sprawie pełna ocena sytuacji majątkowej skarżącej nie była możliwa z uwagi na nieprzedstawienie przez Spółkę pełnych, precyzyjnych i wiarygodnych informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej, mimo że do ich ujawnienia została wezwana w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. Skarżąca jako przyczynę nieprzedłożenia żądanych dokumentów wskazała, że dokumenty te zaginęły, przy czym na poprzednie wezwanie Sądu z dnia 23 stycznia 2015 r. w tej samej sprawie Spółka oświadczyła, że nie ma z czego sporządzać zeznań podatkowych ani sprawozdań finansowych. W odniesieniu wyjaśnienia sposobu uregulowania zadłużenia na kwotę ponad 25.000 zł, wykazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r., a niewskazanego w aktualnie rozpoznawanym wniosku Spółka oświadczyła, że nie zostało ono uregulowane. Wyjaśniając w jaki sposób wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych z kwoty 5.000 zł (kwota wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r.) uległa zmniejszeniu do kwoty 0 zł (kwota wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 września 2015 r.) Spółka wskazała, że wartość środków trwałych uległa zużyciu. Powyższe oświadczenia Spółki nie są spójne, ani zbieżne, przez co nie doprowadziły do wyjaśnienia i udokumentowania rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej Spółki, co było niezbędne do oceny jej rzeczywistej kondycji finansowej. Reasumując, strona nie wykazała zaistnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a orzekający nie jest w stanie w pełni ocenić możliwości płatniczych Spółki. Powyższe uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło