I SA/Ke 641/15
PostanowienieWSA w Kielcach2015-12-02
Skład orzekający: Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w sprawie spadkobierców zmarłego skarżącego ustanowiono tego samego doradcę podatkowego z urzędu, a ich interesy nie są sprzeczne, uzasadnione jest przyznawanie temu samemu pełnomocnikowi odrębnych wynagrodzeń za reprezentację każdego ze spadkobierców?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie jest uzasadnione przyznawanie temu samemu pełnomocnikowi z urzędu odrębnych wynagrodzeń za reprezentację każdego ze spadkobierców, jeśli ich interesy w sprawie nie są sprzeczne. W związku z tym sąd obniżył wynagrodzenie za reprezentację spadkobierców w pierwszej instancji, stosując przepis art. 250 § 2 PPSA, co skutkowało przyznaniem łącznej kwoty wynagrodzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika spadkobierców skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Postępowanie pierwotnie zostało odrzucone, następnie zawieszone z powodu śmierci skarżącego, a potem podjęte z udziałem jego spadkobierców. Spadkobiercom ustanowiono doradcę podatkowego z urzędu, który sporządził skargi kasacyjne i wnioski o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpatrywał kwestię zasadności przyznania odrębnych wynagrodzeń dla doradcy za reprezentację każdego ze spadkobierców.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał od Skarbu Państwa na rzecz doradcy podatkowego P. Z. kwotę 13 284 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 2 484 zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosków pełnomocnika spadkobierców skarżącego J. L. – A. L. i O. L. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w sprawach ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach- na rzecz doradcy podatkowego P. Z.kwotę 13 284 (trzynaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 2 484 (dwa tysiące czterysta osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach odrzucił skargę J. L. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej
w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiesił postępowanie w związku z powzięciem informacji o śmierci J. L., które następnie postanowieniem z 16 października 2014 r. podjął od dnia 6 października 2014 r. z udziałem następców prawnych skarżącego A.L. i O.L..
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniami z dnia 5 stycznia 2015 r. i z dnia 27 stycznia 2015 r. ustanowiła odpowiednio dla spadkobierców skarżącego – O. L. i A. L., na ich wniosek doradcę podatkowego. Na tej podstawie, odpowiednio pismami z 27 stycznia 2015 r. i 25 lutego 2015 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych w Kielcach wyznaczyła dla O. L. i A. L. doradcę podatkowego P. Z..
Ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy – doradca podatkowy P. Z., działając z osobna w imieniu A. L. i O. L. sporządził skargi kasacyjne od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2013 r. w przedmiocie odrzucenia skargi wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w imieniu O. L.. Jednocześnie pismem z 8 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej prawnej, w sprawie ze skargi kasacyjnej O. L., oświadczając ze opłaty nie zostały zapłacone w całości.
Odrębnymi pismami z 6 listopada 2015 r. doradca podatkowy złożył wniosek
o przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonywanej z urzędu na rzecz A. L. i O. L. oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości lub w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", doradca podatkowy wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Przepis art. 250 § 2 ustawy p.p.s.a obowiązuje od 15 sierpnia 2015 r.
i ma zastosowanie do przedmiotowej sprawy z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia
9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015.658). Przepisy, o których mowa wyżej, które regulują zasady przyznawania wynagrodzenia dla doradcy podatkowego ustanowionego
z urzędu, zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia
31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego
z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153) - dalej jako "rozporządzenie.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach postanowieniami z dnia 5 stycznia 2015 r. i dnia 27 stycznia 2015 r. ustanowiła odpowiednio dla spadkobierców J. L.– O. L. i A. L. doradcę podatkowego z urzędu, którym został wyznaczony, dla każdej z nich, P.Z..
Punktem wyjścia dla Sądu, przyznającego wynagrodzenie dla doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu, były przepisy § 2 ust. 2 rozporządzenia
w myśl, którego podstawę zasądzenia wynagrodzenia, dla doradcy podatkowego stanowią kwoty określone w § 3. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.0000 zł, wobec czego zgodnie z § 3 ust.1 pkt 1 lit g rozporządzenia minimalna kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 7200 zł. Z kolei zgodnie z § 3 ust 2 pkt 2 rozporządzenia wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% kwoty wynagrodzenie określonego w ust.1.
W oparciu o wyżej powołane przepisy wysokość wynagrodzenia, przysługującego doradcy podatkowemu za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, za reprezentację O. L. i A. L., wynosi odpowiednio po 7 200 zł (§ 2 ust. 2 w zw. z § 3 ust.1 pkt 1 lit g rozporządzenia) i za reprezentacje O. L. w drugiej instancji kwotę 3 600 zł
(§ 3 ust 2 pkt 2 rozporządzenia). Łącznie suma należnego doradcy podatkowemu wynagrodzenia wyniosła 18 000 zł ( 7200 zł + 7200 zł + 3600 zł).
Ustalając wysokość należnego doradcy podatkowemu wynagrodzenia, należy wziąć pod uwagę, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sprowadza się do likwidacji kosztów jego zatrudnienia w ogóle, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ścisłej na budżet państwa, składający się z podatków i innych wpływów. Opłacanie tego wynagrodzenie ze środków publicznych obliguje zatem sąd do szczególnej analizy czy wysokość przyznanego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu znajduje uzasadnienie w okolicznościach towarzyszących sprawie. Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy, pozostaje okoliczność przyznania zarówno O. L. jak i A. L. w jednej sprawie doradcy podatkowego, którym został wyznaczony ten sam doradca w osobie P. Z.. W sytuacji gdy do sprawy ze skargi zmarłego J. L., weszli jego następcy prawni tj. O. L. i A. L. oraz został im ustanowiony w ramach pomocy ten sam doradca podatkowy, a zarazem interesy następców prawnych w niniejszej sprawie nie są sprzeczne to nie jest uzasadnione przyznawanie temu samemu pełnomocnikowi z urzędu odrębnych wynagrodzeń za reprezentacje każdego
z następców prawnych. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wyczerpana została przesłanka z art. 250 § 2 ustawy p.p.s.a. o obniżeniu wynagrodzenia, za reprezentację spadkobierców przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji,
z kwoty 14 400 zł do kwoty 7200 zł. Tym samym kwota przyznanego wynagrodzenia wyniosła 10 800 zł ( 7200 zł + 3600 zł). Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia
w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę zasądzoną na rzecz doradcy podatkowego sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą
w dniu orzekania o tej opłacie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 w zw z § 3 ust.1 pkt 1 lit g i ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia, Sąd orzekł jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło