I SA/Ke 68/18
PostanowienieWSA w Kielcach2018-03-29
Skład orzekający: Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba, potwierdzona zwolnieniem lekarskim, stanowi wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, jeśli nie została uprawdopodobniona jej nagłość, obiektywne uniemożliwienie podjęcia działań lub niemożność wyręczenia się inną osobą?Ratio decidendi
Choroba może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, jednakże musi mieć charakter nagły i obłożny, obiektywnie uniemożliwiający podjęcie działań lub skorzystanie z pomocy innej osoby. Samo posiadanie zwolnienia lekarskiego, zwłaszcza z zastrzeżeniem "chory może chodzić", nie jest wystarczające do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu, jeśli strona nie wykazała, że stan zdrowia uniemożliwił jej osobiste działanie lub skorzystanie z pomocy innych osób, a także gdy wykazywała aktywność w sprawie w okresie objętym zwolnieniem.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał chorobę, popierając to zwolnieniami lekarskimi. Sąd rozpatrywał wniosek o przywrócenie terminu, oceniając, czy choroba skarżącego stanowiła brak winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.-K.z [...] r. znak: [...] określającą R.R.zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.
Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. została doręczona skarżącemu 7 listopada 2017 r.
W dniu 6 lutego 2018 r. (data nadania) skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r., w której zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z uwagi na fakt choroby spowodowanej różnymi schorzeniami, w tym i natury kardiologicznej nie był w stanie napisać czegokolwiek, tym bardziej skargi. Oświadczył, że wszystkie zwolnienia lekarskie są w posiadaniu Izby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 ustawy p.p.s.a.).
W sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa
w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Wnioskodawca ponadto przedłożył skargę.
W sprawie, nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wymaga przy tym podkreślenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu.
Przytoczone przez stronę argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła dotrzymanie terminu była choroba, co potwierdzają wskazane przez skarżącego i załączone do akt administracyjnych zwolnienia lekarskie, z których wynika, że wnioskodawca przebywał na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie od 29 listopada 2017 r. do 31 stycznia 2018 r.
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy
w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025).
Mając na uwadze powyższe w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało spełnione, gdyż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Skarżący jako okoliczność mającą przemawiać za spełnieniem przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazuje, chorobę i powołuje się na dołączone do akt administracyjnych zwolnienia lekarskie w okresie od 29 listopada 2017 r. do 31 stycznia 2018 r.
W kontekście przedstawionej argumentacji wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim, jak już Sąd podkreślił, choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411; por. też postanowienie NSA z 14 września 2017 r., sygn. akt II FZ 513/17 i WSA w Bydgoszczy z 23 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1285/14). W świetle powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że przedłożone przez skarżącego zaświadczenia lekarskie nie potwierdzają, że jego choroba miała charakter nagły, jak i to, iż skarżący był obłożnie chory.
Zdaniem Sądu, skarżący nie był, ze względu na stan zdrowia, wyłączony z możliwości podjęcia jakichkolwiek działań, ponieważ zwolnienia lekarskie wydane zostały z zastrzeżeniem "chory może chodzić". Oznacza to, że lekarz wystawiający zaświadczenie ocenił stan zdrowia skarżącego jako niewymagający leżenia, a więc pozwalający na przemieszczanie się chorego, bez zagrożenia dla zdrowia. Skarżący zaś nie wskazał na istnienie takich przeszkód, związanych ze stanem zdrowia, które uniemożliwiły mu sporządzenie skargi i wysłanie jej do Sądu lub zlecenie powyższych czynności innej osobie.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, decyzja organu II instancji została doręczona skarżącemu 7 listopada 2017 r., zatem kiedy jeszcze nie przebywał na zwolnieniu lekarskim (29 listopada 2017 r.– data rozpoczęcia zwolnienia). Powyższe, oznacza, że skarżący miał świadomość, że otworzył się termin do wniesienia skargi i nie wykazał, że choroba uniemożliwiła mu podjęcia czynności w tym zakresie. Istotne przy tym jest również to, że skarżący w okresie choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim wykazywał w sprawie systematyczną aktywność. W akt administracyjnych znajduje się bowiem korespondencja kierowana przez skarżącego do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w dniach 4 grudnia 2017 r., 22 grudnia 2017 r., 8 stycznia 2018 r. oraz 15 stycznia 2018 r., co oznacza, że samodzielnie lub z pomocą innej osoby skarżący był w stanie dokonywać czynności, działać w sprawie i dbać o swoje interesy.
W ocenie Sądu, autor wniosku nie uwiarygodnił zatem w żaden sposób złego stanu zdrowia uniemożliwiającego dokonanie czynności procesowej oraz pominął to, że ocena braku winy nie ogranicza się tylko do potwierdzenia samej choroby. Skarżący zobowiązany jest też – powołując się na zły stan zdrowia - wykazać to, że nie mógł wyręczyć się inną osobą w dokonaniu czynności. W tej kwestii skarżący w ogóle się nie wypowiedział. Sąd nie kwestionuje choroby skarżącego wskazuje jedynie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w owym okresie chorobowym choroba uniemożliwiła mu zarówno osobiste dokonanie czynności jak i ewentualne posłużenie się inną osobą (np. członkiem rodziny).Tym samym nie sposób uznać, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi była od niego niezależna i nie mógł jej przezwyciężyć przy dołożeniu wszelkich starań.
Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że strona nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej
w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło