I SA/Ke 645/17

Dnia 6 kwietnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. L. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania adwokatowi D.H.kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 645/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przyznał Z.L. prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata. Pismem z 9 lutego 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata D.H. pełnomocnikiem z urzędu dla Z.L.. Pismem z 13 marca 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła na wniosek skarżącego w miejsce dotychczasowego pełnomocnika z urzędu - adwokata M. K.. Pismem z 21 marca 2018 r. adwokat D.H. złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w żadnej części. W uzasadnieniu tego żądania adwokat wyznaczony z urzędu podał, że w sprawie podjął szereg czynności mających na celu udzielenie klientowi rzetelnej i wyczerpującej pomocy prawnej, kompleksowo zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i dokumentacją zalegającą w aktach sprawy, które zostały mu udostępnione 1 marca 2018 r. oraz merytorycznie przygotował się do zaplanowanego na 29 marca 2018 r. posiedzenia. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "ustawa p.p.s.a.") wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten, w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia, nie zawiera uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych, w przypadku adwokatów, w przepisach mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 dalej rozporządzenie). W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawach, ustala się z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu (§ 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia), wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie (§ 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia), stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 ustawy p.p.s.a., oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym z nim związanym. Stąd też, Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest pozytywne orzeczenie w przedmiocie wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. Zatem pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne i realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie faktycznie udzielona (por. postanowienia NSA z 22 dnia grudnia 2004 r. o sygn. akt OZ 720/04; z 18 października 2007 r. o sygn. akt II FZ 515/07; z dnia 16 czerwca 2010 r. o sygn. akt II FZ 143/10; z 25 października 2011 r. o sygn. akt I OZ 790/11, z 13 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II OZ 214/12; opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA). Jak wynika z akt sprawy 1 marca 2018 r. w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Admini9stracyjnego w Kielcach udostępniono adwokatowi D.H. akta niniejszej sprawy, adwokat wykonał zdjęcia. Zaś w złożonym wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat D.H. podniósł również, że podjął szereg czynności mających na celu udzielenie klientowi rzetelnej i wyczerpującej pomocy prawnej. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby pełnomocnik podejmował jakiekolwiek inne czynności w sprawie. Zatem dokonane przez adwokata czynności miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, by nakład pracy z nimi związany był znaczny. Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza to jedynie czynność poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. W postępowaniu przed Sądem w pierwszej instancji powinny one znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, poprzez wyrażenie przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz - w razie potrzeby - złożenie w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik podjął w imieniu strony skarżącej jakiekolwiek czynności procesowe, których dotyczy art. 250 ustawy p.p.s.a. W szczególności pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącego żadnego pisma procesowego, jakiegokolwiek wniosku procesowego, pisma o popieraniu skargi, czy też rozwijającego zarzuty skargi i jej uzasadnienie. Nie przedstawił stanowiska strony skarżącej w sprawie. Tym samym przyjąć należy, że w postępowaniu przed Sądem pełnomocnik w istocie nie podjął czynności, które stanowią faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej. Za świadczenie takiej pomocy prawnej nie może być uznane samo przejrzenie akt sprawy, czy też ich analiza bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych. Wobec powyższego oddalić należało wniosek pełnomocnika z urzędu adwokata D.H. o przyznanie wynagrodzenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.