I SA/Ke 655/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-02-19
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której przysługuje skarga kasacyjna, powinien zostać umorzony jako zbędny, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych jest zbędny z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. e PPSA), co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący A.Z. złożył skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia zadłużenia na ubezpieczenie społeczne rolników. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Ustanowiono dla A. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lutego 2016 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia na ubezpieczenie społeczne rolników p o s t a n a w i a I. ustanowić dla A. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 655/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia na ubezpieczenie społeczne rolników. W dniu 10 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący wskazuje na ciężką sytuację materialną trwającą od 2010 r. – huragan i gradobicie, w latach następnych deszcze, grad oraz susza. Ponadto skarżący wskazuje na problemy zdrowotne jego i partnerki. Skarżący oświadcza, że w latach 2011-2015 spłacał kredyt klęskowy - cały koszt 11944 zł, aktualnie spłaca kredyt obrotowy zaciągnięty na leczenie klaczy – koszt leczenia 3,5 tys. zł. Skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z konkubiną, obecnie utrzymują się z dochodu z gospodarstwa rolnego, skarżący nie potrafi oszacować miesięcznego dochodu. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje dom wielkości ok. 90m² wartości ok. 50-60 tys. zł, oraz nieruchomość rolną wielkości 3,59 ha wartości ok. 40-45 tys. zł. Zobowiązania i stałe wydatki wykazane przez skarżącego to kredyt obrotowy – termin spłaty 30.04.2016 r., kwota 1500 zł plus odsetki, pożyczki od osób trzecich – 12 tys. zł, wydatki roczne to ok. 10 tys. zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
W myśl przepisu art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna stosownie do postanowień przepisu art. 175 ustawy "p.p.s.a" powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, albo doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych.
Stosownie do przepisu art. 245 § 3 ustawy "p.p.s.a" prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata i zgodnie z postanowieniami przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy "p.p.s.a" przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło