I SA/Ke 63/13

PostanowienieWSA w Kielcach2013-06-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym postanowieniu sądu w przedmiocie prawa pomocy, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności majątkowych strony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby ponowne przyznanie prawa pomocy po wydaniu prawomocnego postanowienia w tej sprawie. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności pogarszających sytuację materialną strony, a nie w celu weryfikacji wcześniejszych ocen sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, która jej zdaniem nie uległa zmianie od czasu złożenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszym, prawomocnym postanowieniem sąd częściowo przyznał jej prawo pomocy, zwalniając od wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie, uznając, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a oddalić wniosek. L. K.w dniu 7 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. W złożonym wniosku skarżąca wskazała, że jej aktualna sytuacja materialna, rodzinna i finansowa nie zezwala mu na wniesienie w/w opłaty. Wyjaśniła, że w aktach sprawy niniejszej znajduje się jej oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a jego aktualna sytuacja nie uległa zmianie, dlatego skarżąca uznała za nieuzasadnione sporządzanie kolejnego oświadczenia na urzędowym formularzu PPF. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w dniu 1 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. wydanym w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwolnił skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Oceniając możliwości partycypowania przez skarżącą w kosztach postępowania Sąd przyjął, że nie może ona ponieść pełnych kosztów postępowania, tym samym spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od wpisu od skargi. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej: ustawa p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, że przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy "p.p.s.a."). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony. W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wyraźnie oświadczyła, że jej aktualna sytuacja nie uległa zmianie, dlatego nawet za nieuzasadnione uznała sporządzanie kolejnego oświadczenia na urzędowym formularzu PPF. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej wskazana w ponownie złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów prowadzi zatem do konkluzji, że skoro skarżąca nie wskazała, aby sytuacja ta uległa pogorszeniu wobec tej, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd przy wydawaniu postanowienia z dnia 27 marca 2013 r., to brak jest podstaw do uznania, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 7 czerwca 2013 r., czyli w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 ustawy "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło