I SA/Ke 62/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-06-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w porównaniu do sytuacji ocenianej w prawomocnym postanowieniu w przedmiocie prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie przekraczającym to, co zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko w przypadku istotnego pogorszenia sytuacji materialnej strony, a prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże sąd.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, która jego zdaniem nie uległa zmianie od czasu poprzedniego wniosku. Wcześniejszym prawomocnym postanowieniem sąd częściowo zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, przyznając mu prawo pomocy w zakresie wpisu od skargi, ale oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających ponowne przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
S. K.w dniu 7 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.
W złożonym wniosku skarżący wskazał, że jego aktualna sytuacja materialna, rodzinna i finansowa nie zezwala mu na wniesienie w/w opłaty. Wyjaśnił, że w aktach sprawy niniejszej znajduje się jego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a jego aktualna sytuacja nie uległa zmianie, dlatego skarżący uznał za nieuzasadnione sporządzanie kolejnego oświadczenia na urzędowym formularzu PPF.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w dniu 1 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. wydanym w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwolnił skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Oceniając możliwości partycypowania przez skarżącego w kosztach postępowania Sąd przyjął, że nie może on ponieść pełnych kosztów postępowania, tym samym spełnił przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od wpisu od skargi.
Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej: ustawa p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, że przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy "p.p.s.a.").
Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony.
W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wyraźnie oświadczył, że jego aktualna sytuacja nie uległa zmianie, dlatego nawet za nieuzasadnione uznał sporządzanie kolejnego oświadczenia na urzędowym formularzu PPF.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wskazana w ponownie złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów prowadzi zatem do konkluzji, że skoro skarżący nie wskazał, aby sytuacja ta uległa pogorszeniu wobec tej, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd przy wydawaniu postanowienia z dnia 27 marca 2013 r., to brak jest podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 7 czerwca 2013 r., czyli w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 ustawy "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło