I SA/Ke 648/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić wniosek. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 15 września 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, A. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jako źródło utrzymania wskazał dochody z działalności gospodarczej, która w ostatnim okresie generuje straty (tj. w sierpniu dochód brutto wyniósł 112 371,33 zł, we wrześniu strata – 143 427,53 zł, w październiku strata – 34 788,92 zł). Skarżący, oprócz mieszkania (40 m²) i nieruchomości rolnej (3 ha), nie wykazał innego majątku. Podał, że osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie jest dwuletnia córka. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o uzupełnienie wniosku, skierowane do wnioskodawcy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", skarżący przesłał zeznanie podatkowe za 2013 r., deklaracje VAT-7 za wrzesień, październik, listopad, kopię księgi przychodów i rozchodów za te miesiące, wyciąg z rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. Oświadczył ponadto, że jego miesięczne koszty utrzymania związane z mieszkaniem wynoszą od 500 do 600 zł, z życiem codziennym 2000 zł oraz że nie korzysta z pomocy społecznej, nie posiada zadłużenia i zobowiązań kredytowych, a córka nie otrzymuje świadczenia rentowego, alimentacyjnego ani żadnego innego. Wyjaśnił także, że nie było możliwe przedłożenie wymaganego zaświadczenia o posiadanych samochodach ze względu na odmowę wydania zaświadczenia przez wydział komunikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej określaną jako "ustawa p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego Sąd stwierdził, że A.T. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z przedstawionej przez skarżącego analizy wydatków i uzyskiwanych dochodów wynika, że nie grozi mu niedostatek. Skarżący posiada bowiem stałe źródło utrzymania w postaci prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu natomiast dysponowanie stałym źródłem dochodu umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami. Wpływu na powyższe nie ma przy tym wykazywana przez skarżącego we wrześniu i październiku strata. Wymaga bowiem wyjaśnienia, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Istotne jest osiąganie przez skarżącego przychodów, które - jak wynika z przedłożonej kopii przychodów i rozchodów uzyskuje regularnie od początku roku, np. w sierpniu 2014 r. – 449 851,78 zł, we wrześniu 2014 r. – 185 632,15 zł, w październiku 2014 r. – 472 857,14 zł, w listopadzie 2014 r. – 442 888,34 zł. Łącznie przychód w 2014 r. na koniec listopada wyniósł 3 820 285,13 zł. Za cały rok 2013 z kolei przychód ten wyniósł 3 861 279,84 zł. Koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać przede wszystkim z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z 18 października 2013 r. sygn. akt II FZ 878/13; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe wskazuje, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów i pomimo występujących trudności nie wykazuje zadłużenia i nie podejmuje kroków zmierzających do likwidacji prowadzonej działalności. Skarżący ponadto obok zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe jego i jego córki mieszkania, posiada majątek w postaci 3ha nieruchomości rolnej. Istotne przy tym jest, że na obecnym etapie postępowania niezbędny koszt stanowi jedynie wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. W tej sytuacji wymaga podkreślenia, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione okoliczności uzasadniają twierdzenie, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania nie spowoduje powstania uszczerbku w jego i jego rodziny koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.