I SA/Ke 6/15

PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, wniesiony przez osobę fizyczną niebędącą stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy może wnieść wyłącznie strona, która wnioskowała o przyznanie prawa pomocy. Podmiot, który nie był wnioskodawcą, jest nieuprawniony do wniesienia sprzeciwu, co skutkuje jego odrzuceniem. Ponadto, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wykreślona z rejestru z mocy prawa z powodu niezłożenia wniosku o wpis do KRS, traci zdolność sądową i nie może inicjować postępowań sądowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia. W trakcie postępowania ustalono, że spółka nie złożyła wniosku o wpis do KRS i została z mocy prawa wykreślona z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., tracąc zdolność sądową. Starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sprzeciw od tego postanowienia wniósł R. P., który nie był stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy. Sąd odrzucił sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 30 maja 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. W. [...] Spółka z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 20 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odrzucić sprzeciw. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ś" Spółka z o.o. w K (Spółka) 21 lipca 2014 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (ARiMR) z 20 czerwca 2014 r. nr [...] o niedopuszczalności zażalenia na pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. z 16 stycznia 2014 r. nr [...] w sprawie pozostawienia wniosku, w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wparcia bezpośredniego na rok 2011, bez rozpoznania. Skarga została podpisana przez R. P. Skarżąca została wezwana o uzupełnienie braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie R. P. do jej reprezentowania (odpisu pełnego KRS Spółki albo odpisu z rejestru handlowego, ewentualnie aktu założycielskiego Spółki). W odpowiedzi na wezwanie R. P. przesłał odpis z rejestru handlowego Dział B. nr 3352, dokumentujący jego umocowanie do reprezentowania Spółki. W związku z zarządzeniem sędziego z 7 kwietnia 2016 r. (zarządzenie znajduje się w aktach I SA/Ke 7/15) zwrócono się do Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział X Krajowego Rejestru Sądowego o wskazanie czy Spółka złożyła wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121 poz. 770 ze zm.) dalej "przepisy wprowadzające", czy toczyło się w tym zakresie postępowanie oraz jaki był jego ewentualny przebieg. W odpowiedzi poinformowano, że Spółka do 31 grudnia 2015 r. nie złożyła wniosku o wpisanie do rejestru przedsiębiorców. W związku z tym, w oparciu o art. 9 ust. 2a zdanie 1 przepisów wprowadzających ustawę o KRS, podmiot ten uznaje się za wykreślony z dniem 1 stycznia 2016 r. Skutek wykreślenia powstaje z mocy prawa bez potrzeby podejmowania przez sąd rejestrowy jakichkolwiek działań. Postanowieniem z 30 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie Spółki w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 maja 2016 r. I SA/Ke 6/15 o odrzuceniu skargi Spółki, referendarz podniósł, że wnioskodawcą jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością nieprzerejestrowaną do Krajowego Rejestru Sądowego, tj. posiadającą ograniczoną zdolność sądową. Skutek prawny wpisu do rejestru sądowego takiej spółki w zakresie jej zdolności sądowej jest ograniczony do rejestracji spółki oraz dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec tej spółki. Nieprzerejestrowany podmiot nie może inicjować postępowań administracyjnych innych aniżeli dotyczących dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń oraz w konsekwencji składać w tym zakresie skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego, tym bardziej nie ma więc uprawnień do inicjowania w tym zakresie postępowań wpadkowych, a takim jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprzeciw od postanowienia wniósł R. P. Wniósł o zwolnienie od opłat i kosztów sądowych, podnosząc, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., od postanowień referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym – art. 259 § 2 ustawy p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że podmiotem legitymowanym do wniesienia sprzeciwu od postanowień referendarza sądowego wydanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy jest wyłącznie strona, która wnioskowała o przyznanie prawa pomocy. Tylko tej stronie doręcza się bowiem rozstrzygnięcie referendarza sądowego podlegające zaskarżeniu sprzeciwem, stosownie do treści art. 252 § 3 ustawy p.p.s.a. Pojęcie strony użyte w art. 259 § 1 ustawy p.p.s.a. należy utożsamiać zatem wyłącznie z podmiotem składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sprzeciw wniesiony przez podmiot inny niż będący wnioskodawcą podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie sprzeciw od postanowienia z 30 maja 2016 r. wniósł R. P. Jego imię i nazwisko widnieje w nagłówku sprzeciwu i w podpisie sprzeciwu. Brak w tym piśmie jakiegokolwiek odniesienia, że R. P występuje w imieniu skarżącej Spółki. Tymczasem to nie R.P. był wnioskodawcą prawa pomocy będącego przedmiotem postanowienia starszego referendarza sądowego, lecz Spółka. W związku z tym należy uznać, że R. P. wniósł sprzeciw jako osoba nieuprawniona, co czyni ten sprzeciw niedopuszczalnym i powoduje konieczność jego odrzucenia. Na marginesie sprawy należy wyjaśnić, że nawet gdyby przyjąć, że R. P. składając sprzeciw działał w imieniu skarżącej Spółki, to i tak nie doprowadziłoby to do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 7 przepisów wprowadzających, podmiot podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, zgodnie z przepisami ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, wpisany do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy, jest obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. Z art. 9 ust. 2a przepisów wprowadzających wynika, że podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Z chwilą wpisu do rejestru sądowego wiąże się uzyskanie przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji albo spółkę akcyjną w organizacji osobowości prawnej, stosownie do treści art. 12 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.). Skoro jak wynika z informacji Wydziału X Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego w Kielcach, Spółka nie złożyła wniosku o wpisanie do rejestru przedsiębiorców, to oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2016 r. została z mocy prawa wykreślona z rejestru. Konsekwencją wykreślenia jest brak osobowości prawnej. To z kolei powoduje brak po stronie Spółki zdolności do występowania przed sądem administracyjnym, czyli zdolności sądowej, o czym stanowi treść art. 25 § 1 ustawy p.p.s.a. Podmiot nie posiadający zdolności sądowej nie jest uprawniony do inicjowania postępowania sądowego, w tym do złożenia sprzeciwu. Powyższe oznacza, że nawet jeśli R. P. złożyłby sprzeciw w imieniu Spółki, to sprzeciw byłby bezskuteczny. Sąd nie wezwał R. P. do uzupełnienia braku formalnego w postaci wyjaśnienia w jakim działa charakterze, gdyż z uwagi na wykazany brak zdolności sądowej Spółki byłoby to niecelowe. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 259 § 1 ustawy p.p.s.a. orzekł odrzuceniu sprzeciwu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło