I SA/Ke 671/05

Sygnatura akt: I SA/Ke 671/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25.04.2006 r. ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku VAT za okres od stycznia 2000 roku do listopada 2001 roku oraz odsetek za zwłokę oddala skargę Pismem z dnia 7 lutego 2005r. A.C. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. A.C. wniosek uzasadnił tym, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. W chwili składana wniosku już nie pracuje, żona także jest bez pracy. Na utrzymaniu posiada troje dzieci uczących się, bo najstarsza córka już z Rodziną, w domu wybudowanym przez teściów, nie mieszka. Wnioskodawca podał także, że w latach 1989 do 1999 prowadził działalność gospodarczą i wtedy podatku były płacone. Zaległości powstały w chwili zaciągnięcia kredytu w Banku w kwocie [...]zł na zakup ciągnika samochodowego. Spłacanie rat z odsetkami, częściowe i spóźnione zapłaty zleceniodawców powodowały, że brak było środków nawet na utrzymani Rodziny. Podkreślono fakt nie korzystania uprzednio z żadnych ulg, jak i to, że w trakcie przejściowego podjęcia pracy część zobowiązań została urzędowi spłacona. Brak mu nawet dochodów na życie. Decyzją z dnia [...] numer [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości w podatku VAT za okres od stycznia 2000r. do listopada 2001r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż umorzenie na podstawie art. 67 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) może nastąpić tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ulga w postaci umorzenia zaległości może być przyznana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, za które uznaje się znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub wypadkiem losowym, które zagrażałoby jego egzystencji lub Rodziny. Stwierdzono, że wydanie decyzji zostało poprzedzone wnikliwą analizą stanu faktycznego zakresie sytuacji finansowej podatnika. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w roku 2001 osiągnął przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych w kwocie [...]zł, za rok 2002 - [...]zł. Od 2003r. podatnik zmienił formę opodatkowania z dotychczasowej ryczałtowej na zasady ogólne i za ten rok osiągnął przychód [...]zł, a dochód [...]zł W roku 2004, w okresie od stycznia do listopada dochód wyniósł [...]zł, zaś w grudniu zlikwidowano działalność. Obecnie dochody uzyskiwane są z dzierżawy samochodu ciężarowego wynoszą [...]zł miesięcznie. Na utrzymaniu pozostaje niepracująca żona i troje uczących się dzieci w wieku lat 24, 21, 20. Podkreślono, że zaległość podatkowa będąca przedmiotem decyzji powstała w wyniku stwierdzenia w prowadzonych postępowaniach podatkowych, zakończonych decyzjami, powstała w wyniku nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług. Stwierdzona została nierzetelność prowadzonych ksiąg, a zaniżenie kwoty podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego wyniknęło z obejścia przez podatnika przepisów prawa. Wobec tego uznano, że w sprawie nie wystąpiła sytuacja, że zaległość powstała z przyczyn niezależnych od podatnika, zaś umorzenie zaległości jest pozbawieniem Budżetu Państwa środków pieniężnych, które winny być przeznaczone na finansowanie wydatków publicznych, a nie kredytowanie podatników poprzez udzielanie ulg, zwłaszcza w sytuacji nagannego zachowania podatnika w postaci nieprzestrzegania prawa. Od decyzji tej A.C. wniósł odwołanie. Powtórzył za wnioskiem wszystkie okoliczności o stanie rodzinnym i majątkowym. Nie zgodził się z interpretacją dokonaną przez organ art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie pojęcia uzasadnionego ważnego interesu podatnika. Powołał orzeczenia sądowe, co do konieczność badania i oceny sytuacji podatnika według stanu na dzień wydania rozstrzygnięcia w zakresie ochrony przed utratą ekonomicznych podstaw egzystencji. Zarzucił także naruszenie art.122 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Nadto poniósł, że jako osoba nie zorientowana w przepisach podatkowych rozliczenia podatkowe powierzył pełnomocnikowi, który posiadał odpowiednie kwalifikacje, tak więc zarzut uchylania się od opodatkowania jest gołosłowny i nie poparty żadnymi dowodami. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] numer [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu uznano, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, biorąc po uwagę uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie ulg. Szczegółowo została opisana sytuacja odwołującego się ustalona w postępowaniu przed organem I instancji, jak również powołano się na okoliczności ustalone w postępowaniu odwoławczym, jak fakt utrzymywania Rodziny także przez 25-letniego syna zatrudnionego w Powiatowym Urzędzie Pracy, który ponosi dalej koszty własnego kształcenia, czy posiadanie także zaległości wobec ZUS w wysokości około 10 000zł. Podano także, że część zaległości z tytułu podatku VAT objęta była postępowaniem restrukturyzacyjnym, które nie przyniosło spodziewanych rezultatów z powodu posiadania zaległości także za okresy późniejsze, niż objęte tym postępowaniem. Nie zgodzono się z zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego ponieważ organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie materiały dowodowe zgromadzone w prawie , podał przesłanki, którymi kierował się odmawiając umorzenia zaległości. Sytuację finansową podatnika oceniono jako niewątpliwie trudną, jednakże nie mogącą uzasadniać całkowitego umorzenia zaległości podatkowych. I na tę decyzję została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której skarżący przedstawił i opisał ponownie swoją sytuację życiową zarzucając i uzasadniając, tak jak i w odwołaniu, obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 67 § 1, jak i prawa procesowego w postaci art. 122 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa. Dodatkowo podał, że obecnie jest mężczyzną po 50-tym roku życia usilnie szukającym pracy, aby normalnie egzystować. Oprócz przedmiotowe zaległości ma również zadłużenie w ZUS, gazowni, elektrowni, a zadłużenie w Urzędzie Skarbowym wynosi łącznie około [...]zł. Od 1 września 2004r. do 31 stycznia 2005r. był zatrudniony firmie transportowej na czas określony, jednakże nie zaproponowano umowy na czas nieokreślony / mimo obietnic/ , jak twierdzą, z uwagi na wiek. Na marginesie skarżący poinformował, że złożył odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości: w zryczałtowany podatku dochodowym za lata 2000-2002, podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2003 i 2004, odsetek za zwłokę, datku VAT za okres od grudnia 2001 do sierpnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia zaległości podatkowej w trybie art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) rzeczywiście podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że od oceny organu zależy, czy w konkretnej sprawie uzna on całkowite lub częściowe umorzenie zaległości za uzasadnione w myśl tego przepisu. Organ podatkowy może, lecz nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przez ważny interes należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Należy zgodzić się z poglądem skarżącego, że trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika o jakim mowa w art. 67 omawianej ustawy. Należy jednak pamiętać, że trudna sytuacja życiowa musi być spowodowana nadzwyczajnymi wypadkami losowymi, a zatem nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze zwolnieniem z obowiązku zapłaty zaległości podatkowej. Jednakże decyzja organu musi być podjęta po przeprowadzeniu stosownego postępowania, prowadzącego do ustalenia okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy oraz ich analizy w celu stwierdzenia, czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, dający podstawę do umorzenia zaległości podatkowej. Ten proces winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanych orzeczeń. Sądowa kontrola takich decyzji ogranicza się więc głównie do badania, czy w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ postępowanie takie przeprowadził, zebrał materiał dowodowy obrazujący sytuację życiową, w tym materialną, skarżącego. W uzasadnieniu odniesiono się do stwierdzeń i argumentacji skarżącego tj. do liczby osób w Rodzinie, źródeł dochodów - przejściowych i stałych, jak też przesłanek dla których odmówiono pozytywnego załatwienia sprawy z uwagi na sposób powstania zaległości, której ulga dotyczy. Skoro zatem przy wydaniu decyzji organy wzięły pod uwagę trudną sytuację życiową skarżącego to zarzut naruszenia art.122 ustawy Ordynacja podatkowa nie jest zasadny. Nie znajduje podstaw zarzut naruszenia art.124 tej ustawy, jako że w obszernych uzasadnieniach decyzji organy wskazywały fakty, które brały pod uwagę a które wynikały z informacji dostarczanych przez samego podatnika (protokół o stanie majątkowym) oraz wyczerpująco wskazywały aspekty prawne mające zastosowanie w tym wypadku. Tak więc wystarczająco uzasadniono, dlaczego te okoliczności faktyczne nie są tymi nadzwyczajnymi, które skutkowałyby zastosowanie ulgi podatkowej w tej postaci. Przedstawioną przez organy wykładnię i rozumienie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa należy uznać za prawidłową. Naruszenia innych przepisów prawa procesowego mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie Sąd nie dopatrzył się. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 162, poz. 1692 ze zm./ - orzekł jak w sentencji.