I SA/Ke 624/21
WyrokWSA w Kielcach2022-02-17
Skład orzekający: Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk - Stępniak, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wzywające stronę do przedstawienia dowodów i informacji o sytuacji finansowej i majątkowej, wydane w formie postanowienia, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, czy też może być kwestionowane jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie wzywające stronę do przedstawienia dowodów i informacji o sytuacji finansowej i majątkowej, nawet jeśli wydane w formie postanowienia, nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zgodnie z art. 237 Ordynacji podatkowej, takie postanowienie może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia było prawidłowe.Stan faktyczny
H. K. złożył zażalenie na postanowienie Burmistrza, które wezwało go do przedstawienia dowodów i informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia, wskazując, że na takie postanowienie nie służy zażalenie, a jedynie odwołanie od decyzji końcowej. H. K. złożył skargę do WSA, zarzucając bezprawne obciążanie go podatkiem od nieruchomości i wskazując na trudną sytuację zdrowotną i finansową.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk - Stępniak Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: kolegium) postanowieniem z [...] r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia H. K..
1.2 Kolegium wyjaśniło, że Burmistrz [...] i Gminy S. (dalej: burmistrz), działając na podstawie art. 165 § 1 i 2 oraz art. 155 § 1 w związku z art. 217 Ordynacji podatkowej, wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] W postanowieniu tym, w związku z decyzjami kolegium z [...] r. znak: [...] i [...], wezwał H. K. w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, do przedstawienia dowodów w sprawie oraz przedstawienia jego aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Na postanowienie to H. K. wniósł zażalenie.
1.3 Kolegium wyjaśniło, że na powyższe postanowienie burmistrza nie służy zażalenie, a złożenie takiego środka jest niedopuszczalne. Z art. 155 Ordynacji podatkowej nie wynika, że wezwanie wystosowane w tym trybie ma mieć formę postanowienia, jednakże organ I instancji pomimo wydania postanowienia w tym przedmiocie, prawidłowo pouczył stronę, że nie służy na nie zażalenie. Zażalenie jest też przedwczesne, ponieważ zasadność wydania takiego postanowienia zgodnie z art. 237 Ordynacji podatkowej strona może podważać dopiero w odwołaniu od decyzji. Odwołanie takie będzie przysługiwać podatnikowi w administracyjnym toku instancji.
2.1 Skargę na postanowienie złożył H. K.. Z jej treści wynika, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Zarzucił bezprawne obciążanie go podatkiem od nieruchomości. Wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową.
3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym.
4.2 Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zdaniem organu, przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia było to, że na postanowienie z [...] r. nie służy środek odwoławczy, a rozstrzygnięcie takie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zdaniem Sądu, stanowisko to jest w pełni prawidłowe.
4.3 Postanowienie z [...] r. wydane zostało w oparciu o treść art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Ordynacja podatkowa nie określa wprost charakteru prawnego wezwania. Przyjmuje się, że jest to czynność procesowa pomocnicza, cechująca się władczością oraz jednostronnością. Wezwanie jest swoistym nakazem, który może być skierowany do bliżej nieokreślonego kręgu osób. Jest ono instrumentem umożliwiającym wypełnianie zadań przez organy podatkowe.
W przedmiotowej sprawie organ wydał wezwanie w procesowej formie postanowienia, niemniej nie oznacza to, że przysługiwało na nie zażalenie. Nie przewiduje tego bowiem żaden przepis prawa. Natomiast takie postanowienie może być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji, co wynika z art. 237 ww. ustawy. Jak wynika z akt sprawy, decyzja nie została jeszcze wydana.
4.4 W tej sytuacji zaistniała niedopuszczalność zażalenia, o której mowa w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołaną regulacją, która na mocy art. 239 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do zażaleń, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Przyczyny niedopuszczalności mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność zażalenia zachodzi w razie wniesienia tego środka np. przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia zażalenia. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym wymienia się sytuacje, w których wystąpi brak przedmiotu zaskarżenia, jak również wypadki, w których decyzja organu pierwszej instancji z mocy przepisów prawa nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania. Do tej kategorii przyczyn niedopuszczalności odwołania można zaliczyć także zaskarżenie czynności organu podatkowego niebędącej decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną.
4.5 Z powyższych względów poprawnie organ postanowił o niedopuszczalności zażalenia. Wymaga przy tym dodania, że postanowienie takie ma charakter formalny. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania zgodności z prawem formalnego aktu, jakim jest właśnie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Tym samym zarzuty formułowane w skardze dotyczące kwestii podatkowych - na etapie badania zasadności niedopuszczalności zażalenia nie mogą być poddane ocenie organu ani też nie mogą być przedmiotem oceny Sądu. Strona wszelkie zarzuty i argumentację odnośnie zobowiązania podatkowego będzie mogła przedstawić, jak już wyżej podniesiono, w odwołaniu od decyzji podatkowej.
4.6 Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło