I SA/Ke 604/07

PostanowienieWSA w Kielcach2008-01-21

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca posiada stały dochód, oszczędności oraz majątek znacznej wartości, mimo posiadania chorego dziecka i zadłużenia hipotecznego?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo trudnej sytuacji życiowej (chore dziecko, zadłużenie), posiada stały dochód, oszczędności oraz majątek znacznej wartości. W takiej sytuacji adekwatne jest częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, powołując się na trudną sytuację finansową rodziny spowodowaną chorobą córki i spłatą kredytu hipotecznego. Strona wykazała posiadanie mieszkania, domu w budowie, oszczędności oraz samochodu, a także stałe dochody z wynagrodzenia za pracę. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając stronę z części wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 796 zł; w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 stycznia 2008roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2008roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 30 listopada 2007r. w kwocie 796zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt sześć zł/; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 28 grudnia 2007r. w wysokości 796zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. M. D. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że powodem złożenia przedmiotowego wniosku jest obecna trudna sytuacja finansowa jego rodziny. Córka skarżącego jest dzieckiem posiadającym orzeczenie o czasowej niepełnosprawności - ma wrodzony przerost nadnerczy, choroby układu oddechowego oraz wadę kończyn dolnych. Wymaga nadzoru lekarskiego, pobytów w szpitalu, zakupu leków oraz materiałów ortopedycznych. W dalszej części uzasadnienia skarżący wykazuje, iż innym obciążeniem finansowym jego rodziny jest spłata zaciągniętego kredytu hipotecznego. We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i ośmioletnią córką. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi mieszkanie wielkości 37m², dom wielkości 230 m² /nieukończona budowa/, oszczędności w wysokości 2000zł oraz samochód o wartości powyżej 3000euro. Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...]zł miesięcznie oraz przez skarżącego również z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...]zł Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Sygn. akt I SA/Ke 604/07 Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Oceniając sytuację skarżącego przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych o co się ubiega. Wprawdzie skarżący i jego żona mają na utrzymaniu chore dziecko, którego leczenie wymaga środków finansowych / nie podaje wysokości wydatków/ , posiadają także zadłużenie w postaci kredytu / nie wskazuje jego wysokości/, to jednak należy podkreślić, że skarżący i jego żona uzyskują stały miesięczny dochód, posiadają oszczędności we wskazanej wysokości, a także są w posiadaniu majątku zarówno ruchomego jak o nieruchomego znacznej wartości. Dlatego zwolnienie z wpisu od skargi w kwocie 796zł, jako zwolnienie częściowe z opłat sądowych jest adekwatne do przedstawionej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego. W związku z powyższym w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło