I SA/Ke 602/15
WyrokWSA w Kielcach2015-12-03
Skład orzekający: Artur Adamiec, Ewa Rojek, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej i nałożył sankcje, uznając, że zadeklarowana przez rolnika powierzchnia była większa niż faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności, w sytuacji gdy rolnik nie poinformował organu o zalaniu części gruntów spowodowanym przez bobry?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie rzetelnie zebranych dowodów, w tym wyników kontroli terenowych i administracyjnych. Rolnik zaniechał obowiązku niezwłocznego informowania o zmianach dotyczących wykorzystania gruntów, a zgłoszenie problemu zalania gruntów nastąpiło dopiero po ustaleniach organu o nieprawidłowościach. Brak było podstaw do uznania sytuacji za siłę wyższą, a ustalenia dotyczące powierzchni kwalifikujących się do płatności, w tym na obszarach Natura 2000, zostały poczynione prawidłowo w oparciu o dostępne dane i systemy identyfikacji działek rolnych. W związku z tym, skarga rolnika została oddalona.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organ stwierdził, że zadeklarowana powierzchnia gruntów była większa niż faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności, co skutkowało pomniejszeniem płatności i nałożeniem sankcji. Rolnik zarzucił organom błędy w ustaleniu powierzchni, nierzetelność protokołu kontroli oraz brak wyjaśnienia przyczyn zmniejszenia powierzchni działek. Kluczową kwestią było zaniechanie przez rolnika poinformowania organu o zalaniu części gruntów spowodowanym przez bobry, co uniemożliwiło wymagane koszenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. oddala skargę.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Agencja", "ARiMR") decyzją
z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Kielcach z [...] r. nr [...]o przyznaniu M. M. płatności rolnośrodowiskowej
w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2013.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 9 maja 2013 r. M.M.złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W dniu
29 maja 2013 r. wnioskodawca złożył zmianę do wniosku, na podstawie której ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie rolnictwo ekologiczne, w wariancie uprawy rolnicze do działek rolnych o łącznej powierzchni 10,80 ha, w wariancie trwałe użytki zielone do działek rolnych o łącznej powierzchni 11,17 ha, w pakiecie ekstensywne trwałe użytki zielone, w wariancie ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 do działki rolnej
o powierzchni 2,63 ha, w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie ochrona siedlisk łęgowych ptaków do działki rolnej o powierzchni 11 ha, w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie do 2 koni rasy huculskiej. Wnioskodawca ponadto ubiegał się o przyznanie kosztów transakcyjnych w kwocie 2000 zł.
1.3. Organ wskazał, że wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 rozpatrywane są w oparciu o ustawę z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 ze zm.) dalej "Ustawa", Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.) dalej "Rozporządzenie" oraz przepisy unijne, które organ szczegółowo wymienił, w tym przywołał treść stosownych przepisów.
Dyrektor Agencji wskazał na ortofotomapy cyfrowe jako najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz wyjaśnił, że wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz bardzo istotny jest fakt, że Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej
i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną
i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów.
1.4. Dyrektor Agencji wskazał, że wnioskodawca własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, jednocześnie potwierdzając, iż został pouczony
o skutkach prawnych złożenia fałszywego oświadczenia z art. 233 § 1 i § 6 K.k.
1.5. Przedmiotem sporu stało się odmówienie i nałożenie sankcji z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w związku z ustaleniem, że powierzchnia zadeklarowana była większa niż faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności. W dniu 5 lipca 2014 r. wnioskodawca dołączył dokumentację fotograficzną przedstawiającą działki ewidencyjne nr 110/5 i nr 647 mającą potwierdzić zalanie działek spowodowane przez tamy bobrowe.
1.6. Organ wskazał, że potencjalny beneficjent płatności rolnośrodowiskowej zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie organów Agencji o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności objętych wnioskiem, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Ponadto wnioskodawca zobowiązuje się do utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W przedmiotowej sprawie rolnik zaniechał poinformowania Agencji o zaistniałej sytuacji na działkach rolnych E, L i LL, położonych na działkach ewidencyjnych nr 110/5 i nr 647. Ustalenia organów Agencji odnośnie wykrytych nieprawidłowości poniekąd potwierdza sam skarżący
w środkach prawnych składanych w toku postępowania administracyjnego
i sądowoadministracyjnego, z treści których wynika, że negatywna działalność bobrów doprowadziła do zalania części powierzchni łąk, co uniemożliwiło skarżącemu przeprowadzenie wymaganego koszenia. Zgłoszenie dokonane na tym etapie postępowania nie mogło odnieść pozytywnego dla skarżącego skutku, bowiem organom rozstrzygającym w sprawie znany był już fakt, że łąki są zalewane od roku 2011, co potwierdza strona w piśmie skierowanym do Ś.Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z 22 lipca 2011 r. W ocenie organu trudno więc przyjąć, że wystąpiło zjawisko nagłe i trudne do przewidzenia. Stąd brak jest możliwości zastosowania art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 45 Rozporządzenia określających kategorie siły wyższej.
W wyniku kontroli powierzchni zadeklarowanych stwierdzono, że na ww. działkach rolnych niespełnione zostały wymagania wymienione w § 1 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. Skoro więc w trakcie kontroli na miejscu zostały wykryte nieprawidłowości na działkach zadeklarowanych do płatności, zasadnym było zredukowanie powierzchni zadeklarowanych poszczególnych działek rolnych do powierzchni spełniających wszystkie wymagania kwalifikujące je do płatności. Na gruncie przedmiotowej sprawy nieprawidłowości mające wpływ na płatność dotyczyły działek rolnych oznaczonych literami A, DD, F, E, Li LL, co uniemożliwiło przyznanie wnioskodawcy płatności
w żądanej wysokości.
1.7. Ustalenia dokonane przez inspektorów terenowych w dniach od 5 do 8 listopada 2013 r. odzwierciedlają faktyczny sposób zagospodarowania działek rolnych, który zdecydowanie odbiega od danych zgłoszonych przez skarżącego we wniosku z 9 maja 2013 r., które to różnice organ szczegółowo opisał. Wyniki
z kontroli na miejscu podlegały wielokrotnej weryfikacji w oparciu dane zawarte
w systemie identyfikacji działek rolnych, map i danych ewidencyjnych dostępnych
w systemie informatycznym oraz ortofotomap na podstawie, których dokonywano ponownej kontroli działek rolnych. Również nie bez znaczenia były zdjęcia wykonane przez skarżącego na działkach rolnych E i L, które obrazują stan zagospodarowania powierzchni zgłoszonej do płatności, jak również negatywną działalność bobrów. Stąd nieuprawnione jest twierdzenie strony, że organ oparł się na jednym środku dowodowym jakim był protokół z kontroli.
Organ odwoławczy nie dopuścił na żądanie strony dowodu z opinii biegłego na okoliczność dokonania prawidłowego pomiaru działek przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu materiał zebrany w sprawie jest na tyle wystarczający, aby na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie. Na znaczeniu zyskuje również fakt, że
w obrocie prawnym znajdują się decyzje w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunków gospodarowania na rok 2013, których rozstrzygnięcia oparto na tych samych protokołach z inspekcji terenowych co w niniejszej sprawie. Obie te decyzje podlegały sądowej kontroli legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych (prawomocny wyrok WSA
w Kielcach z 30 grudnia 2014 r. syg. Akt II SA/Ke 986/14). Zdaniem Sądu, powierzchnie kwalifikujące się do płatności zostały ustalone prawidłowo, po rzetelnie i skrupulatnie przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Największą część obszaru wyłączonego z płatności stanowią powierzchnie działek rolnych E, L i LL (5,96 ha). Podkreślenia wymaga, że zalewanie działek ewidencyjnych nr 110/5 i 647 nie było jednorazowe, tzn. nie wystąpiło tylko w roku 2013. Jak wynika z dokumentów wniesionych do akt sprawy rolnik interweniował
u stosownych organów już w roku 2010, w kwestii zalewania łąk. Skoro więc to zjawisko zalewania łąk w wyniku działalności bobrów występowało kilkakrotnie, to
w ocenie organu odwoławczego, wątpliwości budzi sam fakt ubiegania się o płatności do takich gruntów, tym bardziej, że z pisma Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z 14 lutego 2011 r. wynika, że nie istnieje możliwość przesiedlenia bobrów na inne tereny oraz że taki proces jest długotrwały.
1.8. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie oparto na wynikach kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej i w oparciu o nie zastosowano pomniejszenia. Na podstawie wniosku z 9 maja 2013 r. oraz złożonej 29 maja 2013 r. zmiany do wniosku rolnik ubiegał się o płatność rolnośrodowiskową, m.in. do działki ewidencyjnej nr 647 położonej w części na obszarze Natura 2000 oraz w pozostałej części poza obszarem Natura 2000. Ograniczenie wynikające z wyodrębnienia danego gruntu rolnego ze względu na fakt jego położenia na obszarze Natura 2000 stanowiło, że producent rolny zadeklarował dwie działki rolne oraz zgłosił realizację dwóch wariantów: 2.3 - trwałe użytki zielone oraz 3.1.2 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na działce rolnej L i 2.3 - trwałe użytki zielone na działce rolnej LL. Na załączniku graficznym dla działki ewidencyjnej nr 647 M. M. wyraźnie wskazał granicę działek rolnych L i LL. Dokonując analizy szkiców wykonanych podczas kontroli oraz załącznika graficznego, na którym strona wskazała położenie działek rolnych L i LL stwierdzono, że do działki rolnej LL zakwalifikowano powierzchnię użytkowaną rolniczo, którą strona deklarowała w ramach działki rolnej L oraz która jest położona na obszarze Natura 2000. Mając powyższe na uwadze ustalono, że działka rolna LL była użytkowana rolniczo na powierzchni 2,84 ha, natomiast działka rolna L była użytkowana na powierzchni 0,29 ha. Brak możliwości określenia granic obszaru Natura 2000 podczas inspekcji terenowej - o czym stanowi treść pisma (przywołanego w odwołaniu) z 28 października 2014 r. wydany przez podmiot odpowiedzialny za kontrolę na miejscu - nie stanowiło przeszkody w określeniu tej granicy w dalszym postępowaniu administracyjnym.
W wyniku analizy dokumentacji pokontrolnej w zakresie działki rolnej L zgłoszonej w wariantach 2.3 i 3.1.2 oraz działki rolnej E w wariancie 4.1 stwierdzono, że zaznaczone przez stronę na załącznikach graficznych obszary jako powierzchnie niekoszone (10% powierzchni) stanowią grunty niekoszone przez okres dłuższy niż jeden rok, a dodatkowo na działce rolnej L stwierdzono nieużytek. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej dołączonej do raportu
z czynności kontrolnych (zdjęcia nr 88, 89, 68). Zatem inspektorzy terenowi nie uwzględnili dla tych działek 10% powierzchni nieskoszonej.
Podsumowując organ wskazał, że w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne,
w wariancie 2.1 - trwałe uprawy rolnicze, pakietu ekstensywne trwałe użytki zielone, w wariancie ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 do działki rolnej o powierzchni 2,63 ha oraz pakietu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz
w wariancie ochrona siedlisk lęgowych ptaków (działka rolna E o powierzchni 11ha stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności,
a powierzchnią ustaloną. W przypadkach tych zastosowano art. 16 ust 5 oraz ust. 7 Rozporządzenia Nr 65/2011, w myśl którego, w przypadku gdy różnica wynosi więcej niż 50 % płatność zostaje odmówiona, a na wnioskodawcę zostają nałożone sankcje, które będą potrącane z płatności przysługujących na podstawie wniosku z kolejnego roku (maksymalnie trzech lat). W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce, w związku z powyższym odmówiono przyznania płatności i nałożono sankcje. Organ przedstawił przy tym sposób ich obliczenia.
Ponadto strona ubiegała się o przyznanie płatności w ramach pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie w ramach wariantu konie huculskie do 2 koni rasy huculskiej. Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli, żądanie strony zostało uwzględnione w całości i przyznano płatność w wysokości 3000 zł. Uwzględniono również wniosek o przyznanie kosztów transakcyjnych w kwocie 2000 zł.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także brak oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okolicznośc została udowodniona;
2. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego
i prawnego decyzji;
3. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
4. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji gdy należało ją uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
2.2. Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostało wyjaśnione w jaki sposób ustalono nowe powierzchnie i w konsekwencji dlaczego wykluczono powierzchnie zadeklarowane we wniosku. W ocenie skarżącego powierzchnia przyjęta przez organ jest mocno zaniżona. W poprzednich latach strona deklarowała takie same wielkości działek i nie były one kwestionowane.
2.3. Zdaniem skarżącego ponadto protokół kontroli z 14 listopada 2013 r. jest nierzetelny. Zawiera nieprawdę już w kwestii obecności strony podczas kontroli. Skarżący nie brał bowiem udziału w jakichkolwiek czynnościach kontrolnych. Przedłożno mu do podpisania raport bez możliwości zapoznania się z jego treścią. Strona złożyła odwołanie od tego protokołu, jednak organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tej kwestii.
2.4. W ocenie strony następnym uchybieniem organu jest powoływanie się na wyniki kontroli z 2013 r. Nie podano bowiem danych z konkretnych czynności. Warunku tego nie spełnia powoływanie się na zdjęcia wykonane w czasie kontroli. Zdjęcie nr 63, mające przedstawiać działkę nr 647 symbol L, w istocie przedstawia sąsiednią zabudowaną działkę.
Organ nie wyjaśnił ponadto przyczyn zmniejszenia powierzchni działek L i LL,
w sytuacji gdy Świętokrzyski Regionalny Oddział Agencji poinformował w piśmie
z 28 października 2014 r., że nie jest w stanie ustalić przebiegu granicy Obszaru Natura 2000. Ponadto w czasie kontroli w czerwcu 2015 r. stwierdzono, że działka
nr 110/5 ma powierzchnię o blisko pół hektara wiekszą niż określona w czasie kontroli w 2013 r., co jest niebagatelną różnicą, której nie można zaklasyfikować jako mieszczącą się w granicach blędu pomiaru.
Zdaniem skarżącego organ powinien sam podjąć działania, a nie tylko opierać się na danych uzyskanych podczas kontroli 14 listopada 2013 r. i to bez porównania z danymi zadeklarowanymi we wniosku.
2.5. Uzasadniając zarzut z pkt 2 skarżący wskazał, że organ w uzasadnieniu decyzji jedynie stwierdził, że to dane uzyskane w wyniku kontroli stanowią podstawę wydania decyzji, pomijając lub lakonicznie odnosząc się do kwestii wskazanych we wcześniejszym zarzucie. Organ pierwszej instancji ponadto nie zastosował się do wytycznych, określających co powinna zawierać decyzja i powtórzył wcześniejsze błędy. Pomimo tego Dyrektor Agencji nie uchylił decyzji. W konsekwencji organ odwoławczy naruszył art. 8 i art. 138 § 2 K.p.a. Do skargi załączono kopie protokołu
z oględzin działki z 16 – 17 czerwca 2015 r., kopię decyzji Kierownika BP ARiMR
w Kielcach z 17 lipca 2015 r.
2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
2.7. W piśmie procesowym z 23 listopada 2015 r. skarżący podniósł, że
w odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do kwestii nieprawidłowego ustalenia wielkości przedmiotowych działek i innych zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje.
3.1.Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t. ze zm.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
3.3. Poza sporem między stronami jest także fakt, że potencjalny beneficjent płatności rolnośrodowiskowej zobowiązany jest się do niezwłocznego informowania na piśmie organów ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności objętych wnioskiem, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Ponadto wnioskodawca zobowiązuje się do utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
3.4.Wskazując treści znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego podkreślić trzeba, że zgodnie z § 10 pkt 2 lit a i b ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa w ramach wszystkich wariantów jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin, natomiast w ramach wariantu trzeciego i czwartego - jest przyznawana, jeżeli rolnik w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, był posiadaczem bydła, koni, owiec lub kóz, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z kolei stosownie do § 12 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:
1) grunty orne, na których występują, uprawy wymienione w ust. 1 załącznika Nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego;
2) trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego.
Z kolei zgodnie z § 12 ust. 3 w/w rozporządzenia, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone położonych na obszarach Natura 2000.
W myśl art. 16 ust. 5 w/w rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem. Kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 5 akapit trzeci oraz ust. 6 akapit drugi niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie z art. 5b Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie ze wspomnianym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo należności zostaje anulowane (art. 16 ust. 6 i 7 w/w Rozporządzenia Nr 65/2011).
3.5. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia odmówienia i nałożenia sankcji z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, co zostało spowodowane w opinii organu ustaleniem, że powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego była większa niż faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności.
3.6.W ocenie sądu organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny czyniąc to na podstawie rzetelnie zebranych i ocenionych dowodów. Ustalenia w tym zakresie sąd w pełni akceptuje. Zdaniem sądu zarzuty skarżącego co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli i rzetelności sporządzonego z niej raportu nie zasługują na uwzględnienie. Trafnie podniósł organ, że sporządzony raport z czynności kontrolnych, zawiera szczegółowe dane dotyczące każdej kontrolowanej działki z wykazem m.in. techniki pomiaru powierzchni, zastosowanej tolerancji, czy też wykazem kodów nieprawidłowości, które podlegały wnikliwej weryfikacji zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy. Zgodnie z art. 31 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. Powyższe warunki zostały spełnione także w trakcie kontroli prowadzonych w listopadzie 2013 roku. Raporty z kontroli zostały skarżącemu doręczone. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art.27 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 możliwe i dopuszczalne jest przeprowadzenie kontroli na miejscu bez udziału rolnika. Tym samym brak jest zdaniem sądu racjonalnych argumentów do podważania ustaleń organu wynikających z przeprowadzanych kontroli. Argumentu takiego nie może stanowić fakt, że inne kontrole wykazują inny obszar użytkowania wskazywanych działek. Jest to okoliczność oczywista, że powierzchnie te mogą się różnić z uwagi na różny sposób ich zagospodarowywania w różnym okresie.
3.7. Prawidłowo w niniejszej sprawie organ uznał i wskazał, że skarżący zaniechał poinformowania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o zmianie sytuacji na działkach rolnych E, L i LL, położonych na działkach ewidencyjnych nr 110/5 i nr 647, a mianowicie o ich częściowym zalaniu na skutek działalności bobrów. Są to bowiem okoliczności podnoszone dopiero po ustaleniach organów o wykrytych nieprawidłowościach. Skarżący stwierdził, że negatywna działalność bobrów doprowadziła do zalania części powierzchni łąk, co uniemożliwiło skarżącemu przeprowadzenie wymaganego koszenia w terminach wynikających z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r,, poz. 361, ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211, ze zm.). Słusznie w tym zakresie organ podniósł, że zgłoszenie dokonane na tym etapie postępowania nie mogło odnieść pozytywnego dla skarżącego skutku, bowiem organom rozstrzygającym w sprawie znany był już fakt, że łąki są zalewane od roku 2011, co potwierdza strona w piśmie skierowanym do Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach w dniu 22 lipca 2011 r. Zasadnie zatem przyjęto, że brak jest podstaw do uznania, że mamy do czynienia ze zjawiskiem nagłym i trudnym do przewidzenia. A zatem, brak jest podstaw do zastosowania art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 45 Rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. określających kategorie siły wyższej.
3.8. Tym samy organ słusznie stwierdził, że należy wyłączyć z płatności powierzchnie niekwalifikujące się do płatności, w tym również powierzchnie łąk nie wykoszonych, na skutek zalania. Precyzyjnie też wskazał i opisał w decyzjach działki i obszary podlegające przedmiotowemu wyłączeniu.
3.9. Bezzasadny jest także zarzut skarżącego, że organy w sposób dowolny ustaliły obszary działek L i LL leżące na terenach obszaru Natura 2000. W tym zakresie należy zauważyć, że wniosku skarżący ubiegał się o płatność rolno środowiskową, m.in. do działki ewidencyjnej nr 647 położonej w części na obszarze Natura 2000 oraz w pozostałej części poza obszarem Natura 2000. Ograniczenie wynikające z wyodrębnienia danego gruntu rolnego ze względu na fakt jego położenia na obszarze Natura 2000 stanowiło, że producent rolny zadeklarował dwie działki rolne oraz zgłosił realizację dwóch wariantów: 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) oraz 3.1.2 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na działce rolnej L i 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na działce rolnej LL. Na załączniku graficznym dla działki ewidencyjnej nr 647 Pan M.M.wyraźnie wskazał granicę działek rolnych L i LL. Organ prowadząc postępowanie w sprawie przyznania płatności rolno środowiskowej na rok 2013, zobowiązany był do ustalenia faktycznej powierzchni spełniającej warunki przyznania płatności dla działek rolnych L i LL. I ustalenia takie zostały w sposób prawidłowy poczynione. Okoliczność, że kontrolujący na gruncie nie byli w stanie ustalić na miejscu gdzie przebiega granica obszaru Natura 2000, a więc jaki obszar działek wnioskodawcy znajduje się na tym obszarze, nie może w prowadzić do stwierdzenia, że ustalenia organu w tym zakresie są całkowicie dowolne. Ustalenia te są prawidłowo i oparte na podstawie gromadzonej dokumentacji. Słusznie organ wskazał, że
W myśl art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku, gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.
Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowią własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne) .Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Brak jest podstaw do twierdzenia, że na podstawie powyższej dokumentacji czynione ustalenia są całkowicie dowolne i niewiarygodne.
3.10. Bezzasadny jest zarzut na naruszenia art.107§3 kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wszelkie elementy wymagane dla uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazane treści art.107§1 i 3 kpa. Zawierają w szczególności ustalenia faktyczne ze wskazaniem podstaw na których zostało to oparte, jak i przepisy na podstawie których organ wydał zaskarżoną decyzję.
3.11. Mając powyższe na usadzę należało uznać, że organ przeprowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasady tej nie można bowiem utożsamiać jedynie z uzyskaniem rozstrzygnięcia zgodnego z wolą uczestnika.
3.12. Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło