I SA/Ke 61/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2011r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych. P. Z. reprezentowany przez adwokata A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2011r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. Po rozpatrzeniu wniosku P. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 9 lutego 2012 r. referendarz sądowy WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 61/12 w dniu 25 września 2012 r. skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych sporządzony na urzędowym formularzu PPPr. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako ustawa "p.p.s.a.") wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 4 października 2012 r. Sąd przesłał urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na formularzu PPF, w którym wskazał, że od początku 2012 r. została rozpoczęta procedura komornicza, która doprowadziła jego firmę i osobę na skraj bankructwa. Rachunki firmowe i prywatne zostały zablokowane. Kontrahenci przestali współpracować. Blokada rachunków doprowadziła do utraty płynności finansowej oraz braku możliwości obrotu – sprzedaży towarów. Zysk wypracowany w roku ubiegłym został wykorzystany do podtrzymania działalności firmy Skarżący oświadcza, że nie posiada oszczędności ani nieruchomości, które mógłby sprzedać. Wartość zapasów towarów handlowych ciągle maleje. ostatnie dwa miesiące firma nie przynosi dochodów. Skarżący oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym z trojgiem uczących się dzieci, które są na jego utrzymaniu. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje samochód osobowy marki Citroen C8 rok prod. 2003 r. oraz zasoby pieniężne w kwocie 3.000zł – gotówka w kasie firmy. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z dnia 16 października 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w następującym zakresie:. - przedłożenie odpisu (kserokopii) rocznego zeznania podatkowego za rok 2011; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - udokumentowanie zablokowania kont i rachunków bankowych, których jest właścicielem; - udokumentowanie rozpoczęcia procedury komorniczej wobec jego firmy; - przedłożenie bilansu firmy za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 września 2012 r.; - wskazanie i udokumentowanie, kto jest właścicielem nieruchomości w miejscowości O. , którą wskazuje jako miejsce zamieszkania swoje i dzieci; - określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu, w którym zamieszkuje z dziećmi np. czynsz, energia, media, telefon; - przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza jego rodzina na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia, leki; - wskazanie, z jakich źródeł czerpie środki finansowe na utrzymanie swoje i dzieci. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył następujące dokumenty: - kserokopię zeznania P. Z. i M.Z. PIT-36 za 2011 r. (przychody P. Z./pozarolnicza działalność gospodarcza/: 1.275.738,99zł, koszty uzyskania przychodów 1.186.721,83zł, dochód: 89.017,16zł, M. Z. – nie wykazała dochodu); - kserokopię tytułów wykonawczych z dnia 15 grudnia 2011 r. - kserokopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 3 stycznia 2012 r. oraz z dnia 10 stycznia 2012 r. - kserokopię wyciągów z rachunków z ING Bank Śląski - bilans firmy - zapisy w księdze za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. ( przychody: 505.564,10zł, wydatki: 511.099,21zł, dochód firmy - 5.535,11zł). - kserokopia wyroku z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt I C 1638/12 zawierającego jego IV pkt o kosztach wychowania i utrzymania małoletnich dzieci – alimenty w kwocie 300zł na każde dziecko. - potwierdzenie, że M. Z. jest właścicielem nieruchomości Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 "p.p.s.a."). W myśl art. 245 § 1 "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawomocnym postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. wydanym w tej samej sprawie Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Orzekający uznał bowiem, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie bowiem z art. 165 "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 "p.p.s.a."). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony, poprzez jej pogorszenie . W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wskazano wprawdzie na nowe okoliczności, jednak okoliczności te nie prowadzą do zmiany oceny sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem wykazał że pomimo problemów nadal prowadzi działalność gospodarczą z której za 2011 r. uzyskał dochód w kwocie 89.017,16zł (przychód 1.275.738,99zł, koszty uzyskania przychodów 1.186.721,83zł), w roku bieżącym jak wynika z przedłożonego bilansu za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. przychody firmy wyniosły 505.564,10zł, koszty 511.099,21zł. Natomiast sprzedaż w okresie od stycznia do września 2012 r. kształtowała się na poziomie 498.594,14zł, zakup towarów 322.717,12zł, wynagrodzenia i narzuty na wynagrodzenia 42.681,37zł, pozostałe wydatki 77.784,87zł. Zdaniem orzekającego, kwoty, jakie skarżący w ramach prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje i jakie wydatkuje, nie pozwalają dać wiary, że nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę na jaką prowadzi działalność gospodarczą nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie na jej kondycję finansową. Na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpisy od skarg kasacyjnej i wynoszą kwotę 750zł. Kwota ta stanowi zaledwie ułamek procenta przychodu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Za zasadnością wniosku nie przemawia również powoływanie się skarżącego na fakt, iż na utrzymaniu ma troje małoletnich dzieci. Zarówno skarżący jak i jego dzieci mieszkają w domu należącym do M. Z. – matki dzieci i byłej żony skarżącego. Przy czym skarżący oświadcza, że M. Z. ponosi koszty utrzymania domu. Już ten fakt powoduje, że nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego, że dzieci pozostają na jego utrzymaniu, ponadto z wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt I C1638/12 wynika, że kosztami wychowania i utrzymania małoletnich dzieci obciążeni zostali oboje rodzice, a od P. Z. zasądzono alimenty na rzecz każdego dziecka w kwocie 300zł miesięcznie. Skarżący oświadcza, że średnio miesięcznie potrzebuje na utrzymanie ok. 1500zł . Ponadto należy także zwrócić uwagę, że skarżący wykazuje majątek ruchomy – samochód osobowy marki Citroen C8 z 2003 r. oraz wykazuje na dzień złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych w kasie firmy środki pieniężne w kwocie ok. 3.000,00zł – czyli w kwocie kilkakrotnie przewyższającej wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Mając zatem na uwadze powołane wyżej okoliczności, mimo wskazywania przez skarżącego na problemy finansowe prowadzonej działalności gospodarczej negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego - na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi kasacyjnej. Uwzględniając powyższe należy uznać, że sytuacja skarżącego, wprawdzie uległa zmianie w toku postępowania, nadal jednak nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Brak zatem podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 25 września 2012r., Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.