I SA/Ke 64/09

Dnia 17 marca 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008 p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 18 lutego 2009r. w wysokości 100zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008 S. D. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadcza, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, jego żona i syn w wieku 36lat zamieszkują u ojca żony. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom jednorodzinny wielkości 110m² wraz z działką wielkości 1600m² oraz nieruchomość w Końskich wielkości 234m². Według oświadczenia źródłem utrzymania skarżącego są dochody uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 1281,70zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wykazuje następujące wydatki: podatek od nieruchomości za 2008r. – 492zł, ubezpieczenie na życie – 62,50zł na ½ roku, wywóz nieczystości ok. 80zł na ½ roku, opał na okres grzewczy 2400zł, utrzymanie trzech psów do ochrony posesji – 300-400zł miesięcznie, wydatki na leki ok. 100-150zł miesięcznie, opłata za telefon komórkowy ok. 100zł miesięcznie, przejazdy na sprawy zawisłe w sądach w Krakowie i w Kielcach ok. 100zł miesięcznie. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. Przyznanie prawa pomocy, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, a osiąganie przez skarżącego dochodów w wykazanej wysokości umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie uzyskiwanymi przez skarżącego dochodami oraz oszczędności we własnych wydatkach (np. utrzymanie trzech psów do ochrony posesji 300-400zł, opłata za telefon komórkowy ok. 100zł miesięcznie) pozwolą na poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ponadto należy podkreślić, że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi 100zł i na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącemu prawo dostępu do sądu. Wobec powyższego uznano, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadny i działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji postanowienia.