I SA/Ke 686/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk - Stępniak Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności składkowych oddala skargę. 1.1 Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, organ) utrzymał w mocy decyzję tego organu z [...] r. nr [...] odmawiającą R. S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. 1.2 Z akt sprawy wynika, że na formularzu z [...] r. R. S. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Oświadczył, że w pierwszym miesiącu, za który składa wniosek o zwolnienie z opłacenia składek osiągnął przychód z prowadzenia działalności w wysokości [...] zł. 1.3 Organ w decyzji z [...] r. wskazał na treść art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: ustawy COVID-19. Wyjaśnił, że wykazany we wniosku przychód wyniósł [...] zł, co oznacza, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. 1.4 R. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł w nim, że tarcza 3.0 pozwala skorzystać ze zwolnienia ze składek samozatrudnionym, którzy prowadzili działalność gospodarczą przed [...] r., których przychód uzyskany w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek co prawda przekracza [...] zł, ale za to ich dochód nie przekracza [...] zł. Przychód wnioskodawcy przekracza [...] zł, lecz dochód nie przekracza [...] zł. 1.5 Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. organ utrzymał w mocy decyzję z [...] r. powtarzając jej argumenty. 2.1 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. S. podniósł, że we wniosku wykazał przychód w wysokości [...] zł przy poniesionych kosztach w wysokości [...] zł. Wynika z tego, że w marcu dochodem jest strata na poziomie – [...] zł. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."). Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wprawdzie zaskarżona decyzja uchybia przepisom prawa, ale naruszenia te nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy. 4.2 Zgodnie z treścią art. 31zo ust. 2 ustawy COVID 19, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., jeżeli prowadził działalność przed dniem [...] r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Kwota tego wynagrodzenia wynosi [...] zł, o czym stanowi obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2020 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (poz. 1147). 4.3 Z powyższego wynika, że R. S., wykazując kwotę przychodu wynoszącą [...] zł, nie spełnił warunków z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 uprawniających do skorzystania ze zwolnienia. Prawidłowo o tym orzekł organ w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie kwestionuje przy tym, że kwota osiągniętego przychodu przekroczyła próg [...] zł. Wskazuje jednak na dochód i stratę, jakie osiągnął w marcu 2020 r. W związku z tym należy podkreślić, że cytowany wyżej przepis jest jednoznaczny w swej treści i nie odnosi się ani do kwestii dochodu ani straty. Stanowi on wprost o osiągniętym przychodzie. Z tego powodu argumenty skargi nie mogą odnieść skutku. Oceniając je zaś w powiązaniu z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wskazać, że skarżący upatruje możliwość zwolnienia go z obowiązku opłacania składek w treści art. 31zo ust. 2a ustawy COVID-19. Przepis ten stanowi, że na wniosek płatnika składek będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2, za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., jeżeli prowadził działalność przed dniem [...] r. i: 1) przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. oraz 2) dochód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, nie był wyższy niż [...] zł. Przepis ten został dodany przez art. 46 pkt 41 lit. a ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Wszedł w życie z dniem [...] r., czyli już po złożeniu przez skarżącego wniosku o zwolnienie, co nastąpiło [...] r. [...], skarżący nie był uprawniony do skorzystania z uprawnień z niego wynikających. Jak wynika z treści art. 31zo ust. 2a ustawy COVID-19 oraz uzasadnienia do projektu ww. ustawy zmieniającej z dnia [...] r. (druk IX.344), przepis ten dotyczy osób korzystających z tzw. ulgi na start, tj. które rozpoczęły działalność po raz pierwszy albo podejmują ją po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej zawieszenia lub zakończenia i na mocy art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców przez okres 6 miesięcy od podjęcia działalności nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W okresie tym, z działalności gospodarczej opłacają wyłącznie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący do tej grupy nie należy – należy zaś do grupy płatników objętych treścią art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, co sam oświadczył we wniosku z [...] r. To również oznacza, że osiągnięcie dochodu poniżej [...] zł dotyczy innej grupy płatników niż skarżący – tych, o których mowa w art. 31zo ust. 2a ustawy COVID-10. Skarżący nie ma więc racji powołując się na uprawnienia z tego przepisu wynikające. 4.4 Powyższych kwestii Zakład nie wyjaśnił, choć ze względu na zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winien był to uczynić. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Ma ono przy tym kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada ta sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Innymi słowy, istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r. I OSK 124/10, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie wyjaśnił wnioskodawcy, dlaczego nie może skorzystać z uprawnień płynących z treści art. 31zo ustawy COVID-19. Pominął tą część rozważań, przez co naruszył treść art. 107 § 3 k.p.a. Skoro jednak uprawnienia te i tak stronie nie przysługiwały, to naruszenie przez organ treści tego przepisu nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. 4.5 Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.