I SA/Ke 66/17
WyrokWSA w Kielcach2017-04-20
Skład orzekający: Artur Adamiec, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych przy ustalaniu przedmiotu i podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czy też mogą być weryfikowane w oparciu o inne dowody, w tym księgi wieczyste?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są co do zasady wiążące dla organów podatkowych przy ustalaniu przedmiotu i podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Odstępstwa od tej zasady są dopuszczalne jedynie w sytuacjach, gdy dane ewidencyjne pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych o pierwszeństwie lub gdy posłużenie się danymi ewidencyjnymi prowadziłoby do pominięcia przepisów ustawy podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące przedmiotu i podmiotu opodatkowania, twierdząc, że jest współwłaścicielem innej nieruchomości niż wskazana przez organy. Organy oparły swoje ustalenia na danych z ewidencji gruntów i budynków, wskazując na konkretne działki i powierzchnie budynków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] nr: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...]nr [...]utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014 w kwocie 1448 zł E. B., J. C. A. K., M. K., M.K., S.W. oraz uwzględniając zmarłego G. J. Z., po którym ustanowiono kuratora spadku.
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem opodatkowania objęto grunty pozostałe o pow. 496 m², budynki mieszkalne lub ich części o pow. 179,74 m², budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej
o pow. 51,2 m² oraz budynki pozostałe o pow. 15,24 m².
Kolegium wskazało na art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2010.95.613 ze zm.) dalej "u.p.o.l.", określający przedmiot opodatkowania. Wyjaśniło, że w oparciu o art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2005.240.2027 ze zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Z wypisu rejestru gruntu z 1 kwietnia 2016 r. wynika, że jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1543 o pow. 0,0496 ha wykazani zostali: E. B., J. C. A. K., M. K., M.K., S.W.i J. Z.reprezentowany przez kuratora A. J.. Wyjaśniło, że organ nie miał podstaw do przyjęcia do wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów. Kwestionując złożoną przez podatników informację podatkową na rok 2014, organ uznał za konieczne dokonanie oględzin nieruchomości z udziałem rzeczoznawcy majątkowego celem dokonania pomiaru budynków.
Kolegium wyjaśniło, że nieruchomość oznaczona jako M. 7 w C. nie stanowi współwłasności odwołujących się, a tym samym nie stanowi przedmiotu badania organu podatkowego. Ustalono, że wskazana w informacji podatkowej powierzchnia działki nr 5/2, której część stanowi działka nr 1006 oraz znajdujące się na niej budynki pozostałe o pow. 444 m², stanowią własność innego podatnika Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C., która zbyła to prawo na rzecz innego podmiotu. W piśmie z 5 lutego 2014 r. zawiadomiono odwołujących, że zgodnie z operatem ewidencji porządkowej budynek stanowiący przedmiot opodatkowania, położony na działce nr 1543 posiada numer 3 zaś od zachodniej części numer ewidencyjny posiada numer porządkowy 5.
Podatnicy w informacji wykazali pow. 40 m² jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - powierzchnia sprzedaży. W wyniku inwentaryzacji budowlanej ustalono natomiast, że pow. lokalu nr 3 — sklep wynosi: sala sprzedaży 39,34 m², pomieszczenia socjalne o pow. 7,51 m² oraz WC o pow. 4,35 m², które służą do prowadzeniu działalności gospodarczej. Budynki mieszkalne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu stawką przewidzianą w art. 5 pkt 1 ust. 2 lit. b u.p.o.l. Dla opodatkowania, w sensie właściwej stawki podatku, nie ma znaczenia, czy mamy do czynienia z częścią budynku, która stanowi odrębną nieruchomość lokalową czy też jest to część jedynie wydzielona
w sposób fizyczny. Stawki podatku określa się dla budynków lub ich części, wydzielonych fizycznie lub prawnie (lokali). Stawki te uzależnione są jednak od rodzaju budynku lub jego części, przede wszystkim z uwzględnieniem sposobu ich wykorzystywania. Kolegium wskazało na art. 3 ust. 1 u.p.o.l. określający podmiot opodatkowania i stwierdziło, że w sprawie prawidłowo ustalony został krąg podatników w osobie: E.B., A.K., J. C., M.K., J. Z. reprezentowanego przez kuratora spadku A. J. oraz w stosunku do spadkobierców W. K.; M. K., Ł. K.
i S.W..
Na powyższą decyzję M.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez uwzględnienie, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. M. 7 ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy M. 3, a nie M. 7.
W ocenie skarżącego świadczą o tym dokumenty dołączone do akt sprawy. Ewidencja gruntów nie znajdująca się w aktach ksiąg wieczystych nie może, według strony, stanowić o prawach własności.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U.2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.
Przedmiotem sporu jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe dla współwłaścicieli nieruchomości położonej w C. podatku od nieruchomości na 2014 r. Organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości przyjęły, że przedmiotem opodatkowania jest działka oznaczona w ewidencji gruntów nr 1543 o pow. 496 m², powierzchnia budynków mieszkalnych 179,74 m², powierzchnia budynku mieszkalnego zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej – 51,20 m² oraz budynki pozostałe o pow. 15,24 m².
W ocenie Sądu, prawidłowo organy podatkowe dokonując ustaleń co do przedmiotu opodatkowania zastosowały art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. 2015.520) stanowiący, iż podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 (Lex nr 489351). Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W wyroku 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 (Lex nr 1572537) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12, Lex nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym – w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej – że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organy zasadnie, opierając się na zapisach ewidencji gruntów przyjęły, że przedmiotem opodatkowania jest działka oznaczona w ewidencji gruntów nr 1543 o pow. 496 m². Jakkolwiek współwłaściciele M.K., J. C., A.K., E. B. składając informację podatkową na rok 2014 wykazali jako powierzchnię opodatkowaną 2065 m² odwołując się do zapisów w księdze wieczystej nr 413, (działka 5/2 o pow. 1234 m² oraz plac pod kolejką wąskotorową 831 m²), to organy prawidłowo ustaliły, że M.K., J. C., A. K., E. B. oraz Ł. K. S. W., M. K. i spadkobiercy G. J. Z. są współwłaścicielami działki 1543 o pow. 496 m.², oraz posadowionych budynków, oznaczonych numerem porządkowym 3 oraz 5. Działka zabudowana oznaczona numerem 1006 stanowi własność R. I A. małż Ż.. Dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią odzwierciedlenie zapisów w księgach wieczystych – w KW KI1B/00000413/5 prowadzonej dla nieruchomości nr 1543 oraz w KW KI1B/0006167000/9 prowadzonej dla działki oznaczonej numerem 1006. Nadmienić należy, że współwłaściciele A. K.oraz W. K. podjęli próbę ujawnienia się w ewidencji gruntów jako właściciele działki o nr 1006, ale decyzją z 14 września 2006 r. odmówiono wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wskazując, że działka jest uregulowana w księdze wieczystej KW KI1B/0006167000/9 i jej właścicielem jest Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w C.. Aktem notarialnym nr A 2503/2010 Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w C. zbyła oznaczoną numerem 1006 działkę na rzecz A. I R. małż. Ż.. Z powyższych względów powoływanie się przez skarżącego na akt nabycia własności działki o pow. 2065 m² oraz zapis KW 413 nie może skutecznie podważyć danych wynikających z ewidencji gruntów. Tym samym zarzuty skargi w zakresie obrazy prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, dokonanie błędnych ustaleń że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości przy M. 3, a nie M. 7 nie są uzasadnione. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie określenia podatku od nieruchomości nie służy wyjaśnianiu sporu w przedmiocie numeru nieruchomości. W przypadku sprzeczności między numerem nieruchomości wskazanym w deklaracji, a numerem, jaki wynika z numeracji porządkowej nieruchomości prowadzonej przez Urząd Miasta i Gminy w C., wiążący jest numer wynikający z tego drugiego źródła. Wpisany tam numer ustalony został przez kompetentny do tego organ władzy publicznej.
Jakkolwiek organy w decyzji odwołały się do zapisów w ewidencji gruntów w roku 2016, to zapis odnośnie oznaczenia działki 1543 oraz jej powierzchni przyjęty do opodatkowania na rok 2014 jest tożsamy ze znajdującymi się w aktach danymi zawartymi w ewidencji gruntów na rok 2005, 2006, 2008, 2009, 2010
Ustalając współwłaścicieli nieruchomości na których ciąży obowiązek w podatku od nieruchomości organy także wskazały na zapis w ewidencji gruntów z 2016 r., z którego wynika, że współwłaścicielami działki nr 1543 są M.K., J.C. A.K., E. B. oraz Ł. K. S. W., M. K.i spadkobiercy G. J. Z.. Odwołanie się, przy ustalaniu kręgu osób na których ciąży obowiązek podatkowy na 2014 r., do danych zawartych ewidencji gruntów w 2016 r. stanowi uchybienie, organy mają dokonać ustaleń na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów według stanu obowiązującego w roku podatkowym, którego dotyczy postępowanie. Uchybienie to nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że Ł.K., S.W., M. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. Z. z 10 czerwca 2015 r. sygn. akt I Ns 469/14 są spadkobiercami W. K., zmarłego 25 sierpnia 2012 r. Jakkolwiek zmiana została wprowadzona do ewidencji gruntów 25 września 2015 r., to organ był uprawniony i zobligowany, na podstawie wskazanego postanowienia sądu , dokonać ustaleń, że obowiązek podatkowy ciąży na ustalonych na podstawie postanowienia sądowego spadkobiercach W. K..
Powierzchnię lokalu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej – 51,20 m². organy ustaliły na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy, prawidłowo przyjmując, że oprócz powierzchni sklepowej pomieszczenie socjalne oraz WC służą prowadzeniu działalności gospodarczej.
Sąd nie dopatrzył się także żadnych uchybień w zakresie stosowania przez te organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2014 r.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło